સેલ્સમેન

       અમારી ઓફીસનો પટાવાળો એક વીઝીટીંગ કાર્ડ મારા ટેબલ પર મુકી ગયો. ‘ર.ચી.પટેલ’. મને તેને મળવાનું ખાસ મન ન થયું. મારે બીજાં ઘણાં કામ તે દીવસે હતાં. પણ તે છેક મુંબાઈથી આવેલો હતો. મેં ‘રચીપ’ને (!) મારી ઓફીસમાં બોલાવ્યો. તે એક માઈક્રોપ્રોસેસર વાળા ટેસ્ટીંગ સાધન બનાવતી કમ્પનીનો સેલ્સમેન હતો. નવી જ સવલતો તે સાધન આપતું હતું. અમને સમારકામના કામમાં તે બહુ કામમાં લાગે તેમ હતું. આ વીશયના ઘણા પ્રશ્નો મેં તેને પુછ્યા. તેણે બહુ સરસ રીતે મારી બધી શંકાઓનું સમાધાન કર્યું. હવે આ બાબતનો હું નીશ્ણાત તો નહીં , પણ મારા હાથ નીચે કામ કરતા એન્જીનીયરો પાસેથી શીખેલી કેટલીક બાબતો વીશે મેં તેને વધારાના પ્રશ્નો પુછ્યા. તેના પણ રચીપે બહુ સરસ જવાબ આપ્યા.

        હવે મને થયું કે ‘આ તો બહુ કામનું સાધન લાગે છે. લાવ અમારા આ બાબતના નીશ્ણાતને બોલાવું’. મેં અમારા ઈન્સ્ટ્રુમેન્ટ ખાતાના ઉપરી મેનેજરને બોલાવ્યા. તેમણે તો આવીને ઘણી વીશદ માહીતી માંગી – મને તો ગ્રીક અને લેટીન લાગે તેવી.   તે બધાના પણ તેણે બહુ જ સરસ અને સંતોશકારક જવાબ આપ્યા. અમને બન્નેને થયું કે, આ સાધન તો જરુર ખરીદવા જેવું છે.

        પણ ખરી રસ પડે તેવી વાત તો હવે આવે છે ….

        રચીપ ગુજરાતી હતો એટલે મને જરા અંગત સવાલ પુછવાનું મન થયું. મેં રચીપને પુછ્યું ,” અરે, રચીપ! તમે આ વીશયના સ્નાતક ક્યાંથી થયા?’

       રચીપ ,” સાહેબ! હું તો બી.કોમ. જ છું.”

       મને સાનંદાશ્રર્ય થયું. કોમર્સ ગ્રેજ્યુએટ હોવા છતાં તેની આ વીશયની જાણકારી એક નીશ્ણાતને પણ શરમાવે તેવી હતી. વધારે વાતો કરતાં ખબર પડી કે ઈજનેરીની માસ્ટરની પદવી ધરાવતા બીજા સેલ્સમેનો કરતાં તે વધુ વેચાણ કરતો હતો અને તેની કમ્પનીમાં તેને બહુ ઝડપથી પ્રમોશનો મળતાં હતાં.

        મેં તેને છેલ્લો સવાલ કર્યો,” તમારી સફળતાનું રહસ્ય શું?”

        રચીપનો જવાબ આંચકો આપી દે તેવો હતો,” સાહેબ! શરાબ! “   હું ચમકી ગયો.

         તેણે ફોડ પાડ્યો. “ સાહેબ! ખોટું કાંઈ ધારી ન લેતા.  મારી  જીવાદોરી જેવું આ કામ મારે માટે શરાબ છે. તેમાં હું ડુબી જાઉં છું. આ સાધન અને તેના વીજ્ઞાનને લગતી, મારે જરુરી બધી માહીતી મેં તેના નીશ્ણાતો પાસેથી મેળવીને મોંઢે કરી લીધી છે. જ્યારે કોઈ નવી પ્રોડક્ટ અમારી કમ્પની બજારમાં મુકે છે; તે પહેલાં હું તેનો આવો અભ્યાસ  કરી લઉં છું. તમને જાણીને આનંદ થશે કે, અમારા માલીકે મને તેમના એક બીજા સાહસમાં ભાગીદાર બનાવવા મને આમંત્રણ પણ આપ્યું છે. ”

        મનોમન મેં આ ‘શરાબી’ને નમન કરી લીધા.