આજનો સુવીચાર

     જો ‘જડપદાર્થ’ શક્તીમાન છે, તો ‘વીચાર’ સર્વશક્તીમાન છે. આ વીચારને તમારા જીવનમાં ઉતારો, તમારી સર્વ-શક્તીમત્તા, તમારી ભવ્યતા અને તમારા મહીમાના વીચારથી તમારી જાતને ભરી દો.

     ઈશ્વર કરે ને તમારા મસ્તકમાં કોઈ વહેમનો પ્રવેશ ન થાય!

     ઈશ્વર કરે ને આપણે જન્મથી જ આવી બધી વહેમગ્રસ્ત અસરોથી અને આપણી નીર્બળતા અને અધમતાના, જીવનને નીષ્ક્રીય બનાવનાર ખ્યાલોથી ઘેરાઈ ન જઈએ!

 - સ્વામી વિવેકાનંદ

એક નાનકડી સફર

       તમે કોન્ક્રીટના એક નાના રસ્તા પર ચાલી રહ્યા છો. તમારી બન્ને બાજુએ વનરાજી મ્હાલી રહી છે. એક આઠેક ફુટ પહોળો વહેળો તમારી ડાબી બાજુએ, ઘણે નીચે, ખળખળ વહી રહ્યો છે. ઉંચાં ઝાડ રસ્તાને બન્ને બાજુએ ઘેરીને ઉભેલાં છે.

       તમે આગળ વધો છો અને વહેળો ક્યાંક અદ્રશ્ય થઈ જાય છે. રસ્તો હવે ઢાળમાં નીચેની તરફ ડુબકી મારે છે. તમે એક પુલની નીચેથી હવે પસાર થઈ રહ્યા છો. ઉપરથી ધસમસાટ ટ્રાફીક પસાર થઈ રહ્યો છે. તમે એ વટાવી આગળ વધો છો. હવે બાજુમાંથી એક નાનકડું ઝરણું પથ્થરોની વચ્ચેથી પસાર થઈ ક્યાંક વહી જતું દેખાય છે.

       હવે તો રસ્તાની આગળ થોડાં રહેણાંકનાં સરસ મજાનાં ઘરો દેખાવા માંડે છે. પાછા વસ્તીમાં આવી ગયાં કે શું એ ધાસ્તી તમને ઘડીભર થઈ જાય છે. પણ તમે તે બધાંને વટાવીને આગળ વધો છો. રસ્તો હવે ઉંચું ચઢાણ કરે છે. હવે પાછી વનરાજી શરુ થઈ જાય છે. વાંકો ચુંકો , સાપની જેમ સરકતો તમારો આ પથ કોઈ નાના હીલસ્ટેશનમાં તમે આવી ગયા હો તેવો આભાસ ઉભો કરે છે.

       અને પાછો એ વહેળો હવે તમારી જમણી બાજુએ દેખા દે છે. હવે તો તે વધારે નીચો ઉતરી ગયો છે. કદાચ પેલું ઝરણું અને તેનાં જેવાં બીજાં ઝરણાંને પોતાનામાં સમાવી હવે તે વધુ પુશ્ટ બન્યો છે. તમારો રસ્તો એક વધુ વળાંક લે છે , અને હવે તમે એક પુલ ઉપર આવી ગયા છો. પેલો વહેળો તમારી નીચેથી ખળખળ વહી રહ્યો છે. વહેળાના બન્ને કાંઠે ઉંચે કીનારા પર મોટાં મસ ઓકનાં વ્રુક્ષો વીલસી રહ્યાં છે. વહેળાના કાંઠાથી ઘણે ઉંચે વ્રુક્ષોની ડાળીઓ એકબીજા સાથે હસ્ત ધુનન કરતી પવનમાં મહાલતી મંડપ બનાવીને વહેળાને બાથમાં ભીડીને ઝુલી રહી છે.

        હવે વહેળાને તમે રસ્તાથી દુર જતો જોઈ શકો છો. હવે તો તમારી બન્ને બાજુના ઝાડ પરથી લટકી રહેલી જાડી વેલો જેવી ડાળીઓ બાળકોને હીંચકા ખાવા આમંત્રી રહી છે. ચારે બાજુ નયનરમ્ય લીલોતરી અને વનરાજી તમને પ્રક્રુતીની ગોદમાં ખેલવા લાલાયીત કરે છે. તુટીને નીચે પડેલી ડાળીઓ, ખરી ગયેલાં પાંદડાના ઢગ, ઝાડી અને ઝાંખરાં, ક્યાંક વાવાઝોડામાં હેઠા આવી ગયેલા આખાં ને આખાં થડ તમે જાણે કે, કોઈ સાવ અણબોટ જંગલમાં આવી ગયાં હો તેવો આભાસ ઉભો કરે છે.

       પણ તમે આગળ વધો છો. બીજો એક વળાંક અને લો ! હવે ખુલ્લા મેદાનમાં તમે આવી ગયા છો. બધો ગીચ જંગલ જેવો વીસ્તાર પાછળ રહી ગયો છે. દુર બાળકોને રમવાનો એક પાર્ક દેખાઈ રહ્યો છે. તમે પ્રક્રુતીની ગોદમાંથી એકદમ સંસ્ક્રુતીમાં પાછા આવી ગયા છો. પાર્ટી માટેના બે સરસ શેડ પણ છે. તેની બીજી બાજુએ બાસ્કેટબોલ રમવાનું મેદાન પણ છે. અને તેનાથી થોડે દુર પાર્કીંગ અને તેનાથી આગળ જેની નીચેથી તમારો રસ્તો પસાર થયો હતો તે ટ્રાફીકથી ધમધમતો રસ્તો પણ દેખાઈ આવે છે. તમે પાછા શોરબકોર અને બાળકોના કીલ્લોલથી ઘેરાઈ જાઓ છો અને એક બાંકડા પર આરામ કરવા લંબાવો છો.

      શહેરની વચ્ચોવચ આવેલ પાર્કનો આ બે એક માઈલ લાંબો ટ્રેઈલ તમને થોડીક મીનીટો માટે શહેરની ચહલપહલથી દુર પ્રક્રુતીનું મનહર દર્શન કરાવી ગયો છે.

_________________________________________________

      અમેરીકાના પાર્કોની આ ખુબી માટે આપણે સલામ ભરવી પડે. શહેરના વીકાસની સાથે આવાં પ્રક્રુતી સૌદર્યથી ભરપુર સ્થળો અકબંધ જળવાયેલાં પડ્યાં છે. રોજની દોડધામથી ત્રસ્ત શહેરીજણ કોઈ લાંબી યાત્રાની પળોજણ વીના અહીં કુદરતના ખોળે શાતા મેળવી શકે છે.

આજનો સુવીચાર

      શું તમે એ જાણો છો કે તમારા આ દેહની અંદર હજી પણ કેટલી બધી શક્તી, કેટલી બધી તાકાત છુપાઈને પડેલી છે? માણસમાં જે કંઈ છે તે બધું કયા વૈજ્ઞાનીકે જાણ્યું છે? મનુશ્યે અહીં પ્રથમ પગ મુક્યો તેને લાખો વર્શો વ્યતીત થઈ ગયાં છે – અને છતાંયે તેની શક્તીઓનો કેવળ અલ્પતમ ભાગ જ અભીવ્યક્ત થયો છે. માટે આપણે દુર્બળ છીએ એવું તમે લેશમાત્ર કહેશો નહીં. સપાટી ઉપરના પતનની પાછળ કેવી મહાન શક્યતાઓ રહેલી છે એ તમે કેવી રીતે જાણો!

       તમારી અંદર જે પડેલું છે તેનાં વીશે તમે ભાગ્યે જ કાંઈ જાણો છો. તમારી અંદર તો અસીમ શક્તી અને ધન્યતાનો મહાસાગર ઉછળી રહેલો છે.

-  સ્વામી વિવેકાનંદ

પહેલો પગાર

मेरे गुलशनकी फीजाओमें बहार आ जाये
पहली तारीखसे पहले पगार आ जाये.

     પહેલી તારીખની પગારદાર માણસ કેવી આતુરતાથી રાહ જોતો હોય છે? પે-સ્લીપ એ સામાન્ય માણસના જીવનનો સૌથી વધુ ગમતો કાગળ હોય છે. ઓફીસના ટેબલ પરના ઇન-બોક્સમાં આવતો તે સૌથી વધુ ચીત્તાકર્શક કાગળ હોય છે. પ્રીયતમાના પ્રેમપત્રની જેમ તેની આતુરતાપુર્વક રાહ જોવાતી હોય છે.

      પણ જીવનનો પહેલો પગાર તો સૌથી સુખદ ઘટના હોય છે. અહીં મારા પહેલા પગારની વાત કરવાની છે.

      મારી બાવીસ વરસની એ ઉમ્મર સુધી મને રુપીયા મેળવવાનો  ખાસ અનુભવ ન હતો. બેસતા વરસની બહોણી કે, જન્મદીને ચાર આઠ આનાની બોણી કે, મામાને ઘેર શ્રાધ્ધનું જમવા ગયા હોઈએ ત્યારે ભાણીયાને દાનમાં અપાતા ચાર આઠ આના.. આ સીવાય પોતાની આવક શું કહેવાય તેનો કોઈ પ્રત્યક્ષ ખ્યાલ મને ન હતો.

      હું મારા ભણતરના છેલ્લા વર્શની છેલ્લી પરીક્ષા આપીને મે વેકેશનની આરામદાયક પળોમાં લાયબ્રેરીની ચોપડી વાંચી રહ્યો હતો; ત્યાં રાજામુન્દ્રીથી મોટાભાઈનો તાર આવ્યો કે, ’પેપર મીલમાં સુરેશની નોકરી પાક્કી છે. તેને તરત અહીં મોકલી આપો.’ અને આપણે તો બાપુ ઉપડ્યા. એ મુસાફરીની વાત તો અગાઉ કરેલી જ છે. ( તે વાંચવા અહીં ‘ક્લીક’ કરો. )

       પહેલી નોકરી મેળવવી કેટલી દુશ્કર હોય છે? પણ મને તો ભાઈની લાગવગથી, મારો કોઈ અનુભવ ન હોવા છતાં અને કોઈ અરજી કર્યા વીના નોકરી મળી ગઈ. આપણે તો બાપુ નોકરીયાત બની ગયા – અલબત્ત શીખાઉ તરીકે જ તો. કશું કામ કરવાનું હતું જ નહીં. નવી મીલ બની રહી હતી, અને હજુ તો સીવીલ કામ ચાલતું હતું. અમારું મીકેનીકલ મશીનરી ગોઠવવાનું કામ તો બે મહીના પછી શરુ થાય તેવી વકી હતી. એટલે અમે નવાસવા ચાર પાંચ શીખાઉઓને ફેક્ટરી અને મશીનરીના ડ્રોઈંગનો અભ્યાસ કરવાનું કહ્યું હતું. નવોસવો ધસમસતો ઉત્સાહ અને સરખે સરખાની સંગત. વસંતમાં ગુંજતા ભમરા જેવો તરવરાટ અમારા હોવાપણામાં છલકાતો હતો. વળી કંટાળીએ એટલે એકબીજાને ભાશા શીખવવાનું પણ માથે લીધું હતું. હું આન્ધ્રવાસીઓને હીન્દી શીખવતો, અને એ લોકો મને તેલુગુ.

       પણ બધાના દીલમાં ખરેખરી આતુરતા હતી – પહેલો પગાર મેળવવાની. હું તો 31મી મેના દીવસે જોડાયો હતો. એટલે મને તો એમ કે, ‘થોડોજ એક દીવસનો પગાર મળે? આવતા મહીને જ મળશે’. એક બે જણ બે ત્રણ મહીનાથી જોડાયેલા હતા. અને છેવટે મારે માટે નસીબદાર એ સાતમી તારીખ આવી પહોંચી. હવે વાત જાણે એમ છે કે, અમારી એ મારવાડી કમ્પનીમાં પગાર પહેલી તારીખે નહીં પણ પછીના મહીનાની સાતમી તારીખે થતો. એટલે પહેલી તારીખ નહીં પણ સાતમી તારીખનો બધાને ઈંતજાર રહેતો. બીજા મીત્રો તો પગાર લેવા ઉપડ્યા. હું તો મારી ખુરશી પર બેસી રહ્યો હતો. ત્યાં એક અનુભવીએ કહ્યું ,” અલ્યા, જાની! ચાલ તનેય કદાચ પગાર મળશે.”

      આપણે તો બાપુ! હરખમાં અને નવીસવી ઉત્કંઠાથી તેમની સાથે જોડાયા હોં! અમારું બધું હાઉસન જાઉસન ચીફ કેશીયર શ્રી. લાહોટીજીની પનાહમાં પહોંચી ગયું. અમે બધા લાઈનમાં ઉભા રહી ગયા. હવે ત્યાં એવી સીસ્ટમ કે, બધાને પગાર રોકડો જ મળે. ગમે તેવો મોટો ઓફીસર ના હોય! હા, જનરલ મેનેજર જેવાને લાહોટીજી જાતે તેમની ઓફીસમાં જઈને આપી આવે. પણ મારા ભાઈ જેવા ચીફ એન્જીનીયરને પણ એ લાઈનમાં ઉભા રહેવું પડતું.

       લાહોટીજીની પ્રશંસા કરતા બધા લાઈનમાં ઉભા હતા. એક જુના જોગી બોલ્યા,” અરે, ભાઈ, નોકરી ભલે સોમાણીજીની કરીએ; પણ લક્ષ્મી તો લાહોટીજીની મહેરબાનીથી જ મળે.” લાહોટીજીને પણ આ પ્રશંસા બહુ જ ગમતી. અને ધીરજના અંતે મારો વારો આવ્યો. કપાળમાં મોટ્ટો ચાંલ્લો કરેલા લાહોટીજીએ તેમના નાકની છેક કીનારે ઉતરી આવેલા ચશ્માની ઉપરથી ચુંચી આંખે મારી તરફ નજર કરી; આ નવા નક્કોર પ્રાણીને ધ્યાનથી નીહાળ્યો અને વદ્યા,” वो सीवील ईन्जीनीयर जानी सा’बके छोटे भाई होते हो ना?!”

      મેં ગભરાતાં ગભરાતાં ડોકું ધુણાવી હા પાડી. અને તરત લક્ષ્મીનારાયણ સોમાણીના એ સેવકે પગાર પત્રકમાં પહેલાં મારી સહી લીધી, અને પછી એક દીવસના પગારના બરાબર અઢાર રુપીયા પકડાવી દીધા. મારો એ પહેલો પગાર હાથમાં આવતાં વીજળીના તારને અડ્યો હોઉં એવી ઝણઝણાટી મારા અંગ પ્રત્યંગમાં વ્યાપી ગઈ. એ નવી નક્કોર નોટોનો સુંવાળો સ્પર્શ અને તેની મીઠ્ઠી સુગંધ મનને તરબતર કરી ગઈ. નોટો ગણવા જેવી ધીરજ જ ક્યાં હતી? હું તો લાઈનમાંથી બહાર જવા નીકળ્યો. તરત લાહોટીજીએ ટપાર્યો,” एय, लडके! हमेश रुपीया गीनना सीख.” બાપાએ શીખવાડેલું એ અમદાવાદી જ્ઞાન લાહોટીજીએ તાજું કરાવી દીધું.

      અને મનમાં નક્કી કરી રાખ્યું હતું તેમ, પગારની આ માતબર રકમ ખીસ્સામાં ઘાલીને હું તો મીલના કમ્પાઉન્ડની બહાર આવેલી પોસ્ટ ઓફીસમાં પહોંચી ગયો. અમદાવાદથી નીકળ્યો ત્યારે મારા બાપુજીએ સુચના આપી હતી કે, પહેલો પગાર આવે તેમાંથી થોડીક રકમ બહેનો માટે મોકલજે. મેં પંદર રુપીયાનો મનીઓર્ડર મારી આ પહેલી કમાણીમાંથી બહેનોના નામે મોકલી આપ્યો. બાકી રહેલી રકમ ઘેર જઈ સીધ્ધી ભાભીના હાથમાં મુકી દીધી. મને ખીસ્સાખર્ચ કરવાની કોઈ જ ટેવ ન હતી. ઉલટાનું હવે ઘરખર્ચમાં ભાગીદાર થયાનું મને ગૌરવ હતું. ભાભીએ ના લીધા અને કહ્યું , “આમાંથી બજાર જઈ સાંજે આઈસક્રીમ લઈ આવજો.” અને એ જમાનામાં ત્રણ જણા ખાઈ શકે એટલો આઈસક્રીમ મળતો પણ ખરો.

      તમને થશે કે, ‘લો, વાત પુરી થઈ.’ પણ ખરી મજાની વાત તો હવે મારા બીજા (!) પહેલા પગારની કરવાની છે.

      પેપર મીલમાં છ માસ નોકરી કર્યા બાદ મને અમદાવાદમાં જ નોકરી મળી ગઈ – અંગ્રેજ કમ્પનીમાં, ઘર આંગણે, કોઈ તાલીમ માટે નહીં પણ સીધી નીમણુંક  અને લટકાના પાંત્રીસ રુપીયા વધારે પગારથી.  ત્યાં પણ હું 30મી નવેમ્બરે જોડાયો. પણ આ થોડી દેશી મારવાડી પેઢી હતી? બધા ફટાફટ અંગ્રેજીમાં જ વાત કરે. અને મારા જેવા મગન માધ્યમમાં ભણેલાને તો બહુ લઘુતા લાગે. કોઈની જોડે વાત કરવાની પણ હીમ્મત નહીં. એક વાક્ય અંગ્રેજીમાં બોલતાં ફેં ફેં થઈ જાય.

      અહીં તો ડીસેમ્બરની સાતમી તારીખ પસાર થઈ ગઈ; પણ પગારની કોઈ વાત જ નહીં. કોઈને પુછાય પણ શી રીતે? હું તો બાપુ મનમાં અમે મનમાં મુંઝાઉં. મારી નીમણુંક કમ્પનીના મોટા સાહેબો બેસતા હતા તે માળ ઉપર ટેક્નીકલ આસીસ્ટન્ટ તરીકે થઈ હતી. મારા જેવા નાનાં મગતરાં ત્યાં કોઈ ન હતાં. મને બહુ જ મુંઝારો થતો.

      હવે તો છેક સત્યાવીસમી તારીખ પણ આવી ગઈ. મને મળતી ટપાલમાં સરસ ટાઈપ કરેલી પે સ્લીપ આવી ગઈ. પણ પગાર પત્રકમાં સહી ક્યારે કરાવશે અને ક્યારે નવી નક્કોર નોટો મારા હાથમાં મળશે, તે ઉચાટ. કોને પુછું? છેક જાન્યુઆરીની સાતમી તારીખ આવી ગઈ; પણ માળા કોઈ પગાર આપવાની વાત ન કરે. મને થયું, ‘આના કરતાં પેલા બાપની ગરજ સારે તેવા, દેશી લાહોટીજી સારા.’

       છેવટે હીમ્મત કરીને અમારી ઓફીસનો પટાવાળો ચા આપવા આવ્યો હતો, તેને બીતાં બીતાં મારી હરકત જણાવી. એ તો બાપુ હસી પડ્યો.

      તેણે મને કહ્યું,” અરે, સાહેબ! તમે તો ઓફીસર કહેવાઓ. તમને થોડો અમારી જેમ કવરમાં રોકડો પગાર મળે? એ તો ગયા મહીનાની પચીસમી તારીખે તમારી બેન્કના ખાતામાં જમા થઈ ગયો હશે.”

      હું તો આ વાત માની જ ન શક્યો. પહેલી તારીખની પહેલાં પગાર પચીસમીએ – પાંચ દીવસ વહેલાં?  મને તો ‘ન ભુતો ન ભવીશ્યતી’  અથવા  ‘ કહેતા ભી દીવાના ઔર સુનતા ભી દીવાના.’ જેવી આ વાત લાગી.

      જેવી બપોરની રીસેસ પડી કે તરત ઓફીસની બાજુમાં આવેલી મારી બેન્ક્માં હું તો પહોંચી ગયો. તપાસ કરી તો ખરેખર પટાવાળાએ કહ્યું હતું, તેમ ડીસેમ્બરની પચીસમી તારીખે મારો પગાર જમા બોલતો હતો. મનમાં થયું, ‘ ભઈ, વીલાયતી ઈ વીલાયતી!’  

       મને ખુશી તો થઈ. પણ લાહોટીજીના હાથેથી મળેલા એ અઢાર રુપીયાનો સ્પર્શ ક્યાં;  એ સુગંધ ક્યાં; અને એ બાપની મમતા જેવી સલાહ ક્યાં? પછી તો હજારો રુપીયાના પગાર સુધી પહોંચ્યો પણ … એ પહેલો પગાર તે પહેલો પગાર , એની કોઈ મીસાલ જ નહીં.

આજનો સુવીચાર

दीलके झख्मों पर मत रो मेरे यार!
वख्त हर झखमका मरहम होता है.
दीलसे जो सच्चा प्यार करे
उनका तो खुदा दीवाना होता है.

પ્રકાશ અને અંધકાર – બે અવલોકનો

       તમે રાતે તમારી પથારીમાં સુતા છો અને તમારે બાથરુમ જવું પડે તેમ છે. તમે લાઈટ ચાલુ કર્યા વીના આછા ઉજાસમાં ત્યાં પહોંચી જાઓ છો. રોજના મહાવરાથી અને આછા ઉજાસના કારણે તમને કોઈ તકલીફ પડતી નથી. બાથરુમની લાઈટ તમે ચાલુ કરો છો. હાજત પતાવી, લાઈટ બંધ કરી તમે પાછા તમારી પથારી તરફ પાછા વળો છો.

      અને આ શું? બધું ધબોનારાયણ ! હવે તમે કશું જોઈ શકતા નથી. પુર્ણ અંધકાર તમને ઘેરી વળ્યો છે. તમે બેળે બેળે અંધ વ્યક્તીની જેમ હેમખેમ પહોંચી જાઓ છો. જો આંખો ખુલ્લી રાખીને બાથરુમની બહાર એકાદ મીનીટ ઉભા રહ્યા હોત તો ગુમાવેલી દ્રશ્ટી પાછી મેળવી શક્યા હોત.

….

       તમે સડસડાટ કાર ચલાવી રહ્યા છો. સાંજનો સમય છે અને આગળનો રસ્તો પશ્ચીમ દીશા તરફ જઈ રહ્યો છે. તમારી આંખો તેજસ્વી સુર્યપ્રકાશથી અંજાઈ જાય છે, અને તમે દ્રશ્ટી ગુમાવો છો. સન સ્ક્રીન પાડીને માંડ માંડ તમે આ તકલીફથી છુટકારો મેળવો છો.

…

      લે કર વાત! આમાં શું વળી. આમ તો રોજ બધાંને થાય.

      પણ આપણી જોવાની શક્તીની મર્યાદાઓ આ બેય ઘટનામાં છતી થાય છે. આપણું મન સાતત્યથી ટેવાયેલું હોય છે. એકદમ થતા પરીવર્તન માટે તે તૈયાર નથી હોતું. બદલાયેલ પરીસ્થીતી માટે તેને તૈયાર થતાં વાર લાગે છે. કોઈ પણ પરીવર્તન માનસીક તૈયારી માંગી લે છે.

     હમ્મેશ અંધકારમાં રહેવું અથવા અજવાળામાંથી અંધારામાં જવું પ્રમાણમાં સહેલું હોય છે. પણ અંધારામાંથી તીવ્ર અજવાળામાં જવું બહુ વેદનાકારક હોય છે.

     અને કહે છે કે કેવળ સત્યનો પ્રકાશ એટલો તીવ્ર હોય છે કે, તેનાથી કાયમી વીચાર અંધાપો આવવાની શક્યતા હોય છે. સત્ય પચાવવા બહુ મોટી માનસીક તૈયારીની જરુર હોય છે.

આજનો સુવીચાર

દરેકની સાથે નમ્રતાથી વર્તો.
તમારી સાથે કઠોર વર્તન કરતા હોય,
તેમની સાથે પણ.
તેઓ ભલે સજ્જન ન હોય,
તમે તો છો ને?

આજનો સુવીચાર

જીવનના કોઈ દીવસને અશુભ ન ગણો.
સારા દીવસો સુખ આપે છે;
પણ ખરાબ દીવસો અનુભવ આપે છે.
જીવન માટે બન્ને જરુરી છે.

અંતરના ઉંડાણની વાત – અખિલ સુતરીયા

મને જે થયું તે તમને થાય,
મને જે લાગ્યું તે તમને લાગે, 
મને જે ગમ્યું તે તમને ગમે, 

એનો અર્થ એ તો ન જ થાય કે - 

તમને જે થાય એ મને થાય, 
તમને જે લાગે એ મને લાગે, 
તમને જે ગમે એ મને ગમે !!
 
પણ … ધારોકે … એવું થાય.. તો …
 
હું તમે બની જાઉ કે તમે હું બની જાઓ
 
- કે પછી :
 
હું,  હું નથી અને તમે, તમે નથી
 
- તો પછી કોણ, કોણ છે એ જાણવાની કોઇ જરૂર ખરી ?? 
બે જણના અંતર વચ્ચે કોઇ અંતર રહે ખરું ?
 
- આ તો અંતરના ઉંડાણમાંથી આજની વાત.

- અખિલ સુતરીયા

તેમનો બ્લોગ

તેમની વેબ સાઈટ     ગુજરાતનું જીવન દર્શન કરાવતી વીડીયો વેબ સાઈટ

       મારો અખિલભાઈ સાથે પરીચય હજુ નવો નવો જ છે; પણ આ વાત  મને સ્પર્શી ગઈ. આમાં ‘હું’ કોણ છે; તે કળવું બહુ જ કઠણ છે!

       મને તો આ ‘હું” અખિલભાઈ નહીં પણ પરમ તત્વ હોય તેમ લાગ્યું. અને માટે જ ‘ અંતરની વાણી ‘ માં ટપકાવી દીધું.

મદદ

એક સત્યકથા – મુળ અંગ્રેજી ઉપરથી

      સાંજ ઢળવાની તૈયારી હતી. બ્રાયન એન્ડર્સન હાઈવે પરથી પુરપાટ ગાડી હંકારીને જઈ રહ્યો હતો. ત્યાં તેણે દુર શોલ્ડર ઉપર એક ગાડી અને તેની બાજુમાં એક વ્રુધ્ધ સ્ત્રીને ઉભેલી જોઈ. તે હાથ હલાવી મદદ માંગી રહી હતી. પણ કોઈ તેને જોઈ રોકાતું ન હતું.  બ્રાયને ગાડી ધીમી પાડી, અને તેણીની ગાડીની પાછળ પોતાની કાર ઉભી રાખી. તેણે જોયુ કે તે સ્ત્રીની કારના પાછલા ટાયરમાંથી હવા નીકળી ગયેલી હતી. ઠંડીના સુસવાટા કરતાં પણ વધારે તો તે ભયથી ધ્રુજી રહી હતી. તેના મોંના હાવભાવ ઉપરથી બ્રાયન માટેનો અવીશ્વાસ પણ વાંચી શકાતો હતો.

      બ્રાયને કહ્યું ,” ચાલો, ગાડીની ટ્રન્ક ખોલો. અને તમે કારમાં બારણું બંધ કરી બેસી જાઓ. “

      મેરી કારમાં બેસી ગઈ, અને બ્રાયન કામે લાગ્યો. તે મીકેનીક હતો અને તેને માટે આ કામ તો સાવ રમત જેવું હતું. વીસેક મીનીટમાં તો બધું કામ પતી ગયું. બ્રાયનના હાથ અને કપડાં મેલાં થઈ ગયાં હતાં.

       મેરીએ હવે બારણું ખોલ્યું અને આભાર વ્યક્ત કર્યો અને પુછ્યુ,” ભાઈ, આ મદદ માટે હું તને શી રકમ આપું? તું શરમાયા વગર મને કહે. તું જે કહેશે તે રકમ હું તને આપીશ. જો તારી મદદ ન મળી હોત તો આ ઠંડી રાતમાં હાઈવે પર મારી શી વલે થઈ હોત? એક કલાકથી હું આમ હાથ હલાવતી ઉભી હતી; પણ કોઈએ ગાડી ન થોભાવી. તેં મને મોટા સંકટમાંથી બચાવી લીધી છે.”

       બ્રાયને કહ્યું ,” ના, બહેન ! મારે કાંઈ લેવાનું નથી. સંકટમાં આવેલાની મદદ કરવી તે તો ભગવાનનું કામ છે. તેનું કોઈ વળતર ન લેવાય. “

       મેરી : ” ના તારે કાંઈક તો લેવું જ જોઈશે.”

        બ્રાયને કહ્યું,” તો એક કામ કરો. તમે મને વચન આપો કે, તમે પણ મુશ્કેલીમાં આવેલ કમસે કમ એક વ્યક્તીને મદદ કરશો.”

        મેરીએ ગળગળા સાદે તેને આ વચન આપ્યું. તેને તો બ્રાયન દેવદુત જેવો લાગ્યો. તે ગાડી હંકારીને દુર ન ગઈ ત્યાં સુધી બ્રાયન તેને જોતો રહ્યો. તેને પોતાની બહુ વહાલી માતા જેવી સ્ત્રીને મદદ કર્યાનો આનંદ હતો.

        મેરી ગાડી હંકારતી આગળ ગઈ. ત્રીસેક મીનીટ બાદ એક નાનું ગામ આવ્યું, જ્યાં એક ગેસ સ્ટેશન અને નાનીશી રેસ્ટોરન્ટ હતાં. મેરી તાજી થવા અને થોડો નાસ્તોપાણી કરવા ત્યાં રોકાઈ. એક વેઈટ્રેસ તેની પાસે આવી અને તેની પાસેથી ઓર્ડર લીધો. ગરમાગરમ નાસ્તો અને કોફી થોડી વારમાં તે લાવી. મેરીએ નાસ્તાપાણી પતાવી બીલ માંગ્યું. હવે તેના ધ્યાનમાં આવ્યું કે ફ્લોરેન્સ ગર્ભવતી હતી. તેની અનુભવી આંખો એ પણ કળી શકી કે, ફ્લોરેન્સને ને આઠમો મહીનો જતો હતો. જો કે, તે પ્રસન્ન વદને પોતાનું કામ કર્યે જતી હતી; પણ તેના અંતરને કોરી ખાતી કોઈક વ્યથા અને ચીંતા મેરીના ધ્યાન બહાર ન રહી. તેને તરત ખ્યાલ આવી ગયો કે, ‘કેવીક મજબુરીના કારણે આટલી છેવટની ગર્ભાવસ્થામાં પણ તેને કામ કરવું પડે છે.’

        ફ્લોરન્સ બીલ લઈને આવી. મેરીને તરત બ્રાયન અને તેને આપેલું વચન યાદ આવ્યાં. ‘ધરમના કામમાં ઢીલ શું કામ કરવી? ‘ તેમ વીચારી બીલની ચુકવણી માટે મેરીએ સો ડોલરની નોટ મુકી. ફ્લોરેન્સ બાકીની રકમ લઈને પાછી આવી; એટલામાં તો મેરી ગાયબ થઈ ગઈ હતી. ફ્લોરેન્સે બીલ મુકેલું હતું તે ડીશ ઉઠાવી, તો તેની નીચે તેને બીજા નવસો ડોલર અને એક ચીઠ્ઠી મળ્યાં.

       ચીઠ્ઠીમાં લખ્યું હતું, ”મને કોઈકે મદદ કરી હતી, તે શ્રુંખલા ચાલુ રાખવા આ રકમ તારી પ્રસુતી માટે વાપરજે; અને મદદની આ શ્રુંખલા ચાલુ રાખજે.”

        ફ્લોરેન્સને તો જાણે દયાની દેવી સાક્ષાત મળી હોય તેવો આનંદ થયો. કામ પતાવી રાતના બાર વાગે તે પોતાના ઘેર પાછી વળી. તેનો પતી ચીંતાતુર વદને તેને નીહાળી રહ્યો. એક સાંધે ત્યાં ચાર તુટે તેવી, તેમના સંસારની હાલતમાં નવા આવનાર બાળકનું સ્વાગત શી રીતે કરવું, તેની ચીંતા તેને કોરી ખાતી હતી.

       પણ ફ્લોરેન્સે તો આનંદવીભોર બનીને કહ્યું, “ બ્રાયન ! જો તો ખરો! આપણા બધા પ્રશ્નો દયાની એક દેવીએ ઉકેલી દીધા છે. જો આ હજાર ડોલર ! “