આ પ્રસંગને અનુલક્ષીને ‘ દિવ્ય ભાસ્કર’ ની ખેડા-આણંદ આવૃત્તિમાં તા. ૨૯, નવેમ્બર -૨૦૧૧ ના રોજ એક સચિત્ર અહેવાલ પ્રગટ થયો હતો.

     એ અહેવાલમાંથી થોડાંક ટાંચણ વડે, ૧૦૯ વર્ષેય અડીખમ એવાં આ

અજોડ મહિલા – કમળાબેન વ્રજલાલ સોની

ને બીરદાવતાં અત્યંત આનંદ થાય છે.

…..

જન્મ –  ૧૫, જુલાઈ- ૧૯૦૨

[ હાલ તેમના ૫૨ વર્ષના પૌત્ર, બિપિનભાઈ અને તેમનાં પત્ની ભારતીબેન સાથે રહે છે. ]

સંતાનો – ચાર દીકરા, ચાર દીકરી

તેમના વિશે થોડુંક-

• પાંચમી પેઢી સુધીનાં કુલ કુટુમ્બીઓનો વંશવેલો – ૫૦
• માત્ર ગુજરાતી એક ચોપડી સુધીનું ભણતર. પણ આઠેય સંતાનોને ભણાવી ગણાવી, ઠેકાણે પાડ્યાં છે.
• તેમના જમાનામાં સ્ત્રીઓ ઘરની ચાર દિવાલો વચ્ચે જ જીવન ગુજારતી હોવા છતાં, ગાંધીજી એમના ગામમાં આવ્યા ત્યારે તેમને જોવા/ સાંભળવા ગયાં હતાં. જોકે, તેમના પતિ વ્રજલાલ ભાઈ સક્રિય રીતે આઝાદીની લડાઈમાં સાથ આપતા હતા.
• આઠ વર્ષ પહેલાં વિનુભાઈની સાથે ચાર વર્ષ અમેરિકામાં રહેવા આવ્યા હતા; પણ તેમને અમેરિકાનું જીવન અનુકૂળ ન આવતાં વતન પાછાં ફર્યાં હતાં.
• આ ઉમ્મરે પણ પોતાનાં બધાં કામ જાતે જ કરે છે.
• ક્યારેય દવાખાનાનો આશરો લીધો નથી. હાલ જોવા અને સાંભળવાની થોડીક તકલિફ છે, એટલું જ.
• સમયસર, સાદું ભોજન, દેવ દર્શન,
• સો રૂપિયે તોલો સોનું, આઠ આને શેર દૂધ, અને બે રૂપિયે શેર ઘી જોયેલાં છે.
• બાજરીના રોટલા, ખીચડી, કઢી, અને મરી મસાલા વગરનું શાક – એમનો રોજનો ખોરાક છે.

કમળાબેનનાં વચનો

• વિકાસ બહુ થયો છે; પણ સંસ્કૃતિ વિસરાઈ ગઈ છે.
• લાજ, શરમ અને દયા ગાયબ થઈ ગયાં છે.
• સારા સંસ્કારો અને ધર્મ/ઉપાસના જરૂરી છે.

- ૧ –   ઃ  -  પ્રેક્ષાધ્યાન   -  ઃ  -  ૨  -  

- સ્ટીમ બ્લોઈંગ -   ઃ  -  ૩  -   ઃ  -  ૪ - 

હવે ફરી એક વાર ત્યાં અવલોકન !

     અમે સ્ટીમ શરૂ થવાની રાહ જોઈને બેઠા હતા. વાલ્વ ખુલ્યો અને સ્ટીમ આવવી ચાલુ થઈ ગઈ. એકાદ મિનીટ એ પ્રવાહ ચાલુ રહ્યો અને પછી વાલ્વ બંધ થવાનો કટ્ટાક કરતો અવાજ થયો; અને સ્ટીમ આવતી બંધ થઈ ગઈ. જ્યારે વાલ્વ ખૂલતો હતો; ત્યારે એનો કશો અવાજ થયો ન હતો; ખાલી સ્ટીમનો ભખભખતો અવાજ જ શરૂ થયો હતો.

     આમ કેમ?

     કારણ સાવ સાદું છે. વાલ્વ એની સીટ ઉપરથી ઊંચો થાય ત્યારે એ સીટથી છૂટો પડે છે. એમાં કોઈ પ્રતિક્રિયા બે વચ્ચે થતી નથી. પણ બંધ થતી વખતે મજબૂત સ્પ્રિન્ગના બળના પ્રતાપે તે સીટ સાથે જોરથી અથડાય છે. એટલી બધી તાકાતવાળી એ સ્પ્રિન્ગ હોય છે કે, વાલ્વ અને સીટની વચ્ચેથી દબાણવાળી સ્ટીમ સહેજ પણ બહાર નીકળી ન શકે.

     આવું જ કોમ્યુટરમાંથી ડેટા સંઘરવા માટેના ( બેક અપ માટેના) ફ્લેશ ડ્રાઈવમાં બને છે ને? એને કોમ્યુટરના પોર્ટમાં કોઈ પણ જાતની વિધિ વિના નાંખી શકાય. પણ કાઢતી વખતે? ખાસ વિધિ ન કરીએ તો ફ્લેશ ડ્રાઈવમાં નુકશાન થઈ શકે; કારણકે, એને કોમ્યુટર સાથે જોડતા ટર્મિનલ બહુ જ નાના અને નાજૂક હોય છે; અને એમાંના બે એને પાવર સપ્લાય આપવા માટે હોય છે. જો એ બે ટર્મિનલ ઉપર પાવર ચાલુ હોય તો, નાનકડો ફ્લેશ થાય અને એની અવળી અસર ડ્રાઈવ ઉપર પડે.

…

       કશીક નવી ઘટના આપણા જીવનમાં એની મેતે, આપોઆપ આવી પડતી હોય છે. કશાય આગોતરા અણસાર વગર. પણ જ્યારે કશુંક આપણા જીવનમાંથી વિદાય લે છે ત્યારે? એની યાદો મરણ સુધી અકબંધ તાજી સચવાઈ રહે છે ને?

       નવી પ્રીત, નવો સંબંધ શી રીતે શરૂ થયો; તે મોટે ભાગે આપણને યાદ નથી રહેતું. પણ નંદવાયેલા સંબંધો, તૂટી ગયેલી પ્રીત, કોઈક સ્વજનની ચીર વિદાય – એ બધાં કારમા ઘા અંતર પર કોતરી જાય છે ને?

ઓલ્યા વાલ્વ બંધ થયાના
કટ્ટાક, કર્કશ, બેસૂરીલા અવાજ જેવા.

————
વાલ્વનો ખટાકો તો એક સેકન્ડ
———-
પણ આ ઘાના પડઘા તો
વાગ્યા જ કરે…
વાગ્યા જ કરે…
વાગ્યા જ કરે… 

વાલ્વ બગડે તો બીજો લવાય

પણ 

નંદવાયેલાં હૈયાંનું શું? 

‘બાપ તેવા બેટા
અને
વડ તેવા ટેટા.’

        વડ તેવા ટેટા તો હોય જ. ઘોડા તેવા વછેરા, આખલા તેવા વાછડા, ઊંટ તેવાં બોતડાં, હાથી તેવાં મદનિયાં… આમ બધી જાતિઓમાં સંતતિ માબાપ જેવી જ હોય.

પણ માનવજાતમાં ‘ બાપ તેવા બેટા’ ન પણ હોય!

અનેક દાખલા મોજૂદ છે- ગાંધીજી અને મણિલાલ જેવા.

પણ એક અપવાદ હમણાં ધ્યાનમાં આવ્યો.

મારા મિત્ર અતુલ ભટ્ટનો અમેરિકામાં કામ કરતો પુત્ર ઉત્પલ.

અતુલનો પરિચય અગાઉ આપેલો છે.- અહીં……..

કેમ સાવ અજાણ્યા એવા, ઉત્પલને અહીં સ્થાન આપ્યું?

આ માટે…

ઉત્પલના કામનો ઉજાસ

અને ઉત્પલના કાર્યનો પરિચય વાંચો –  અહીં-

    અતુલ નિવૃત્ત થયા પછી સેવાનાં ઘણાં કામો કરે છે- તે જાણી એના મિત્ર હોવાનો મને ગર્વ થયો  હતો. પણ જીવનના મધ્યકાળમાં સંઘર્ષોના દરિયામાં નૌકા હંકારતો ઉત્પલ પણ બાપ જેવો જ સંવેદનશીલ છે; એટલું જ નહીં પણ સેવાનું એક નાનકડું કામ હાથ લીધું છે- તે ખબર પડી ત્યારે મસ્તક ઝૂકી ગયું.

      ચાલો આપણે ઉત્પલના કામને વધાવી લઈએ. જે કાંઈ ફાળો આપણાથી એમાં આપી શકાય , તે આપીને…

———————–

સમ્પર્ક-

ઉત્પલ ભટ્ટ

 bhatt.utpal@gmail.com

 (cell) + 91 97129  07779

• અમેરિકા આવીને અફસોસ થાય એવા કોઈ લોકો છે? અને એ અફસોસથી પ્રેરાઈને પાછા જનારાના શું મન્તવ્ય હોય છે?

સુ

• અહીં રહ્યે એની તો શી ખબર પડે? મોટે ભાગે આવા કિસ્સા જવલ્લે જ બનતા હોય છે. નોકરી છૂટી ગઈ હોય; તો ભણવાનું ચાલુ કરીનેય સ્ટુડન્ટ વિસા પર લોકો રહેવાનું ચાલુ રાખે છે. અનેક મુશ્કેલીઓ વેઠી, ઠેબાં ખાતાં ખાતાં મોટા ભાગનાની ગાડી પાટા પર ચઢી જ જતી હોય છે. તમે કહો છો; તેવો એક પણ કિસ્સો મારા ધ્યાનમાં નથી આવ્યો.
• દેશમાં પાછા આવેલા મોટા ભાગના લોકો વધારે સારી તકો માટે અને અહીંથી ઠીક ઠીક સંપદા ભેગી કરીને જ આવ્યા હોય; તેમ મારું માનવું છે . એવા ઘણા વ્યક્તિઓના સમ્પર્કમાં પણ આવ્યો છું.

ચિ

• મોટે ભાગે તો મોટી ઉમ્મરે આવતા લોકોમાં આવી લાગણી વધુ હોય છે. તેમને નવા વાતાવરણમાં ગોઠવાઈ જવામા ઉમ્મર, શારીરીક ક્ષમતા, અપુરતી ધંધા/રોજગારની તકો વગેરે કારણોને લીધે આ લાગણી આવતી હોય છે.
• પાછા તો ભાગ્યે જ કોઈ જતા હોય છે. એટલે એ વીશે વધારે ખ્યાલ નથી કે એમનું મંતવ્ય શું હોય છે.

પ્ર

• આપણા લોકો અમેરિકા જવા બહુ ઉત્સુક હોય છે; અને ત્યાં ગયા પછી ત્યાંની રીતભાત અપનાવી લે છે. અને પાછા એમ કહેતા હોય છે કે. અમેરિકન સંસ્કૃતિ બરાબર નથી. તેઓ આમ કેમ કરે છે?

સુ

• આ સ્વાભાવિક છે. અહીંની ગમે તેવી ઝાકમઝાળ અને સુવિધાવાળું જીવન હોવા છતાં વતનઝૂરાપો મોટા ભાગનાને સાલે છે. અમેરિકન સંસ્કૃતિ ન ગમવાનું કારણ આપણે ત્યાંથી મળેલો વારસો છે. જો કે, ઘણા એવા પણ હોય છે કે. જેમને અમેરિકા સદી પણ જાય છે.
• પ્રામાણિક રીતે અહીંથી રોટલો રળતા હોઈએ, અને અહીંની રીતરસમને , જીવનને ભાંડીએ; એ બરાબર નથી. પણ આપણો સાંસ્કૃતિક વારસાને ભૂલવો ન જોઈએ.
• એવી જ રીતે અહીંની પણ ઘણી સારી, અપનાવવા જેવી બાબતો  છે જ.

ચિ

• આ પણ મોટી ઉમ્મરે ગયેલા લોકોની તકલીફ છે. તેઓ ભારતની “મહાન” સંસ્કૃતીનુ રટણ ગળથુથીમા લઈને આવ્યા હોય છે એટલે બીજી કોઈ સંસ્કૃતીની સારી વાતો જોઈ શકતા નથી. પણ, વ્યવહારમાં પોતે અભણ કે પછાત નથી એ બતાવવા અમેરીકન હોવાનો દમ્ભ કરે છે. આ દમ્ભ પણ બીજા ભારતીયો કરતા પોતે મોટા છે એ બતાવવાની માનસીક્તાને લીધે જ આવેલી લાગણી છે.

પ્ર

• અહીયાં જ્યારે કોઈ પણ બજાર માં ઉથલપાથલ થાય ત્યારે એમ કહેવાય છે કે(મેં બોલતા સાંભળ્યુ છે લોકોનાં મોઢે) અમેરીકા માં કુતરુ મરી ગયુ હશે..એમનો કહેવાનો મતલબ છે કે અમેરીકા માં કાંઇ પણ થાયે ની અસર અહીયાં જોવા મલે…જેમ કે હમણા ત્યાંની એક બેંકનાં રામ બોલો ભાઈ રામ થયા..અને કેટલા લોકો નાં રામ બોલો ભાઇ રામ થયાં..એટલી નુકશાની થઈ છે અહીયાં લોકોની…તો મને ક્યારેક વિચાર આવે કે એ લોકો ભલે દેશ છોડીને ગયાં પણ આપણે હજી એમનાં ગુલામ છીયે…ગોરા એટલે ગોરા..પછી આપણી પર રાજ કર્યુ એ જે હોય તે….

સુ

• અમેરિકન ઇકોનોમીની અસર તો આખા જગત ઉપર પડે છે – ભારત એમાંથી બાકાત શી રીતે રહી શકે? અમેરિકન ઇકોનોમી બીજા વિશ્વ યુદ્ધ બાદ એટલી તો અસરકારક બની છે કે, આમ થાય જ.
• પણ હવે પરિસ્થિતી બદલાઈ રહી છે. બીજા દેશો પણ ઘણા સમ્રુદ્ધ બન્યા છે. યુરોપ, બ્રાઝિલ, ભારત, ચીન , રશિયા બહુ ઝડપથી બજારના હિસ્સા ઝડપી રહ્યા છે.
• આપણી ગુલામ મનોવૃત્તિ વિશે અહીં રહ્યે કશું કહેવું યોગ્ય નથી. પણ ઘણા સુધારાની જરૂર અવશ્ય લાગે છે.

ચિ

• આપણે ભારતીયો એકબાજુ તો આપણી “મહાન” સંસ્કૃતીના ગાણામાંથી ઉચા નથી આવતા અને બીજી બાજુ “કોલોનીયલ” માનસીક્તા જાળવી રાખી છે. એટલે, અહોભાવથી પીડાઈને આવા ઉદ્ગારો નીકળે છે. જો કે, નવી પેઢીમા આ માનસીક્તા નથી એટલે 10-15 વર્ષમાં નવી બાબતો જોવા મળશે.

મૈત્રી….

હિમ્મત….

વૈશ્વિક માનવતા…..

સાભાર – શ્રી. કિશોર શાસ્ત્રી, ન્યુ જર્સી.

      થોડાક વખતથી એક હાઈવેવાળો રસ્તો લઉં છું. એ આઠ માઈલ લાંબો છે. મારા દિકરા સાથે આકસ્મિક આ બાબત ચર્ચા થઈ ત્યારે તેણે કહ્યું કે, “એ તો લાંબો રસ્તો છે.”

       અને આ અદકપાંસળી જીવને મન થયું – બન્ને રસ્તા કેટલા લાંબા છે; અને તેની ઉપર જતાં કેટલો સમય થાય છે.

     આ રહી સરખામણી –

      લો! સાબિત થઈ ગયું – હાઈવે વાળો રસ્તો સમય અને ગેસ બન્ને બચાવે છે- ભલે તે લાંબો છે.

…….

       જીવનમાં પણ ઘણી વાર આમ બનતું હોય જ છે ને? સરળ અને સીધો લાગતો વિકલ્પ કદાચ નુકશાનકારક હોય; એમ પણ બને.

ચિ 

• બીજી પ્રજા ભારતીયો પ્રત્યે માન, ઇર્ષ્યા અને પરાણે રાખવો પડતો સમ્પર્ક એમ બધી રીતનુ વલણ ધરાવે છે. ભારતીય લોકો શ્વેત પ્રત્યે અહોભાવ, અશ્વેત પ્રત્યે તીરસ્કાર અને પીળી પ્રજા પ્રત્યે સમાંતર અંતરનું વલણ ધરાવે છે. અપવાદ જો કે દરેક સમ્બંધમા હોય છે, પણ મોટેભાગે મારો અનુભવ આગળ લખ્યા મુજબનો છે.

      કોક વાર જ એની ઉપર કાર લઈ જવાનો અવસર થયો છે. અને એ વખતે એની ખરબચડી સપાટી કાર ચલાવવા ઘણી કષ્ટ દાયક હોય છે- તેની ખબર પડી હતી. એ શોલ્ડર પર કાર ચલાવ્યા વિના પણ, એની સપાટી ખરબચડી છે; તે દેખાઈ આવે છે. એને ખાસ એવી બનાવી છે; જેથી કોઈ પણ વ્યક્તિ આપત્તિ વગર એની ઉપર વાહન ન ચલાવે.

આમ કેમ?

       દેખીતું કારણ કે, શોલ્ડર જાહેર જનતાના માત્ર આકસ્મિક ઉપયોગ માટે અને ઈમર્જન્સી વાહનોના ઉપયોગ માટે બનાવેલો હોય છે. એ હમ્મેશ ખાલી રહેવો જોઈએ; જેથી રસ્તા પર થતી મુશ્કેલીઓ સુલઝાવનારાને કોઈ અવરોધ ન નડે. એને ખરબચડો બનાવ્યો છે; જેથી એની વિશિષ્ઠિતતા તરત ખબર પડી જાય. કોઈને એની પર વાહન ચલાવવાનું ન ગમે.

—————————

      મુશ્કેલીઓ ઊભી કરવી બહુ સહેલી હોય છે; એને સુલઝાવવાનાઓના રસ્તા હમ્મેશ ખરબચડા જ હોય છે; ખાલી હોય છે.

એ રસ્તા પર કોઈ જતું નથી.
એ રસ્તો
- ખાંધ દેનારો એ શોલ્ડર-
હમ્મેશ ખાલી જ હોય છે. 

ગૃ -

ભારત છોડતી વખતે જાત સાથે વણાયેલી એ સમયની સંસ્કૃતીનો વીશ્વને પરિચય કરાવનાર માધ્યમ બની રહે છે. દેશના સામાન્ય નાગરીકની અસામાન્ય શક્તીનો દુનીયાને અનુભવ કરાવે છે. સાથે સાથે પોતાને પ્રાપ્ત થતી આર્થીક સમૃધ્ધીમાં દેશબંધુઓનો હીસ્સો/ ઋણ અદા કરવાની ભાવના સાથે દાન દ્વારા વહેંચતા રહે છે. હમ્મેશાં પોતાના દેશ તરીકે ભારતનું ગૌરવ વધારવાના પ્રયત્નમાં રહે છે. ઉપરાંત ભારતના વીકાસમાં પોતાની રીતે શક્ય ફાળો આપવાની કોશીશ કરતા રહે છે.

ચી -

જ્યાં સુધી ભારતમાં પાછા ફરીને પોતાને વીદેશમાં મળેલા જ્ઞાન, શીસ્ત, આચાર-વીચાર મુજબ જન્મભુમીને મદદ ના કરીએ ત્યાં સુધી કશું પ્રદાન નહીં! હા, ભારતની વસ્તીમાં નજીવો ઘટાડો કરીને એટલી ભારતની કુદરતી સમ્પદાને બચાવીએ છીએ! ઉપરાંત, એન.આર.આઈ.નો મોટો ભાગ દર વર્ષે ઘણીબધી ખરીદી ભારતમાંથી કરીને થોડોક આર્થીક ફાળો આપે છે.

ભારતની નવી પેઢીને પશ્ચીમનું આંધળું અનુકરણ કરતા જોઈને એવું થાય છે કે, આના બીજ બીનનીવાસી ભારતીયોએ જ વાવેલા છે. મેં એવા ઘણાં લોકોને જોયા છે; જે દેશમાં જઈને ભપકો, શરાબ, ખાનપાનનો અતીરેક કરીને ત્યાંના લોકોને અભડાવીને એવું કરવાની પ્રેરણા આપતાં હોય છે (ભલે પછી અમેરીકા પાછા ફરી બધાં મોંઘા કપડાં અને કેમેરા રીટર્ન કરી દે, ત્યાં તો વટ પડી ગયોને…).

છેલ્લા 3 વર્ષથી ઘણાં એંજીનીયરો પાછા દેશમાં જાય છે અને ત્યાં પોતાનું પ્રદાન આપતાં હોય છે. આવા લોકોને દીલથી સલામ. બાકી મારી જેમ ઘણાં એ અભરખો લઈને જીવે છે પણ હજી હીમ્મત નથી કરતા. ઘણાં અમેરીકી-ભારતીયો બી.પી.ઓ. કે બીજા આઈ.ટી. બીઝનેસ શરુ કરીને ત્યાં વ્યવસ્થીત કોર્પોરેટ કલ્ચર અને નોકરી આપવા કૃતનીશ્ચયી છે. બાકી તો, મોટો ભાગ સાધુ-સંતોને પોષીને, વતનમાં પ્રોપર્ટીના ધન્ધામાં તેજી લાવે છે. એ સહુથી મોટુ પ્રદાન!

સુ -

અહીં રહેતા ગુજરાતીઓને ( બીજા રાજ્યોમાંથી આવેલા લોકોનો મને બહુ અનુભવ નથી, માટે ભારતીય શબ્દ નથી વાપરતો.) ત્રણ કક્ષામાં વહેંચી શકાય.
એક - સાવ નીચલા થરના – જે વખાના માર્યા અહીં આવ્યા છે અને મહેનત મજુરી કરીને જીવનગુજારો કરે છે. એમને માટે જીવન એટલા સંઘર્ષોથી ભરેલું હોય છે, કે આવું કશું વીચારવાનો એમને માટે અવકાશ જ નથી. દેશમાં પાછા જાય ત્યારે તમાચો મારીને ગાલ લાલ રાખવા જેવી એમની હાલત હોય છે.

બે- સારું ભણેલા અને અહીં ઉચ્ચ અભ્યાસ કરેલા લોકો – એમનું જીવન પણ સંઘર્ષમય તો હોય જ છે; પણ એ લોકો વત્તા ઓછા પ્રમાણમાં સાંસ્કૃતીક પ્રવૃતી કરી શકતા હોય છે. એમાંના મોટા ભાગના ભારતીય હોવાનું ગૌરવ જરુર અનુભવે છે; પણ ભારતની મર્યાદાઓથી ખાસ્સા માહેર હોય છે. એમની હાલત ત્રીશંકુ જેવી બની જાય છે. નહીં અહીંના કે નહીં ત્યાંના.

ત્રણ – અહીં ઘણા વખતથી સ્થાયી થયેલા અને બે પાંદડે થયેલા લોકો. એમણે દીધેલ દાનોથી ભારતની ઘણી બીન-સરકારી, સેવાભાવી સંસ્થાઓ નભે છે. પણ મહત્તર ધાર્મીક સમ્પ્રદાયો આનો વધુ લાભ લઈ જાય છે; અને પોતાના વાડાઓની સરહદો અને ભ્રષ્ટાચારો પણ વધારતા જાય છે. ધારે તો આ વર્ગ ભારતની કાયાપલટ કરી શકે એટલી ક્ષમતા ધરાવતો હોય છે.

સાહીત્ય સર્જનમાં હવે ભારતની બહાર રહેતા ઘણા લોકોનો ફાળો છે જ. એમાં અહીંના સમાજજીવનનું પ્રતીબીંબ અવશ્ય પડતું હોય છે. એમાંથી પ્રેરણા લઈ ભારતમાં ઘણું હકારાત્મક સામાજીક પરીવર્તન શક્ય બની શકે.

પ્ર – અમેરીકા માં ઝાડુ મારવુ પડે તો પણ લોકોને ચાલે છે, પણ પોતાના દેશ માં પટાવાળાની નોકરી કરવી પડે તો એને એ તુછ્છ ગણે છે એમ કેમ??

ગૃ -

પટાવાળાની નોકરી કરનારને ત્યાં સમાજ તુચ્છ ગણે છે. આથી સમાજનો તુચ્છકાર સહન કરવો પડે. જ્યારે અહીં જાહેર સંડાસ બાથરૂમ સાફ કરનારને પણ સમાજનો તુચ્છકાર નથી નડતો.

ચી -

પરદેશની ભીખ પણ માફ એમ અમસ્તુ કહેવાયુ છે? જો કે આ બાબતે જે તે સ્થળનું પરીબળ વધુ ભાગ ભજવે છે. અમેરીકામાં ચામડીનો ભેદ છે, કામનો નહી. કોઈ પણ કામ નાનુ કે મોટુ નથી. જ્યારે ભારતમાં કામનો બહુ મોટો ભેદ છે. અમુક કામ અમુક જાતીના લોકો જ કરે, ભલે પછી ભુખે મરવું પડે. વળી, જીવનધોરણ પણ એક કારણ છે. અહીં ઝાડુ મારનારો પણ અમેરીકાનો પ્રમુખ ખાતો હોય એ સેન્ડવીચ ખાઈ શકે છે. બન્ને એક્સરખું દુધ, માખણ વાપરતા હોય છે. અને આપણે ત્યાં? વાત જ જવા દો…

સુ-

આપણા સમાજનો આ દેખીતો દંભ જ છે. અમેરીકા ભલે મુડીવાદી દેશ ગણાતો હોય; પણ એ સાચા અર્થમાં શ્રમજીવી દેશ છે. અહીં શ્રમનો મહીમા છે. એક પ્લમ્બર કે ઈલેક્ટ્રીશીયન બેન્કના કે સરકારી કારકુન કરતાં વધુ કમાતો હોય છે. એવું જ શીક્ષકોનું છે. આપણે ત્યાં પંતુજી ગણાતો/તી માસ્તર અહીંનો/ની સન્માનનીય વ્યક્તી છે.
ભારત ભલે પોતાને સમાજવાદી ગણાવતો હોય; એ હજુ સામંતશાહી યુગમાંથી બહાર નથી આવ્યો.

I always feel happy, You know why?

Because I don’t expect anything from anyone,

Expectations always hurt…

Life is short..

So love your life..

Be happy..

In addition, keep smiling…

Just Live for yourself and

Before you speak, Listen

Before you write, Think

Before you spend, Earn

Before you pray, Forgive

Before you hurt, Feel

Before you hate, Love

Before you quit, Try

Before you die, Live…

^^ ^^ ^^

Thanks to –  Shri Kishor Shastri , New Jersey

From his blog