સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

લગાન અને સ્લમ ડોગ મીલીયોનેર – બે દ્રષ્ટીબીંદુ

    હમણાં સ્લમ ડોગ મીલીયોનેર બહુ ચર્ચીત ફીલ્મ બની છે –ખાસ કરીને એને ઓસ્કાર એવોર્ડ મળવાના કારણે.

     જ્યાં જુઓ ત્યાં બસ આ જ ચર્ચા હોય. ‘ લગાન’ ને કેમ નહીં અને આને કેમ? ભારતનું ખરાબ ચીત્રણ કરવામાં જ પશ્ચીમને રસ છે વી વી

    આજે ‘ ગદ્યસુર’ઉપર એક નવો પ્રયોગ કરીએ છીએ. સાવ અલગ ક્ષેત્રમાં જીવન પસાર કરનાર બે વ્યક્તીઓના વીચાર અહીં રજુ કર્યા છે. વાચકોને વીનંતી કે, તેમના વીચાર પણ મુક્ત મને આપે. 

————————————————————–

કેપ્ટન નરેન્દ્ર ફણસે 

તેમનો બ્લોગ    

      સ્લમડોગ મીલીયોનેર’નું ઓસ્કાર માટે નામાંકન થયું, તે અગાઉ આ ચીત્રપટ જોયું હોવાથી ‘લગાન’ સાથે તેની સરખામણી કરવાનો પ્રશ્ન મારા મનમાં ઉભો થયો નહોતો. જ્યાં ‘સ્લમડોગ’ની ગુણવત્તાનો સવાલ ઉઠે છે, તેની ચર્ચા કરવાની મારી હેસીયત નથી: સીનેમા વીવેચનની કેળવણી કે અનુભવ, બન્ને મારી પાસે નથી. 

     હા, એક પ્રેક્ષક તરીકે મારા મન પર સૌથી વધુ અસર કરી હોય તો બે વાતોએ. એક તો ચીત્રપટના પ્રથમ ભાગમાં બતાવાયેલ બાલ-નાયકે ગંદકીમાં મારેલો ભુસકો – જે ગમે એવા ‘સ્લમ’માં રહેનાર ગમે એટલું ગંદું બાળક કેમ ન હોય, કદી ન કરે! અને જ્યારે તે અમિતાભ બચ્ચનનો ‘ઓટોગ્રાફ’ લેવા જાય છે ત્યારે તેના રસ્તામાં આવનાર દરેક વ્યક્તી દુર ભાગે છે; પણ અમિતાભ બચ્ચન (કદાચ તેમને શરદી થઇ હશે કે કેમ?! ) ખુશીથી તેના ગંધાતા શરીરની પરવા કર્યા વગર, તેના ગંદા હાથમાંથી ફોટો લઇને હસ્તાક્ષર આપે છે! આ બેહુદી વાત કેવળ મને જ નહી, પણ અમારી સાથે આવેલા અમારા અમેરીકન પાડોશીને પણ ખટકી. ફીલ્મોમાં કોઇ મુદ્દા પર ભાર આપવો હોય ત્યાં નીર્દેશક થોડી અતીશયોકતી કરી લેતા હોય છે; પણ આટલી હદ સુધી? અહીં નીર્દેશક શું પુરવાર કરવા માગતા હતા; તે સમજાયું નહી.

        બીજી વાત: સાહસ, હીમ્મત અને બુદ્ધીમતા કોઇ એક વર્ગની જાગીર નથી; તે નીર્દેશકે સુંદર રીતે વર્ણવ્યું છે. ઘણા લોકોએ યુવાન જમાલની તીક્ષ્ણ બુધ્ધી, તેનો પોતાના સ્વાનુભવ અને સ્વયંશક્તી પરનો આત્મવીશ્વાસ – આ બધી વાતો તરફ દુર્લક્ષ્ય કરીને કેવળ ભારતની દરીદ્રતા દર્શાવવા માટે ફીલ્મની ભયંકર ટીકા કરી છે. અહીં મને તો શીખવા જેવું ઘણું મળ્યું. Game Showના સંચાલકે તેને “સાચો” જવાબ દર્શાવ્યો હોવા છતાં જમાલ પોતાના નીર્ણય પર અટલ રહીને જે રીતે ઇનામ જીતી જાય છે; તે ઘણું બધું કહી જાય છે.

     મારી દૃષ્ટીએ આ ચીત્રપટના હકારાત્મક પાસાં જોઇએ તો, આ  એક સારું, આગવી ભાત પાડતું કથાનક છે. 

———————————————————————————-

સુરેશ જાની 

     અલ્યા ભાઈ! કયા ડીરેક્ટર, કયા એક્ટર અને કયા સંગીતકારને એવોર્ડ મળ્યો અને કોણ રહી ગયા; એમાં આપણા ઘરમાં શું આવ્યું? આપણ સૌ ગુજરાતીઓની સાદી ભાષામાં – એમાં આપણા કેટલા ટકા?!  એ બધી ડ્રોઈંગ રુમ અને નેટ પરની ચર્ચામાં મને મુદ્દલ રસ નથી. એવોર્ડ આપનાર જેટલી વીવીધ દૃષ્ટીબીંદુથી જોવાની મારી તો ક્ષમતા નથી જ.

     આવી એક ચર્ચા વાંચી, મારી દૃષ્ટીએ આ બે ફીલ્મોનું મુલ્યાંકન કરવા વીચાર થયો.  આપણે જ્યારે કોઈ પણ મનોરંજન માણતા હોઈએ છીએ; ત્યારે એનો આશય કેવળ સ્વાર્થ જ હોય છે – એમાંથી આપણને શું મળ્યું ? બે ઘડી આનંદ? જીવનમાં ઉપયોગી સંદેશ? કાંઈક વીશેષ જ્ઞાન?  

         હવે આ બે ફીલ્મોની વાત કરીએ તો; એ નીર્વીવાદ વાત છે કે, બેઉની માવજત ઉત્તર અનેદક્ષીણ ધ્રુવ જેવી છે. લગાન જોઈ એક ભારતીય તરીકે આપણે સ્વમાનની લાગણી અનુભવતા થઈ છીએ. સ્લમ ડોગ મીલીયોનેર  જોઈ આપણા સમાજના લાંછનને કારણે ઉંડી ગ્લાની થઈ આવે છે.

     આટલો મુળ ત્તાત્વીક ફેર બાજુએ મુકી દઈએ તો; મને તો આ બન્ને ફીલ્મ એક જ વાત કહેતી લાગી!  જુઓ નીચેના મુદ્દા –

  • બન્નેમાં જુલમી આપખુદશાહી એક બાજુ છે અને બીજી બાજુ છે – રાંકડી, દબાયેલી, કચડાયેલી પ્રજા
  • બન્નેમાં સત્તા સ્થાને બેઠેલા અથવા શક્તીશાળી લોકોની કપટનીતી અને ક્રુરતા ચીત્રીત છે.
  • બન્નેમાં એ રાંક પ્રજાનો કાંઈક ઉજળું મેળવવા માટેનો સંઘર્ષ દર્શાવાયો છે.
  • બન્નેમાં સત્યની જીત થતી બતાવાઈ છે.
  • બન્નેમાં ધર્મ અને છુતાછુતના વાડા અતીક્રમવામાં આવ્યા છે.  
  • બન્નેમાં શુધ્ધ પ્રેમની ગરીમા અને ગૌરવને પ્રાધાન્ય અપાયું છે.

         પણ મને જે બાબતે સૌથી વધારે અસર કરી છે; તે છે શીક્ષણ, ધ્યેયલક્ષીતા અને પરીશ્રમની અગત્ય. બન્નેના નાયક જાતમહેનતથી, અત્યંત વીકટ સંજોગો વચ્ચે શીક્ષણ મેળવી, એક જ ધ્યેયને સમર્પીત થઈ, સત્તાસ્થાન પર બેઠેલાઓને હંફાવી, વીજય મેળવે છે. ગરીબીથી પેદા થતા દુષણોનો એક બહુ પ્રાણવાન ઉકેલ શીક્ષણ છે.અને કોઈ પણ સીધ્ધી માટે  ધ્યેયલક્ષીતા અને પરીશ્રમનો કોઈ વીકલ્પ નથી.  

     ઈતીહાસ સાક્ષી પુરે છે કે, આ જ પાયાના અભાવોને કારણે, અત્યંત વીકસીત સંસ્કૃતી અને ઉચ્ચ કક્ષાનું જ્ઞાન હોવા છતાં, ભારત દેશ પાછળ પડ્યો છે.

————————————————————–

વાચકોને બન્ને મીત્રોની સહીયારી અપીલ       

એવોર્ડની ચર્ચાની તરખડમાં પડ્યા વીના, આ બે ફીલ્મોમાં ધરબાઈને રહેલા, સામાજીક જાગૃતી, સભાનતા અને સંવેદનશીલતાને ઉજાગર કરી શકવાના કૌવતને પીછાણીએ તો? સવલત ન ધરાવતા એક જ કુટુમ્બને શૈક્ષણીક, પગ પર ઉભા થવાની મદદ કરીએ તો?

25 responses to “લગાન અને સ્લમ ડોગ મીલીયોનેર – બે દ્રષ્ટીબીંદુ

  1. pragnaju એપ્રિલ 15, 2009 પર 8:04 એ એમ (am)

    સવલત ન ધરાવતા એક જ કુટુમ્બને શૈક્ષણીક, પગ પર ઉભા થવાની મદદ કરીએ તો?પતેકી બાત્

  2. Tushar Bhatt એપ્રિલ 15, 2009 પર 8:28 એ એમ (am)

    Bothe films should motivatee Indians to realise that there is government in the world that can help us.Our society alone can raise the resources to fight poverty and illiteracy. Let me give an example. There was a friend, now no more with us, who studied in the street light on the pavement from books borrowed from library and others. He took a PhD in economics and became an important figure.
    He forever remembered his early days and how unknown people had helped him.He began paying fees and buying books for poor students in colleges– students who could neither afford the expenses nor get scholarships.He remained nameles and so did the students helped.But he made it a condition that while he did not want the money back,as and when in future the students could help others in a similar plight with whatever they could afford to give. The grateful students in turn helped others. Before he died at the rather young age of 51, the friend told me proudly nearly 20,000 people had benefited. No single charitable trust can do this. If not all, many of us did likewise, what would be the snowballing effect? This is the true Lok Shakti. No Raj Shakti can match it.
    Tushar Bhatt

  3. સુરેશ જાની એપ્રિલ 15, 2009 પર 9:40 એ એમ (am)

    Before he died at the rather young age of 51, the friend told me proudly nearly 20,000 people had benefited. No single charitable trust can do this.
    —————–

    Excellent.
    It is very easy and safe for us to criticize Govt. for all the evils.

    It is for us to be proactive. In our modest and humble capacity we can surely light a lamp in a dark corners.
    If 1 crore Gujaratis adopt and implement this simple vow, the combined light of those lamps will make largest flood lights appear deem.

  4. સુરેશ જાની એપ્રિલ 15, 2009 પર 9:46 એ એમ (am)

    વાચકોને એ જણાવવાની મારી ફરજ સમજું છું કે,
    શ્રી. તુષાર ભટ્ટ ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડીયા, અમદાવાદના ભુતપુર્વ તંત્રી અને આકાશવાણી, અમદાવાદ પર બહુ લોકપ્રીય બનેલી ‘હળવે હૈયે’ નામની મુલાકાત/ વાર્તાલાપ શ્રેણીના સફળ પ્રવક્તા હતા.

  5. Chirag Patel એપ્રિલ 15, 2009 પર 11:22 એ એમ (am)

    બન્ને ફીલ્લમ નાયકને આત્મશ્રધ્ધાથી સંઘર્ષરત રહી ઉપર ઉઠતો બતાવ્યો છે. અને એ વાત આપણે ધ્યાનમાં લેવી જ જોઈએ.

    પણ, લગાન જોયા બાદ મને એ લાગણી તરત થઈ, જ્યારે સ્લમડૉગ જોયા બાદ મારે વીચારવું પડ્યું કે આમા સારુ શું લઈ શકાય?

    મનોરંજનની દ્રષ્ટીએ મને બન્ને પસન્દ પડ્યાં.

  6. Maheshchandra Naik એપ્રિલ 15, 2009 પર 3:05 પી એમ(pm)

    Both the pictures gives LESSONS in the life for helping others more particularly needy and taking CARE of the society in general, Great Shri Sureshbhai, for the subject matter.Thanks,

  7. Tushar Bhatt એપ્રિલ 15, 2009 પર 11:15 પી એમ(pm)

    Dear Sureshbhai,
    Thanks a lot for the introduction.
    I want to give another brilliant example of what people can do. Some 40 km from Rajkot is a village called Virnagar (not Jalaram Bapa’s Virpur, this one is different.) There is a 220-bed eye hospital run by a charitable organistion. Here late Dr Shivanand Adhvaryoo worked for more than 50 years till his death at the age of 93. He started with a single room after qutting his government job at the age of less than 50.He was chief eye surgeon of Bombay. He took to organising eye camps in villages where no money would be charged for diagnosis, then bring the patients free of cost to the Virnagar hospital, operate on cataract and other eye ailments. The paitent and a relatie would spend three days and go home with either spectacles or fixed glasses.Not a paise charged.
    How did he do itr? He gave me a simple, but stunning answer.” I do not depend on millionaires or government. I depend on ordinary,commom people. Instead of asking a few crorepatis tor some laks, I ask common man to give me five rupees a year,fifty rupees a year– always ensuring it should be a small perentage of his income so that nobody is embarrassed. A lot of people send regularly small amounts. All the streams of tiny good will join and become a mighty Ganga of compassion”.
    The only condition in doing this is that the public money should never be misused.
    Dr Adhvaryoo or Bapuji never had a problem of funds because he woke honestly,sincerely and in a transparent manner.
    Dr Adhvaryoo and his colleagues performed half a million free eye operations in his lifetime.
    Society did it, he would stress. Civil society poliely said he did it.
    I would say goodness or Godness residing in the hearts of all human beings did it through them.
    Thanks.

  8. paresh એપ્રિલ 16, 2009 પર 12:23 એ એમ (am)

    Do you think, if SDM was made (produced,directed) by any indian, it could get even an normal Indian award??? Its not the film,, its who made it and on what?? After 60 yrs of independence, we indian still follow english people. If they liked the film (because the love to see poor india), we also started encouraging the film. Only one question, if it didn’t get any award, which indian would go to see that movie?????

  9. મનુ દેસાઈ એપ્રિલ 16, 2009 પર 5:54 એ એમ (am)

    બન્ને ફિલ્મોનો તફાવત દીવા જેવો ચોખ્ખો છે- આંધળાને ય દેખાય એવો. એક બાળક અને ગબાના ગધેડાને પણ સમજાય એવો. લગાનને જોઈને દરેક ભારતીયને એક ભારતીય હોવાનો ગર્વ થાય અને સ્લમડોગ જોઈ ને દરેક ભારતીયનું માથું શરમથી ઝૂકી જાય. આગળ વધતા ભારત્તની ગરીબાઈ અને નકારાત્મક પાસાને ઉછાળીને વેસ્ટને પોતે વધુ સિવિલાઈઝ્ડ છે એ સાબિત કરવાની વર્ષો જૂની આદત છે. આ આદતને કલાને નામે છાવરવાની બેઢંગી રમતને કોઈ રીતે હકારાત્મક ગણીના શકાય.

  10. અક્ષયપાત્ર એપ્રિલ 16, 2009 પર 6:04 એ એમ (am)

    Slam dog millionare – કાદવમાં કમળ અને लगान –
    focus and you will get what you what. Thses are the messages for me from both films. આ બંન્ને ચલચિત્રો થોડામાં ઘણુ કહી જાય છે. કોણ શું અને કેટલુ વાંચી શકે તે કરતાં ય અર્થઘટન શું કરે છે તે વાત અગત્યની છે. શ્રી તુષાર ભટ્ટના બંન્ને ઉદાહરણ સ્પર્શી ગયા. આભાર !

  11. mehul એપ્રિલ 16, 2009 પર 7:31 એ એમ (am)

    સાંજ પડ્તા મૌન ની મહેફીલ ભરાતી પાંપણે,

    સાવ તરસ્યાં એકબીજામાં ભીનાંછમ આપણે.

    વ્યસ્ત્તતા વચ્ચે દિવસ ને રાત જીવાનુ છતાં,

    સ્વપ્ન શોધીને વખત આવી ચઢે સંભારણે.

    થાય જો મોડુ પહોચતા ઘેર ખુશ્બુ બોલતી,

    રાહ જોઇ ફુલ કરમાઇ ગયા છે આંગણે.

    વૃક્ષં માંથી બારણુ થાવુ નવી ક્યા વાત છે..?

    જો, પ્રતીક્ષા માં ફુટી છે એક કુંપળ બારણે !!

    પ્રશ્ન મન માં થાય કાયમ “મેહુલ” માથુ ઓલતા..

    કોન આ ડોકાઇને કોને જુએ છે દર્પણે……?????

    – મેહુલ ત્રિવેદી…..

  12. સુરેશ જાની એપ્રિલ 16, 2009 પર 8:27 એ એમ (am)

    From an email received
    Thanks a ton sir… to show people the right way!!

    You know what, since i saw SDM i was listening to people taking it in all wrong way (showing slum side of india) & kept wondering how people can easily ignore the core of the story? You’ve hit the bulls-eye… loved to see someone tried to separate awards from the core of the film & evaluated with virtues… also, comparing it with lagaan was really creative idea, kudos!!

    With best regards,
    Nimit D J (POGO Scholar)

  13. shirish એપ્રિલ 16, 2009 પર 5:27 પી એમ(pm)

    સ્લમ ડોગ એટલે આપણા ભારતની એવી ગંદકી કે જે આપણે જોઈ ન હોય અને વિચારી પણ ન હોય.

    વળી પોલીસખાતુ આટલું ઝપટથી કામ કરે એ માની શકાય તેમ નથી.

    ૫૦ વર્ષના એક ચક્રીય શાસન પછી પણ જો આપણા એક રાજકીય પક્ષને આ ફિલમથી ગર્વ લેવા જેવું લાગતું હોય તો

    હવે બધા નાહી નાખો.

  14. dhufari એપ્રિલ 17, 2009 પર 6:06 એ એમ (am)

    આજે SDM અને લગાન જેવી ફિલ્મની આલોચનાનો વંટોળ વ્યાપ્યો છે,ત્યારે મારા મનમાં ચાલતા એક વંટોળની વાત કરવી છે.
    હાલમાં જ એક સમાચાર પત્રની એક કોલમમાં એમ કહેવામાં આવ્યું છે કે,લોર્ડ માઉન્ટબેટને
    પોતાની પત્ની એડવિના અને જવાહરલાલ નહેરૂના પ્રેમ પ્રકરણ સામે ભારતના ભાગલા પડીને વેર વાળ્યું. તો એક સમાચાર પત્રમાં મહમદઅલી ઝિન્હાની એક લેખાંકમાં એવો ઉલ્લેખ કરવામાં
    આવેલ કે,ભારતના ભાગલા પડયા બાદ ટુંક સમયમાં જ છેલ્લા સ્ટેજના કેન્સરના કારણે મહમદઅલી ઝીણાનું અવસાન થયું.તેમને છેલ્લા સ્ટૅજનું કેન્સર છે એ વાત ગુપ્ત રાખવામાં આવેલ જેની લોર્ડ માઉન્ટબેટનને જાણ થઇ ત્યારે તેઓ રડી પડયા અને કહ્યું કે,મને ખબર હોત કે ઝીન્હાને લાસ્ટ સ્ટેજનું કેનસર છે તો ભારતને ૧૯૪૭ ના બદ્લે ૧૯૪૮માં આઝાદ જાહેર કરત તો ભારતના ભાગલા ન પડત અને અખંડ ભારત આઝાદ થયું હોત તો આ બન્નેમાં હકિકત શું સમજવી?
    તેમાં વળી મારા એક સ્વ.વડીલ દ્વારા જણાવેલ હકિકત અલગ છે.તેમના કહેવા પ્રમાણે ઝિન્હા ઇસ્લામિક સંસ્કૃતિમાં માનતા ન હ્તા કારણ કે તેઓ બ્રીટીશ સંસ્કૃતિમાં રહેતા હતા તેમને મુસ્લિમ પ્રજા કે ઇસ્લામ સાથે કંઇ લેવાદેવા ન હ્તી.જે ભાષા ઉર્દુ પાકિસ્તાનની પ્રજા પર ઠોકી બેસાડી એ તેમને બોલતા ન્હોતી આવડ્તી તેઓ એક જ ભાષા જાણતાં હતા અંગ્રેજી(આ વાત સમાચાર પત્રના
    ઝિન્હા વિષેના લેખાંકમાં પણ ચર્ચાઇ છે)ગાંધીજીની ઝિન્હા હંમેશા અવગણના કરતા હતાં. પાકિસ્તાન માં બહુ ગર્વ સાથે જેનો ઝિન્હા માટે ઉલ્લેખ થાય છે એ “કાયદે આઝમ”નો ખિતાબ તેમને ગાંધીજીએ એનાયત કરેલ. જ્યારે ઝિન્હાએ ક્યારે ગાંધીજી માટે બાપુ,મહાત્માજી કે રાષ્ટ્રપિતા એવો ઉલ્લેખ ન્હોતો કર્યો. ગાંધીજી માટે તેઓ એક જ સંબોધન વાપરતા “મી.ગાંધી”
    ભારત આઝાદ થવાનો દૌર ચલતો હતો ત્યારે તેમને આઝાદ ભારતના પ્રથમ વડાપ્રધાન પદ તથા પ્રથમ રાષ્ટ્ર્પતિ પદ ગ્રહણ કરવાનું આમંત્રણ અપાયેલ જેમનો તેમણે અસ્વિકાર કરેલ લોકો ગાંધીજીને બાપુ કે રાષ્ટ્રપિતા કહેતા તે ઝિન્હાને ખટકતું હતૂ ઝિન્હાની મહાત્વાકાંક્ષા હતી રાષ્ટ્રપિતા થવાની હવે એ તો કોઇ પદ હતું નહિ કે ભારત આઝાદ થયા બાદ ગાંધીજીને બદલે ઝિન્હાને રાષ્ટ્રપિતા કહેવા હવે આ ત્યારે જ શક્ય થઇ શકે જ્યારે અલગ રાષ્ટ્રની રચના થાય એટલે જ તેમણે ભારતની આટલા સમય સુધી ખભ્ભે ખભ્ભો મેળવી ચાલતી હિન્દુ મુસ્લિમ પ્રજાના ભાગલા પડવી ઇસ્લામિક રાષ્ટ્ર પાકિસ્તાનનું નિર્માણ કરાવી પોતાની મહત્વાકાંક્ષા “બાબા-એ-કૌમ” બનીને પુરી કરી.
    મારી તો મતિ મુંઝાય છે કે આમાં સાચું શૂં તમને સમજાતું હોય તો તમને મારૂં ભાવભીનું આમંત્રણ છે.
    -અસ્તુ

  15. Tushar Bhatt એપ્રિલ 17, 2009 પર 8:49 પી એમ(pm)

    Dear Sureshbhai,
    Chicken-a- la-Carte is very revealing. It underlines the essential oneness of human kind’s most important need- food for everyone.
    Gandhiji once said “there is enough to meet everybody’s need. But,not everybody’s greed.”
    How true!
    Tushar

  16. ગોવિન્દ મારુ એપ્રિલ 18, 2009 પર 4:08 એ એમ (am)

    સૌથી મોટો અને સૌથી ભોળો ભારતનો ગ્રાહક વર્ગને આકર્ષવા અને અમેરીકન પ્રોડક્ટસના વેચાણ માટે અમેરીકા કોઈને કોઈ કપટી કાવત્રાઓ કરે છે. જેમે કે ભારતીયોને (૧) ‘વીશ્વ સુંદરીનો તાજ’ (૨) સ્લમડોગ ફીલ્મને ‘ઓસ્કાર એવોર્ડ’ વીગેરે…. ‘મધર ઈંડીયા’ પીક્ચર કલા, વાર્તા, ગીત, સંગીત, નીદર્શન વીગેરે સમગ્ર દેખાવ જોતા ‘મધર ઈંડીયા’ સુપર ડુપર ફીલ્મ હતી. સ્લમડોગ મીલેનીયમ ફીલ્મનો કોઈ ક્લાસ નથી. તેમ છ્તા સ્લમડોગ મીલેનીયમ ફીલ્મને ઓસ્કાર એવોર્ડથી નવાજવામાં આવે છે. હાલ મંદીના માહોલમાં આ ઓસ્કાર એવોર્ડ પણ અમેરીકાની મેલી મથરાવટી જ છે. જેને પીછાણવાની જરુર છે….

  17. સુરેશ જાની એપ્રિલ 18, 2009 પર 9:07 એ એમ (am)

    આવી વાસ્તવીકતાનું નીરુપણ કરતાં મીડીયાની ટીકા કરનારાઓ એ ન ભુલે કે, આવી અભીવ્યક્તીઓએ જ વૈભવ અને સ્વલક્ષીતામાં ચકચુર લોકોની આંખ ખોલી નાંખી છે. અભીગમના પરીવર્તન માટે જાગરુકતા કેળવી છે .
    બે જ ઉદાહરણ આપું ?

    હેરીયેટ બીચત સ્ટોવની ‘ અન્કલ ટોમ્સ કેબીન’ આવી જ નવલકથા હતી. એણે રાક્ષસી ક્રુરતા વાળા અમેરીકી લોકમાનસમાં પરીવર્તન આણ્યું, છ લાખ અમેરીકી સૈનીકો સીવીલ વોરમાં હોમાયા અને ગુલામીની ઘાતકી પ્રથાનો ખાતમો બોલી ગયો.

    પાક્કા વીલયતી અને બેરી સ્ટર મોહનદાસ ગાંધીએ નાહ્યા પછી પહેરવાનો બીજો સાડલો ન હોવાને કારણે નગન બની નહાતી સ્ત્રીને જોઈ , પોતે પોતડી અપનાવી અને જનમત જાગૃત કરી શક્યા અને વીલાયતીઓને પાણેચું પકડાવ્યું.
    અને હજી આપણે અમેરીક્ન અને યુરોપીયનોને પણ શરમાવે તેવા બીભત્સ રાજકારણીઓનો ખાતમો બોલાવી સારા રાજકર્તાઓ લાવી નથી શકતા . હજી ફકીર જેવા સાંઈબાબા માટે સાતસો કરોડનું સોનાનું સીંહાસન બનાવવા જેટલા શ્રીમંત છીએ પણ ભીવંડીના સ્લમનાં બાળકોને સીક્ષણ આપી ગુંડા બનતાં અટકાવવા તૈયાર નથી .

    દંભ.. દંભ.. દંભ …. નકર્યો દંભ …

  18. shirish એપ્રિલ 18, 2009 પર 9:08 પી એમ(pm)

    જો બીજનું અસ્તિત્વ હોય તો તે ઉગી નિકળે છે. તે ને કોઈ ને કોઈ એક નિમિત્ત મળી આવે જ છે. ગાંધીજી એ એક સ્ત્રી કે જેની પાસે બીજો સાડલો નહતો અને તે માટે પોતાની પછેડી આપી દીધી અને પછી તેઓ પોતડીભેર જ રહ્યા. ધારોકે આ ગરીબ સ્ત્રી વાળો બનાવ નબન્યો હોત તો શું ગાંધીજીએ સાદગી ન અપનાવી હોત? વાસ્તવમાં બીજનું અસ્તિત્વ હોવું એ વાત મહત્વની છે. ધારોકે ગાંધીજી પોતડી ભેર ન રહ્યા હોત તો પણ તેઓ તેમના વિચારોથી એટલા જ અસરકારક રહ્યા હોત. કોંગ્રેસે ગાંધીજીની સાદગી કેટલી અપનાવી? જે બીજ ગાંધીજીમાં હતું તે બીજ જેઓ સત્તામાટે કોંગ્રેસમાં રહ્યા તેમનામાં નહતું. અને તમે જુઓ, ઘણા સર્વોદય કાર્યકરો છે જેઓની પાસે મોટી ડીગ્રીઓ હોવા છતાં સ્વેચ્છાપૂર્વકની ગરીબાઈમાં જીવી ગામડાઓમાં સેવા કરી રહ્યા છે. તેમ છતાં પણ ભારત નો ઉધ્ધાર કેમ થતો નથી? કારણકે દરીયાપારના શત્રુ કરતાં આંતરિક શત્રુ સામે લડવું વધુ મૂશ્કેલ છે. બહુ ઓછા માણસોમાં સેન્સ ઓફ સિગ્નીફિકન્સ, સેન્સ ઓફ પ્રપોર્શન અને સેન્સ ઓફ પ્રાયોરીટી હોય છે.

  19. સુરેશ જાની જુલાઇ 22, 2009 પર 1:23 પી એમ(pm)

    બહુ ઓછા માણસોમાં સેન્સ ઓફ સિગ્નીફિકન્સ, સેન્સ ઓફ પ્રપોર્શન અને સેન્સ ઓફ પ્રાયોરીટી હોય છે.

    —————-

    બહુ જ ગમ્યું .

  20. shirish dave જુલાઇ 22, 2009 પર 11:27 પી એમ(pm)

    ફિલમવાળા શું આપી શકે? સમાજનું પ્રતિબિંબ અને અથવા સ્વપ્ન અને અથવા પોતા થકી વિદ્રોહ ને વાચા.
    પ્રહસનની વાતોમાં અતિરેક હોઇ શકે. અને આપણા હિરાભાઇઓ અને હિરીબહેનો પણ પોતાના પાત્રમાં નરમાદા હોવાનું અતિરેક ભર્યું પ્રદર્શન કરે છે તે હવે સામાન્ય ગણવામાં આવે છે એટલે આપણે તેમાં લગભગ ભીન્ન સ્પંદનમાં હોવાથી મૂંગા રહી શકીએ.
    પણ જ્યારે કોઇ અતિરેકવાળી ફિલમને આંતર્‌રાષ્ટ્રીય પુરસ્કારમાટેની સ્પર્ધામાં ગણવામાં આવે અને પુરસ્કારથી નવાજમાં પણ આવે ત્યારે કંઈ ખોટું થઇ રહ્યું છે એવું લાગ્યા વગર રહે નહીં.
    જે ફિલમ અયોગ્ય છે અને તેને જ્યારે પુરસ્કાર મળે ત્યારે આપણે તેમાં રહેલા રહસ્ય(પુરસ્કારના નિર્ણયમાં રહેલા, ફિલમમાં રહેલા નહીં)માં આપણે મંથન કરીએ તે સ્વાભાવિક અને જરુરી પણ છે.

    “લગાન”માં કદાચ થોડી અતિશયોક્તિ હશે અગર એ જો કલ્પના હોય તો. અને તેથી કરીને તે ક્ષમ્ય બને છે. કારણ કે તે એક માનસિક શક્તિ પૂરી પાડે છે.

    “એસડીએમ” વિશે રહેલા વિરોધાભાસો અવાસ્તવિક છે.
    સ્લમ ડોગ એટલે આપણા ભારતની એવી ગંદકી કે જે આપણે જોઈ ન હોય અને વિચારી પણ ન હોય. તેમજ ભારતીય પોલીસ ખાતુ જે ઝડપથી કાર્યવાહી કરે છે તેવી ઝડપ જો વાસ્તવિક હોત તો દાઉદ, વીરપ્પન, લતીફ જેવા ગામે ગામ તો શું પણ દેશમાં સમખાવા પૂરતા પણ પેદા ન થઇ શકત. ટૂંકમાં પોલીસખાતુ આટલું ઝપટથી કામ કરે એ માની શકાય તેમ નથી.

    હવે જ્યારે ઇનામ મળ્યું છે તો ગમે તેમ કરી ને માથું પછાડીને પણ બુદ્ધિ કશો અને શુભ અર્થ કાઢો એમ કોઈ કહે ત્યારે એક પૌરાણિક કથા યાદ આવે છે.
    દેવ, દાનવ અને માનવ ત્રણે ભેગાથઇ બ્રહ્માજી પાસે ગયા અને કંઇક બોધ આપવા વિનંતી કરી. બ્રહ્માજી એ કહ્યું “દ”. અને ત્રણેયે અનુક્રમે દમન, દયા અને દાન એવા અર્થ કર્યા. એટલે કે પોત પોતાને જરુરી એવા અર્થ કર્યા.

    હવે જેઓ પશ્ચિમી જગતને તારણહાર અને ગુરુ માનતા હોય તેમને તેમના “એસડીએમ” વિશે રહેલા “સુ”અર્થો મુબારક. ૫૦ વર્ષના એક ચક્રીય શાસન પછી પણ જો આપણા એક રાજકીય પક્ષને અને પશ્વિમી જગતના આવા પેગંબરોના ભારતીય શિષ્યગણને આ ફિલમથી ગર્વ લેવા જેવું લાગતું હોય તો આપણે સામાન્ય જનોએ તો નાહી નાખવાનું જ રહ્યું.

    એક આડી વાતઃ શું તમે “વેલ કમ ટુ સજ્જનપુર” જોઈ છે? તેમાં સમાજનું પ્રતિબીંબ પણ છે, સ્વપ્ન પણ છે અને સંદેશ પણ છે. અને પ્રહસન તો પ્રચૂરમાત્રામાં છે. જો “વેલ કમ ટુ સજ્જનપુર” ને આંતરરાષ્ટ્રીય પુરસ્કાર મળ્યો હોત તો કોઈ બળાપો ન કાઢત.

  21. Pingback: હવે તે નથી – સ્વ. તુષાર ભટ્ટ « ગદ્યસુર

  22. Pingback: કુતરો – અમેરિકન અને દેશી | હાસ્ય દરબાર

  23. Pingback: કોટવેથી મેનહટન : પ્રકરણ – ૧૨, યુગાન્ડામાં બાળ મહિલા ચેમ્પિયન | સૂરસાધના

  24. Pingback: ૧૪ કોટવેથી મેનહટન : પ્રકરણ – ૧૨, યુગાન્ડામાં બાળ મહિલા ચેમ્પિયન | niravrave નિરવ રવે-સહજ ભાવોના દ્યોતક*

તમારા વિચારો જણાવશો?

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: