સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

પુનિત –જીવન સંસ્મરણો – ૨, અભ્યાસકાળ

પ્રાથમિક શાળામાં ભણતા હતા; ત્યારે રજાના દિવસે એક જોશી મહારાજ એમના આંગણામાં આવી ચઢ્યા. બાલકૃષ્ણને જોઈ તેમણે આગાહી કરેલી કે, ‘આ બાળક મોટો થશે, ત્યારે મહાપુરુષ બનશે; પણ નવમા વરસે એને ઘાત છે.”

અને બન્યું પણ એમ જ. નવમા વરસે તેમના શરીરે બળિયા ફૂટી નીકળ્યા હતા. એ જમાનામાં એનો કોઈ ઉપચાર ન હતો. પણ નવમા દિવસે લગભગ મોતના મોંમાંથી એમનો ઉગાર થયો. જો કે, એમના શરીર પર ચાઠાં તો રહી જ ગયાં.

માધ્યમિક શાળામાં એમના એક શિક્ષક શાંતિમિયાં (?) એ તેમનામાં રહેલી કવિત્વશક્તિને પિછાણી અને લખવા ઉત્તેજન આપ્યું. એ એક શિક્ષકના અવસાન બાદ નિશાળમાં યોજાયેલી શોકસભામાં એમને અંજલિ આપતી કવિતા તેમણે વાંચી સંભળાવી હતી. ત્યાર બાદ શાંતિમિયાં એમને એક કવિતા લખી લાવે તો એક પૈસો ઈનામ આપતા. આ ગાળામાં તેમણે હજારો કવિતાઓ લખી હતી. જો કે, એમાની એક પણ સચવાઈ નથી.

બ્રાહ્મણ હોવાના કારણે એક વખત આ સમયમાં ભરવાડ લોકોના સમૂહલગ્ન પ્રસંગે તેમને બીજા બ્રાહ્મણો સાથે લગ્ન કરાવવા પણ લઈ ગયા હતા!

તેર વર્ષની ઉમ્મરે મકાન ગીરે મૂકીને તેમનાં લગ્ન માતાએ કરાવ્યાં હતાં. પણ તે વખતના કુરિવાજોને કારણે પરણવા જતી વખતે વિધવા માનો આશિર્વાદ ન લઈ શક્યા; એ વસવસો એમને જીવનભર રહ્યો હતો;  ખ્યાતિ મેળવ્યા બાદ કરેલા સમાજ સુધારાઓમાં આવા આકરા અનુભવો બીજરૂપ હતા.

શાળાજીવન દરમિયાન નબળી સ્થિતિના કારણે તેમણે ક્રિકેટ ટીમમાં જોડાઈ શકે તેમ ન હતું. પણ બીજા સાગરિતોના આગ્રહવશ જોડાવું પડ્યું હતું. પણ ફીની અવેજીમાં તેમણે જાતે જ મહેનતનું બધું કામ પોતાને માથે ઊપાડી લીધું હતું. એ ઉમ્મરથી જ પ્રામાણિકતાના ગુણ તેમનામાં ખીલેલા હતા.

મેટ્રિકમાં આવ્યા ત્યારે તેમને વાંચવા ચશ્માંની જરૂર ઊભી થઈ હતી. પણ ખરીદી ન શકે એટલી ગરીબી હતી. માતાએ વાસણ વેચવા કાઢ્યાં; ત્યારે તેમને એ અસહ્ય થઈ ગયું , અને અભ્યાસ છોડી દીધો હતો.

લેખક - નરહરિ ન. દવે; સંપાદક - પુનિતપદરેણુ

————-

સાભાર

  • પ્રભુનો પ્રતિનિધિ ( પુનિત મહારાજ પ્રતિષ્ઠાન)
  • આ પુસ્તક પ્રેમપૂર્વક ભેટ આપનાર ભજનિક મીનાબેન અને પ્રવીણભાઈ ઠક્કર.
Advertisements

Comments are closed.

%d bloggers like this: