સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

શબદ – ગુણવંત વ્યાસ

સાભાર – શ્રી. ઉત્તમ ગજ્જર  

(શિખરિણી)

તને જે દેખાતો નહિ નયનથી, તે શબદ છે;
છતાં જે વંચાતો કદી કલમથી, તે શબદ છે !
સદા બોલાયેલો શબદ પણ ના હો શબદ; તો
નહીં બોલાયેલો, પણ અરથ હો : તે શબદ છે !

કદી ચોપાસે તે કલરવ કરી કાન ભરતો,
કદી એકાંતે તે ‘હઉંક’ કરતો બાળ બનતો;
કદી મૂંગોમૂંગો ખળખળ વહંતો તનમને,
કદી ગાજી ગાજી ખળભળ કરી દે અનંતને.

ચહુ : ખાતા-પીતા, હરફર થતા, કામ વહતા,
તથા સૂતા-સૂતા, સપન સરતા, વાત કરતા
સદા સાથે, સાચો ઝળહળ ખજાનો, શબદ હો :
યથા સો-સો સૂર્યો, શતશત મયંકો, વીજ યથા.

ન તો એથી કો દી અલગ પડું, ના વીસરું કદા;
છતો એથી, એનો પરિચય થઈ વીચરું સદા.

– ગુણવંત વ્યાસ

       શબ્દનો મહિમા તો કઈ ભાષા, કઈ સંસ્કૃતિના કવિએ નથી કર્યો? પણ સરવાળે તો નેતિ..નેતિ…જ !

      પ્રસ્તુત સૉનેટમાં કવિ પણ શબ્દનો તાગ મેળવવા મથે છે. શબ્દ શું છે? જે આંખ જોઈ શકતી નથી એ પણ અને જે જોઈ શકે છે એ પણ. ગુસ્સામાં કે અર્થહીનતામાં બોલાયેલો શબ્દ શબ્દ નથી. એથી વિપરીત, અર્થસભર ઈશારા કે વર્તણૂંક ભલે હોઠેથી ઉચ્ચારાયા નથી પણ શબ્દથી અદકેરા શબ્દ છે. ક્યારેક શબ્દ કોલાકલોથી કાન તર કરી દે છે તો ક્યારેક સાવ એકાંતમાં હઉંક કરી પાછળથી ચોંકાવી દેતા બાળકની જેમ કંપની આપવા પણ આવી ચડે છે. ખાતા-પીતા, હરતા-ફરતા, કામ કરતા-મૂકતા, બોલતા-ચાલતા – એમ પળેપળ સૂતા-જાગતા કવિ સો-સો સૂર્ય-ચંદ્ર-વીજ સમો તેજસ્વી શબ્દનો ખજાનો પોતાની સાથે ને સાથે જ હોય એમ ચહે છે. એથી જ તો કવિ એનાથી કદી અલગ થતા નથી કે કદી શબ્દને ભૂલતા નથી. કેમ? તો કે, કવિ જાણે છે કે કવિ શબ્દથી અને શબ્દ કવિથી જ છતા થાય છે.

કેવી અદભુત રચના !

  • ‘અંતરની વાણી’ ની વાત
  • અસલી જાત સાથે ગોઠડીની વાત.

    એ સંભળાવા લાગે પછી ઘણો બધો ઘોંઘાટ ઓસરવા લાગે. અડાબીડ જંગલ જેવા જીવનના આઘાત – પ્રત્યાઘાત જોડામાં પેંસી ગયેલી કાંકરી જેવા લાગે. જોડો કાઢ્યો નથી અને કાંકરીની એ પીડા ગાયબ.

બસ… મોજ અને મસ્તી

મસ્તી વધી ગઈ તો વિરક્તિ થઈ ગઈ

ઘેરો થયો ગુલાલ તો ભગવો બની ગયો.

…..જવાહર બક્ષી

Advertisements

One response to “શબદ – ગુણવંત વ્યાસ

  1. pragnaju સપ્ટેમ્બર 30, 2016 પર 5:19 પી એમ(pm)

    સુંદર
    યાદ
    સાચા શબદ – મનુભાઈ ત્રિવેદી ‘સરોદ’

    એ સાચા શબદનાં પરમાણ

    સાકર કહે નહિ, હું છું મીઠી,
    વીજ ન પૂછે, મુજને દીઠી ?
    મોત બતાવે ન યમની ચિઠ્ઠી,
    …………… પેખ્યામાં જ પિછાણ
    એ સાચા શબદનાં પરમાણ

    કોયલ ટહુકે આંબાડાળે
    અંગ ન તોડે, કંઠ ન વાળે,
    ગંગા વહતી સમતળ ઢાળે
    …………… ખેંચ નહિ, નહિ તાણ
    એ સાચા શબદનાં પરમાણ

    ફૂલ ખીલે નિત નવ જેમ ક્યારે
    શ્વાસ લિયે ને સૌરભ સારે.
    અંતરથી એમ ઊઠે ત્યારે
    …………… વહે સ્વયંભૂ વાણ
    એ સાચા શબદનાં પરમાણ

તમારા વિચારો જણાવશો?

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: