સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

The demise of fossil fuels

    આમ તો આ શિર્ષકનો ગુજરાતી અનુવાદ કરી શકાય. પણ આવી ‘ચોટ’ નહીં લાવી શકાય, એવી આશંકાથી એમનું એમ જ એને રહેવા દીધું.

energy

આ ચિત્ર પર ‘ક્લિક’ કરો.

એ રિપોર્ટનાં છેલ્લાં વાક્યો…

      The future we are stepping into simply doesn’t work the way we are accustomed to.
    The old, industrial era rules for the dying age of energy and technological super-abundance must be re-written for a new era beyond fossil fuels, beyond endless growth at any environmental cost, beyond debt-driven finance.
   This year, we can prepare for the post-2018 resurgence of crisis convergence by planting seeds — however small — for that future in our own lives, and with those around us, from our families, to our communities and wider societies.

      પાવર ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ૩૫ વર્ષ કામ કર્યાના પરિણામે આ જણની આ હમ્મેશની ચિંતા રહી છે. આ બ્લોગ પર બે લેખોમાં એ ચિંતા ઊજાગર કરી હતી.

અમેરીકન હાઈવે પરની ત્રણ ઘટનાઓ

સાબુ પર સાબુ – એક અવલોકન

આ બે લેખોમાં ઉપર દર્શાવેલ અભ્યાસ પ્રચુર લેખનું હાર્દ પડઘાય છે. કોઈ લિન્ક પર ન જવું હોય તો…

  • ખોરાકની અછત
  • પાણીની અછત
  • ઉર્જાની અછત

કારણ?

  • વધતી જતી વસ્તી
  • કૂદકે ને ભૂસકે આગળ ધપતું જીવન ધોરણ
  • અમર્યાદિત બનતી જતી માનવ અપેક્ષાઓ
  • જમીનનો વધતો જતો બિન ઉત્પાદક ઉપયોગ અને…
  • દરેક સેકન્ડે ટાંચાં થતાં જતાં સ્રોતો

માનવજાતના માથા પર
તોળાઈ રહેલી તાતી તલવાર;
ભયાનક ભવિષ્યના
કાળઝાળ ઓથારનો
ઉવેખી ન શકાય તેવો,
અચૂક અણસાર.

       પથ્થરયુગથી સ્પેસમાં પહોંચેલો કાળા માથાનો  ( કે બીજા ગમે તે રંગના માથાનો ), માથા ફરેલ માનવી કશોક ઊકેલ તો શોધી જ કાઢશે; અથવા સૌથી બળિયો બીજા બધાંને ઢાળી દઈ,  એકદંડીયા મહેલમાં મિત્રમંડળ, કુટુમ્બ કબીલા સહિત મઝેથી મહાલશે.

…….. કે પછી કોઈ નહીં બચે?

આ વિશે તમે શું માનો છો ? 

Advertisements

4 responses to “The demise of fossil fuels

  1. harnishjani52012 જાન્યુઆરી 15, 2017 પર 11:34 એ એમ (am)

    Dada World is being changed every minute. Oil amd petrol is being rplace by Sun energy -Solar power.and electricity. 1973 Arab countries did oil embargo. In 1976 Jimmy Carter adm came up with gsohol. But big oil compnies does not want that. So worry about politics.

    Nothing you or I can do.Yrs, India is progressing in Solar power. Do you know that SaiBaba’s Shirdi is using solar power to lit up yje mandir and cook the food.

    • સુરેશ જાન્યુઆરી 15, 2017 પર 1:14 પી એમ(pm)

      સૌ મિત્રોની જાણ સારૂ…
      પાવર ઇન્ડસ્ટ્રીના સૌથી મોટા ગ્રાહકો હોય છે…
      ઉદ્યોગો, ખેતીના પમ્પ , અમેરિકામાં ખેતીની મશીનરી (ભારતમાં પણ ટ્રેક્ટરો), મ્યુનિસિપલ વોટર અને સુએજ પમ્પિંગ વિ.
      આ બધાની પાવર જરૂરિયાત કુલ ઉત્પાદનના ૭૦ ટકાથી વધારે હોય છે. સોલર પાવર ઘર વપરાશ,સ્ટ્રીટ લાઈટ, લાઈટ કોમર્શિયલ વિ,માટે ઠીક હશે. પણ એર કન્ડિશનિંગ , હીટીંગ વિ. બહુ જ પાવર ખાઈ જતી જરૂરિયાતો હોય છે.

      આ ઉપરાંત ફોસિલ ફ્યુઅલના બહુ જ મોટો વપરાશ ટ્રાન્સ્પોર્ટ માટે થાય છે. એનો વિકલ્પ ઇલેક્ટ્રિક કાર છે. પણ મોટી ટ્રકો,બસ, સ્ટીમરો, એરોપ્લેનો, એરપોર્ટો, રેલ્વે અને બસ સ્ટેશનો માટે પેટ્રોલ અને ડીઝલનો હજુ કોઈ વિકલ્પ નથી.

      પ્રણાલિકાગત પાવર સ્રોતો ( Conventional energy sources) જ આ માટે જોઈએ. ફ્યુઝન એનર્જિ સિવાય (હાઇડ્રોજન બોમ્બમાં થતી વિનાશક પ્રક્રિયાનો શાંતિમય ઉપયોગ) આ માટે બીજો કોઈ જ વિકલ્પ નથી. અને હજુ એ ટેક્નોલોજી બહુ નાના પાયા પર પ્રયોગશાળાઓમાં જ છે. એ બહાર આવી નથી.
      મારા લેખ ‘ અમેરિકન હાઈવે પરની ત્રણ ઘટનાઓ’ વાંચવા વાચકોને ખાસ વિનંતી છે. એના ત્રીજા ભાગમાં લખ્યું છે – તે ટોકોમેક …
      આ સ્વપ્ન……

      આખા વીશ્વની શક્તીની જરુરીયાતો માટે હવે કરોડો ‘ટોકોમેકો’ સુસજ્જ છે. તેમાં પેદા થતી વીજળી આખા વીશ્વની હજારો વર્શોની જરુરીયાત માટે પર્યાપ્ત છે. સુર્યના નાનકડા સંતાન જેવા આ આદીત્યોએ આખાય વીશ્વની રુખ બદલી નાંખી છે.

      આના પરથી જ મારી કવિતા લખાઈ હતી…

      ચોમાસે ઘનઘોર વાદળ થકી, છલકાવીયાં સૌ સરો.
      જેમાંથી જળવીજળી નીપજતી, સસ્તી ઘણીયે વળી.
      દ્રુમો આ પ્રગટ્યા મહાન વનમાં પાણી અને તેજથી.
      યુગોના યુગ હા! ગયા સરકતા, તેના બન્યા કોલસા.
      લીલુડી ધરતી રસાળ લણતી ધાન્યો તણા પાકને.
      તૃણોના ઢગલા અગાધ બનતા, ઘી દુધના સર્જકો.
      લાખો જાનવરો દબાઇ ખડકો વચ્ચે બન્યા ઇંધણો.
      ચાલે ચક્ર બધાય વાહન અને ઉદ્યોગના તે થકી.
      ઘુ ઘુ સાગર ઘુઘવે સતત ને ગર્જે ઘણા દર્પથી.
      હોંકારા ભણતો સમીર ચલવે ચક્કી બધી તાનથી.
      શક્તી સુરજની લઇ મલપતાં કેવાં ઘણાં સાધનો!
      હીસાબો ચપટી મહીં કરી દીયે, બુધ્ધી ભર્યા યંત્ર સૌ.
      ક્યાં સુધી ટકશે બધાં ય ઝરણાં શક્તી તણાં આ અરે!
      સંસ્કૃતી અતીવેગમાં સરકતી, વીનાશના માર્ગમાં,
      આશા એક જ એ રહી જગતને અસ્તીત્વની દોટમાં.
      વ્હાલા સુરજદેવ! આજ જગવો વીસ્ફોટ નાના કણે.

  2. pragnaju જાન્યુઆરી 15, 2017 પર 8:40 પી એમ(pm)

    ‘માનવજાતના માથા પર
    તોળાઈ રહેલી તાતી તલવાર;
    ભયાનક ભવિષ્યના
    કાળઝાળ ઓથારનો
    ઉવેખી ન શકાય તેવો,
    અચૂક અણસાર.’ માથી પ્ગટશે શક્તીના નવા સ્રોત

તમારા વિચારો જણાવશો?

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: