સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

ખલીલ ધનતેજવી હવે નથી

આજે અવસાન પામેલા બુલંદ અવાજવાળા , મનગમતા , અમદાવાદી શાયર સ્વ. ખલીલ ધનતેજવીનો આ શેર નેટમિત્ર નિરંજન મહેતાએ મોકલ્યો અને એની પર ગઝલાવલોકન લખવા ચળ ઊપડી !

પણ એ અવલોકન પહેલાં ખલીલજીનો પરિચય વાંચી લો – અહીં

ઘોર અંધારામાં મધરાતે જે ભટકાયો હતો,
ભરબપોરે ગૂમ થયેલો મારો પડછાયો હતો.

હાથ તેં ઊંચો કર્યો હતો આવજો કહેવા અને,
લાલ પાલવ કોઈનો અધવચ્ચે લહેરાયો હતો.

એ ખરો ખોટો હતો, એ તો પછી સાબિત થયું,
એક જણ મૃત્યુ પછી લોકોને સમજાયો હતો.

આ અજાણ્યા શહેરમાં પણ ઓળખે છે સૌ મને,
એ હદે ક્યારે વગોવાયો કે પંકાયો હતો !

જો પતંગિયું હોલવી દેતે તો દુઃખ થાતે મને,
મારો દીવો સીધો વાવાઝોડે ટકરાયો હતો.

ભીંત ફાડીને ઊગ્યો છું પીપળાની જેમ હું,
હું વળી ક્યાં કોઈના ક્યારામાં રોપાયો હતો ?

પર્વતો કૂદી જનારો સ્હેજમાં ભાંગી પડ્યો,
આ વખત એ કોઈની પાંપણથી પટકાયો હતો !

હું ખલીલ, આજે મર્યો છું, એ પ્રથમ ઘટના નથી,
જિન્દગીભર હપ્તે હપ્તે રોજ ચૂકવાયો હતો.

– ખલીલ ધનતેજવી

અને હવે…… ગઝલાવલોકન

એમના અવસાન કાળે જીવન અને મરણ વિશેની આ ગઝલ એ બન્ને વિશે ઘણું બધું કહી જાય છે. ગઝલાવલોકનમાં કાવ્ય રસ દર્શન કરવાની ઝંઝટ નથી હોતી; એટલે સીધા જ મનમાં આવેલા વિચારો-

જીવનની ભરબપોરે ગુમાનમાં ચકચૂર આપણને આપણો પડછાયો દેખાતો નથી હોતો ! અજ્ઞાનથી ભરેલી અંધારી મધરાતે પણ આપણો નકારાત્મક દેહ આપણે જોઈ શકતા નથી હોતા. પણ જીવનની હકીકત એ છે જ કે, આપણે હર ક્ષણે મરતા હોઈએ છીએ! આપણી મગરૂરીમાં મુસ્તાક એવા આપણને એ ભાન નથી હોતું કે, મરણ એક એક ક્ષણે નજીક આવતું જ હોય છે –

અચૂક ……

મોટા ભાગે તો આપણે મડદા જેવા જ મુડદાલ હોઈએ છીએ. જીવતા હોવાનો તો એક ખયાલ જ હોય છે. આપણને જીવવું શી રીતે એ શીખવવામાં જ આવ્યું નથી હોતું – ભલે પી. એચ.ડી. સુધીની ‘ઉપાધિ’ પ્રાપ્ત કરી હોય! પીપળા જેવો ઊંચો આપણો અહંકાર દિવાલ ફાડી નાંખે તેવો હોય છે.

આમ જ જીવનનાર સૌને …..

અવસાન મુબારક !

2 responses to “ખલીલ ધનતેજવી હવે નથી

  1. pragnaju એપ્રિલ 4, 2021 પર 11:23 એ એમ (am)

    RIP
    કવિ-પત્રકાર, શાયર અને જીંદાદીલ ઇન્સાન જનાબ ખલીલ ધનતેજવીનું આજે દુ:ખદ નિધન થયું છે. તેઓ સારવાર લઈ રહ્યા દરમિયાન શ્વાસની તકલીફ થતા 82 વર્ષની ઉંમરે તેમનું નિધન થયું છે. ખલીલ ધનતેજવીની અનેક ગઝલો, કવિતાઓ, શાયરી રાજ્યની કેટલીય પેઢીને કંઠસ્થ છે. આજે તેમના નિધનના પગલે સાહિત્ય જગતને ન પૂરાય તેવી ખોટ પડી છે.

  2. vnbhatt1956 એપ્રિલ 4, 2021 પર 1:47 પી એમ(pm)

    ૐ શાન્તિ. 🙏

    હું ચહેરો ત્યાં જ છોડીને તને મળવા નહિ આવું,
    કે દર્પણ તોડી ફોડીને તને મળવા નહિ આવું.

    ખુમારી તો ખરેખર વારસાગત ટેવ છે મારી,
    હું મારી ટેવ છોડીને તને મળવા નહિ આવું.

    કહે તો મારું આ માથું મૂકી લાઉં હથેળી પર,
    પરંતુ હાથ જોડીને તને મળવા નહિ આવું.

    તું દરિયો છે, તો મારું નામ ઝાકળ છે, એ જાણી લે,
    નદીની જેમ દોડીને તને મળવા નહિ આવું.

    ટકોરા દઈશ, પણ દરવાજો તારે ખોલવો પડશે,
    કોઈ દીવાલ તોડીને તને મળવા નહિ આવું.

    ખલીલ ! આવીશ તો કે’ જે કે ઉઘાડેછોગ હું આવીશ,
    હું માથામોઢ ઓઢીને તને મળવા નહિ આવું.

    – ખલીલ ધનતેજવી સાહેબ

    🙏🏻💐

    >

તમારા વિચારો જણાવશો?

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: