સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

Category Archives: ચીકીત્સા

કરામત કરી છે – ૩

ભાગ – ૧ ; ભાગ – ૨

‘ કરામત કરી છે. ‘ કોણે?

સુજાની આરોગ્ય સંભાળ યાત્રા આમ તો અંગત બાબત કહેવાય. એ અહીં રજુ કરીને એણે પોતાનો કર્તાભાવ પુષ્ટ કર્યો! જે કોઈ મિત્રને આ અનુચિત ચેષ્ઠા લાગી હોય તે સૌની ક્ષમાયાચના.

જે કોઈ મિત્રને આ કામની બાબત લાગી હોય અને તેમના સમ્પર્કોમાં તેની જાણ કરી હોય , તેમનો અંતર પૂર્વક આભાર.

પણ વાસ્તવિકતા એ છે કે, કોઈ પણ વ્યક્તિ માત્ર પોતાની જ હેસિયત કે બળ વડે એક ડગલું ભરવા પણ સક્ષમ નથી હોતી. અગણિત વ્યક્તિઓ, પ્રાણીઓ, કુદરતી તત્વો, પરિબળોની સહાય વિના એ સાવ પંગુ હોય છે. એ સર્વે અજ્ઞાત / અનામી વ્યક્તિઓ, પ્રાણીઓ અને પરિબળોનો પણ આભાર.

આરોગ્યની વાત પતી ગઈ. હવે બે’ક વાત ફિલસુફીની !

કોઈ પણ ક્રિયા કરવા કર્તાની જરૂર પડે છે. એના વગર થતી ક્રિયાઓ સ્વયંભૂ જણાતી હોય છે, જેમકે, શ્વાસોછ્વાસ કે હૃદયના ધડકારા. પણ એની પાછળ પણ આપણા જિન્સમાં રહેલો પ્રોગ્રામ ચાલક બળ હોય છે. આથી કર્તાભાવની સૂગ કુદરતી નથી. કુદરતી રચનામાં એ ચાલક બળ હોય છે. એના વિના બધું શબવત બની જાય.

જીવનની ફિલસૂફીમાં કર્તાભાવનો વિનિપાત અહંકારમાં થાય, એની સામે લાલબત્તી બતાવવામાં આવે છે. જેમ જેમ વ્યક્તિ અંતરયાત્રામાં આગળ ધપે , તેમ તેમ આમ ન થાય તે માટે સતત જાગૃતિ રાખવાનું કહેવામાં આવે છે.
જો સુજા અજાણ રીતે પણ એમ જાગૃત રહેવામાં ચૂક્યો હોય તો પરમ તત્વ પાસે ક્ષમાયાચના અને પ્રાર્થના કે, એવી બેભાનતા ફરી ન થાય; એ માટે શક્તિ આપે.

કોઈ પણ ક્રિયામાં જેમ કર્તા ચાલક હોય છે, તેમ જ વિચાર, પ્રેરણા, સંકલ્પ, વિ. સોફ્ટવેર પણ અસ્તિત્વ ધરાવતા હોય છે. સુજાના અંતરમાં એ પ્રગટાવવા સૌ ગુરૂજનોનો અંતર પૂર્વક આભાર. ખાસ કરીને …

  • ગોએન્કાજી
  • એખાર્ટ ટોલ
  • શ્રી. શ્રીરવિશંકર
  • દાદા ભગવાન
  • બ્રહ્મવેદાન્ત સ્વામી

એમના તરફની દિશા દેખાડનાર અનેક કલ્યાણ મિત્રોનો પણ અંતઃકરણપૂર્વક આભાર.

અસ્તુ !

કરામત કરી છે – ૨

ભાગ – ૧ ; ભાગ – ૨ : ભાગ – ૩

જુલાઈ – ૧૯૬૧

એન્જિનિયરિન્ગનું પહેલું વર્ષ.
સુજા પહેલી વાર ઊંટાટિયાના પ્રકોપમાં ફસાયો. દવાઓથી બે મહિનામાં એ દાનવને દૂર તો કરી શકાયો, પણ જીવનભર દમના વ્યાધિનો વારસો છોડતો ગયો! એ પછી ચારેક વખત દમનો ઊથલો પધારી ગયો. એ બધા વિતાપોના પ્રતાપે ધીમે ધીમે ફેફસાંની શક્તિ ઘટતી ગઈ. સામાન્ય જીવનમાંય સહેજ પણ શ્રમ પડે તો તરત હાંફ ચઢી જાય.
આના કારણે જીવન સાવ બેઠાડું બની ગયું.

૨૦૧૧ની સાલમાં ‘આર્ટ ઓફ લિવિન્ગ’ ની તાલીમના અંતે પ્રાણાયમ કરવાનું શરૂ કર્યું. ચાર જાતના પ્રાણાયમ લગભગ નિયમિત ધોરણે કરી શકાયા છે –

  • ત્રણ તબક્કાના ( three stage ) પ્રાણાયમ
  • ભર્ત્સિકા પ્રાણાયમ
  • કપાલભાતિ
  • લોમ – વિલોમ પ્રાણાયમ

એ અભ્યાસ લગભગ નિયમિત રૂપે આ દસ વર્ષથી ચાલુ છે. પણ….

‘આમ કરવાથી હાંફ ચઢવાની તકલીફ દૂર થશે.’

એ માન્યતા ઠગારી જ નીવડી.

૪, મે – ૨૦૨૧

સદભાગ્યે કેલિફોર્નિયાના બે એરિયામાં રહેતા ડો. રઘુ શાહ તરફથી ફુગ્ગા ફૂલાવવાની સૂચના મળી. [ અહીં ક્લિક કરો. ] એ પ્રયોગ દસ મહિનાથી ચાલુ છે. શરૂઆતમાં પાંચ જ વખત ફૂલાવતો હતો. ધીમે ધીમે હવે પચીસ વખત ફૂલાવી શકાય છે.

૩, નવેમ્બર – ૨૦૨૧

ઘુંટણના સાંધા અંગેના ઓપરેશન દરમિયાન, હોસ્પિટલમાં ફેફસાંના એક અમેરિકન ડોક્ટરે આનાથી ઊંધી – ઊંડો શ્વાસ લેવાની – રીત શીખવી અને એ માટેનું એક સાધન આપ્યું –

અહીં પણ શરૂઆત પાંચ વખત ઊંડા, ધીરા શ્વાસ લેવાથી કરી હતી. હવે એ કસરત પણ પચીસ વખત થઈ શકે છે.

આ બે કસરતોના પ્રતાપે ફેફસાંની તાકાત વધી છે. પહેલા ભાગમાં દર્શાવેલ ચાલવાની કસરતમાં આ બે મહાવરા પણ કારગત જણાયા છે.

૧૫, નવેમ્બર – ૨૦૨૨

ઘુંટણનું ઓપરેશન કરાયે માંડ પંદર દિવસ થયા હતા. અને માંડ વોકર અને હાથલાકડીને તિલાંજલિ આપી શકાઈ હતી. ત્યાં જ નબળાં ફેફસાંએ વાઈરલ તાવનો ચેપ ટપ્પાક દઈને ઝડપી લીધો! પથારીમાં માંડ પડખું ફરાતું હોય, એમાં સખત ઉધરસ આવે અને સાથે ગળફાજીને બહાર ફેંકી દેવા ફરમાન કરી દે!

ત્યારે સાળું લાગી આવે !

સવાર સાંજ નેબ્યુલાઈઝરની પળોજણ તો ખરી જ. બસ! એ કટોકટીની પળે એક સંકલ્પ થઈ ગયો –

હવે ‘ગળફાની મા’

ખાંડ બાઈને

ફારગતિ આપવી જ રહી!

આઈસ ક્રીમ, બિસ્કિટ, કૂકી બધું બંધ. ચામાં પણ અઠવાડિયું સ્પ્લેન્ડા ( splenda) ચાલુ કરી. પણ એક મિત્રે સલાહ આપી કે, એ પણ ખાંડમાંથી જ બને છે. એના કરતાં સ્ટેવિયા ( stavia) વાપરો. એ વધારે કુદરતી હોય છે. ઠીક ભાઈ, એને ચામાં નાંખવાનું શરૂ કર્યું . શરૂઆત બે ચમચી, પછી એક ચમચી અને છેવટે અડધી ચમચીથી મળતા ગળપણથી મન મનાવવાનું અભિયાન ચાલ્યું.
પણ પછી જણાયું કે, આના કારણે પણ કફ તો થોડો થોડો જમા થતો જ હતો.

યા હોમ! કરીને પડો,

ફત્તેહ છે આગે.

એમ પોકારી સાવ મોળી ચા પર આવી ગયો. એ વાતને પણ હવે તો દોઢ મહિનો થઈ ગયો. હવે આ ખંડેર ખોખાંને મોળી બખ ચા સદી ગઈ છે!

૧૧, ફેબ્રુઆરી – ૨૦૨૨

એ રવિવારે અચાનક સ્વ. ગીદવાણીજી યાદ આવી ગયા. એમની નિસર્ગોપચાર ની સારવાર ૧૯૭૬ ની સાલમાં બહુ કામયાબ નીવડી હતી. [ એ ઘટના જાણવા અહીં ક્લિક કરો . ]

વળી બીજો એક સંકલ્પ –

એક મહિના સુધી દર સોમવારે ફળાહાર કરીશ.

અને, બ્રાહ્મણિયા ફરાળ નહીં હોં! માત્ર ફળો જ – નારંગી, કેળાં, સફરજન જ. અત્યાર સુધી એ સંકલ્પ પાળી શકાયો છે.
એ ચાર સોમવારનું એક સુભગ અવલોકન…….

એક જ દિવસના ફળાહાર બાદ –

વજન બે – ત્રણ પાઉન્ડ અચૂક ઘટે જ છે.

લોલી પોપ !

શ્વાસની કસરતો આમ તો કંટાળા જનક છે. પણ એ નિયમિત કરી શકાય, એ માટે એક નૂસખો સૂઝી આવ્યો. ઘઉં છોડવાના કારણે આહારના એક વિકલ્પ તરીકે સત્તુ પાવડર વાપરવાનું શરૂ કર્યું હતું. એમાં બીજા ઘટકો ઉમેરી સરસ મજાની લાડુડીઓ જ્યોતિ બનાવી આપે છે. આ ઉપરાંત Paleo bars/ Aussie bites નામના પૌષ્ટિક નાસ્તાની પણ જાણ થઈ.

‘શ્વાસની કસરત કરું – તો આ બન્ને પ્રસાદ આરોગીશ.’
– એવો સંકલ્પ પણ કર્યો. એના કારણે કસરત કરવામાં નિયમિતતા તો આવી જ. પણ, સાથે સાથે નીચેની સાત્વિક સામગ્રી પણ આ ચરખામાં મદદરૂપ લાગી છે –

  1. સત્તુ પાવડર
  2. બદામ
  3. અખરોટ
  4. પેક્ન
  5. કોપરાનું છીણ
  6. ભૂરા કોળાનાં બી ( pumpkin seed)
  7. અળસીનાં બી નો પાવડર ( flax seed powder )
  8. સૂર્યમુખીનાં બી
  9. Quinoa seeds
  10. Chia seeds
  11. Oats powder
  12. Cranberry
  13. કાળી દ્રાક્ષ
  14. ખજૂર
  15. સૂંઠ
  16. મેથી પાવડર
  17. મધ
  18. ગોળ
  19. ઘી

બે વર્ષથી

સવારે બે મોટી, મીઠી નારંગી અને એક કેળું; સવારના જમણ પછી પાંચ ખજૂર અને સાંજે એક સફરજન પણ નિયમિત લેવાનું ચાલુ છે.

આમાંની કઈ રીત કારગત નીવડી છે, તે તો નિશ્ચિત રૂપે ન કહી શકાય.
પણ એ બધાંએ સાગમટે –

કરામત કરી છે !

સમાપન –

આવતીકાલે આ લેખ શ્રેણીનો ત્રીજો, છેલ્લો અને બહુ મહત્વનો હપ્તો જરૂર વાંચજો.

કરામત કરી છે – ૧

ભાગ – ૧ ; ભાગ – ૨ : ભાગ – ૩

જીવન સ્વપ્ન છે એ જ જૂનાં પરંતુ,

નવેસરથી એવી મરામત કરી છે;


શિકલ બદલી ગઈ છે આ ખંડેર કેરી-


તમે પણ કહેશો કરામત કરી છે
.

– અમૃત ‘ઘાયલ’

તાજેતરના સ્વાનુભવના સંદર્ભમાં ઘાયલ સાહેબની બહુ લોકપ્રિય ગઝલનો આ પહેલો શેર પ્રસ્તુત છે. તેમણે આખી ગઝલમાં તો ઘણા બધા વિચારો સમાવ્યા છે. [ અહીં એ ગઝલ આખી વાંચી / સાંભળી શકશો. ]પણ એનો આ પહેલો શેર આજની વાત માટે સમુચિત છે.

આ લખનાર જ્યારે જીવનના એંશીમાં વર્ષમાં પ્રવેશ કરી ચૂક્યો છે, ત્યારે છેલ્લા એક વર્ષના સ્વાસ્થ્ય – સુરક્ષા પ્રયોગોનું સરવૈયું રજુ કરવાનો આ પ્રયાસ છે. ત્રણેક લેખોમાં એનો સમાવેશ કરવાની ઉમેદ છે.
વાચક આ પ્રયાસને આત્મશ્લાઘા ગણશે.
ભલે એમ લાગે.
પણ આ અનુભવશ્રેણી કદાચ
કોઈકને પ્રેરણા આપે, તે જ એકમાત્ર આશય છે.

શા માટે આ લેખ શ્રેણી?

પહેલી વાત

નીચેનું નકશા ચિત્ર જુઓ –

ચાલવા માટે ઘેરથી નીકળીને પાછા આવવાના આ બે નકશા છે. વચ્ચે કોઈ રોકાણ ન હતું . અને એ પણ ૨, નવેમ્બર – ૨૦૨૧ ના દિવસે જમણા ઘુંટણના સાંધો બદલવાની શસ્ત્ર ક્રિયા પછી. એ અગાઉ આટલું અંતર કાપવા વચ્ચે પાંચ – સાત મિનિટના ત્રણ- ચાર રોકાણ કરવાં પડતાં હતાં.

અને આ આજની વાત –
ચાર પાંચ વખત દસેક સેકન્ડ ઊભા રહ્યાનું બાદ કરતાં અમારી નજીકના વોલ માર્ટમાં સતત ચાલ….

બીજી વાત –

લોહીના ઊંચા દબાણ માટે દરરોજ બે ગોળીઓ લેવી પડતી હતી. હવે માત્ર એક જ ગોળી લેવી પડે છે.

ત્રીજી વાત –

પ્રોસ્ટ્રેટની તકલીફના ઈલાજ તરીકે દરરોજ એક ગોળી રાતે સૂતાં પહેલાં લેવી પડતી હતી. છેલ્લા એક મહિનાથી એ બંધ કરી શકાઈ છે.

ચોથી વાત –

હાડકાનાં સ્વાસ્થ્ય માટે કેલ્શિયમની એક મોટી ગોળી લેવી પડતી હતી. એ હવે માત્ર અડધી જ લેવાય છે.

પાંચમી વાત –

૧ – નવેમ્બર – ૨૦૨૧ વજન – ૧૭૬ પાઉન્ડ
આજે – ૧૬૦ પાઉન્ડ

શી રીતે?

આમ થઈ શકવાનાં કારણો પૈકી પહેલું આજે પેશ છે . ૧, ફેબ્રુઆરી – ૨૦૨૧ ના રોજ ખોરાકમાંથી ઘઉંને વિદાય આપી હતી .
[ એ વાત વાંચવા અહીં ક્લિક કરો. ]
૭૮ વર્ષની આદતોને અલવિદા

ઘઉંની રોટલી કે બ્રેડ વિના ના જ ચાલે.

એ માન્યતા ખોટી છે!

બાજરી, જુવાર, રાજગરો, ચોખાનો લોટ અને મસળેલી બે ત્રણ ભાજી ની કણેકમાંથી બનાવેલ રોટલી. એને રોટલી તો ન કહેવાય – રોટલો જ કહેવો પડે !

આ લખનારની પત્ની જ્યોતિનો આ માટે દિલી આભાર.

અફલાતૂન તબીબ – ૧૩૮/ ૮૦

હૃદયના દબાણનું માપ – દસ મિનિટ પહેલાં

૨૦૦૮ માં પહેલી વાર ઉપરનું દબાણ ૧૭૦ની આસપાસ હતું, ત્યારે અહીંના ડોક્ટરે લોહીના દબાણ માટેની ગોળી શરૂ કરાવી હતી. આ ૧૩ વર્ષમાં એ ગોળી કરતાં વધારે પાવર વાળી બે ગોળીઓ છેલ્લા એક વર્ષથી ચાલુ હતી. અને આજે?

૧૩૮/ ૮૦ – દસ દિવસથી

એ બન્ને ગોળીઓ વિના !

કોણ છે એ અફલાતૂન તબીબ, જેણે આ ચમત્કાર કર્યો?

અરવિન ખાતે મારા દીકરાની કોલોનીમાં

રહેતા ખાસ મિત્ર – મોહન મોઘે

સલામ – મોહન

એમની સલાહથી ગ્લુટન ન હોય, તેવા આહાર પર છું – એના પ્રતાપે

ફુગ્ગા ફૂલાવનારો- અફલાતૂન તબીબ,ભાગ – ૨૦

‘અફલાતૂન તબીબ’ શ્રેણીના બધા લેખ વાંચવા અહીં ‘ક્લિક’ કરો.


બાળકોને ગમે તેવો ફોટો! પણ અહીં એ માટે કે, એ ‘સુજા’એ ફૂલાવ્યો છે! આ એક નહીં – આવા ૧૦ ફુગ્ગા છેલ્લા ૧૦ દિવસની કસરત – દવાના ભાગ રૂપે ફૂલાવ્યા છે! શરૂઆત કરી ત્યારે પાંચ વખત છાતીમાં પૂરાય એટલી હવા ભરી, ગલોફાં ફૂલાવી આટલો મોટો ફુગ્ગો ફૂલાવ્યો હતો. આ દસ દિવસ પછી ચપટીક તાકાત વધી છે.

આજે ચાર પ્રયત્નોમાં એ ફૂલાવી શકાયો.

ફૂલણજી થવાની તાલીમ!

શા માટે આ બધી તરખડ અને આ ઉમરે?

દમ

૫૬ વરસ જૂનો દમ ! એના બીજા ઉથલાની વાત આ રહી.

તે વખતે નૈસર્ગિક ઉપચારોથી ઘણો જ સુધારો થયો હતો. એટલે તો ૪૦ વરસ ખેંચાઈ શકાયા. પણ એ વખતે તો આ ચરખો જુવાન હતો. હવે ૮૦ ના આંક તરફ ગતિ કરી રહેલ ટાયડા ઘોડા જેવી એની મશીનરીમાં એ તાકાત હવે ક્યાંથી હોય? પણ દસ દસ વરસ વિવિધ જાતના પ્રાણાયમો કરવા છતાં, આ દસ દિવસ જેવું પરિણામ આવ્યું ન હતું.

ફેફસાંના દર્દોના નિષ્ણાત ડોક્ટરની ચકાસણી હેઠળ પાંચ વરસથી એ ચરખો છે. પણ એમની સારવારથી ફરી દમનો જીવલેણ ઉથલો ઊપડ્યો નથી – એટલું જ.

પણ આ પ્રયોગ પરથી એમ લાગ્યું છે કે,

છ એક મહિના આ કોશિશ ચાલુ રહે તો….

મામુલી શ્રમથી પણ ઊભરાઈ આવતો એ હાંફ કદાચ થાકશે!

કોણ છે – એ અફલાતૂન તબીબ?

આખી જિંદગી અમદાવાદમાં જનરલ પ્રેક્ટિસ કરી કેલિફોર્નિયાના ફ્રિમોન્ટમાં દીકરા સાથે નિવૃત્ત જીવન ગાળતા …..

ડો. રઘુ શાહ

ઘઉંને વિદાય – અફલાતૂન તબીબ , ભાગ – ૧૯

‘અફલાતૂન તબીબ’ શ્રેણીના બધા લેખ વાંચવા અહીં ‘ક્લિક’ કરો.

૧, ફેબ્રુઆરી – ૨૦૨૧ એ અફલાતૂન તબીબ સાથે મુલાકાત અને ઘઉંને વિદાય.

સવા મહિના પછીનું સરવૈયું –

વજન – ૧૭૮ પાઉન્ડ ( કોઈ ફરક નથી ) પણ હવે પટા વિના પાટલૂન પહેરી શકાતું નથી,

પતલી કમરિયા !

એ તો જાણે નજાકતની ખેવના વાળાની આરજૂ; પણ આ દમિયલ દર્દી માટે આશાનાં કિરણો આ રહ્યાં –

  • હાંફ ચઢવામાં ચપટિક ઘટાડો
  • યોગાસન અને સૂક્ષ્મ ક્રિયામાં વધારે જોર લગાવી શકાવવાની ક્ષમતા – દરેકમાં થોડોક વધારે સમય આપી શકાય છે.
  • પ્રાણાયમમાં વધારે વખત શ્વાસ રોકી શકાય છે – કુંભકના સમયમાં વધારો
  • ઘ ઉં વગર જીવી શકાય, એ સત્યની પ્રતીતિ
  • સ્વાદના ચટાકા માટે પણ બીજા વિકલ્પોની અવનવી શોધનો આનંદ !
  • બ્લડ પ્રેશરમાં થોડોક ઘટાડો

કોણ છે – એ અફલાતૂન તબીબ?

આમ તો આ કાંઈ એમની નવી શોધ નથી. પણ એ પાંચ છ વર્ષથી આ રસ્તે છે , અને એમની પતલી કમરિયા ઈર્ષ્યા ઉપજાવે એવી છે. મારા દીકરા ઉમંગની કોલોનીમાં રહેતા – એના અને હવે અમારા પણ – મિત્ર

મોહન મોંઘે

હિંગ અને વિટામિન– અફલાતૂન તબીબ, ભાગ -૧૮

‘અફલાતૂન તબીબ’ શ્રેણીના
બધા લેખ વાંચવા અહીં ‘ક્લિક’ કરો.

સાવ વિચિત્ર અને અરસ્પર વિરોધી લાગે તેવું શિર્ષક છે ને?
હા. પણ ‘એમ કેમ છે?’ એની વિગતમાં જતાં પહેલાં આ લખનારની ભૂતકાળની તવારીખમાં થોડુંક ડોકિયું કરી લઈએ. ૧૯૬૨ની સાલમાં શરૂ થયેલી એ તવારીખમાં ૧૯૭૬, ૨૦૧૬ અને ૨૦૧૭ની સાલની ઉત્તરોત્તર વધતી ગયેલી ઊંટાટિયા/ દમની તકલીફ અને માતા અને બે મામાઓની એવી તકલીફો સામેલ છે. પણ એ બધી વેળાઓને હવે શીદ યાદ કરવી? સહેજ શ્રમ પડે અને શ્વાસ ચઢી જાય, એ વાસ્તવિકતા જીવનનો એક ભાગ બની ગઈ હતી અને અંતે હળવી કક્ષાના દમના નિદાન સાથે, એની સાથે શેષ જીવન ગુજારવાની માનસિક તૈયારી કેળવવી પડી હતી.
મે-જુનની અમદાવાદની મુલાકત દરમિયાન લગભગ રોજ અડધો કલાક ચાલવા જવાની ટેવ જળવાઈ હતી, પણ થોડુંક ચાલ્યા પછી, પા અડધી મિનિટ ઊભા રહેવું જ પડતું.
અહીં પાછા આવ્યા પછી, ત્રીજા દિવસે સાંજે બહાર ચાલવા જવા મન થયું અને ઉપરના ચિત્રમાં બતાવ્યા મુજબ ઘરથી (૧) નંબરની જગ્યા સુધીનું અંતર ચાર વખત, ઊભા રહી , શ્વાસ ખાઈ માંડ કપાઈ શકાયું. આગળ જવાની તો સહેજ પણ હિમ્મત થઈ ન હતી.
પણ એમ છેક હાર તો કેમ મનાય? આથી મે-જૂન, ૨૦૧૯ની દેશ મુલાકાતના અંતે સ્વજન જેવા શ્રી. જયેન્દ્ર રહેવરે સાવ સહજ રીતે સૂચવ્યું હતું કે, “રોજ સવારે નયણા કોઠે, સશેકા પાણી સાથે હિંગ લો તો?”
આમાં ખાસ તકલીફ ન હોવાથી ૧૭ જૂનથી એ પ્રયોગ શરૂ કર્યો હતો. માંડ સાતેક દિવસ એ પ્રયોગ ચાલુ રાખ્યો અને રોજ ઉપરનું અંતર બેળે બેળે કાપવાનો નિર્ધાર.
અહો! આશ્ચર્યમ્ ! વચ્ચે માત્ર ત્રણ જ જગ્યાએ એકાદ મિનિટ રોકાઈને (૨) નંબરના સ્થાન સુધી પહોંચી શકાયું છે!

અને વિટામિનની વાત?

વિટામિનની ચાર ગોળીઓ લેવાની રસમ દેશની એક મહિનાની મુલાકાત દરમ્યાન મોકૂફ રાખી હતી. પણ ઉપર જણાવેલ પહેલા અનુભવ પરથી એમ થયું કે, એ રસમ પાછી શરૂ કરવી સારી. આથી એ નીરાશાજનક અનુભવ પછી, ૧) B12, 2) D3, 3) Calcium ane 4) General purpose Vitamins for men above 50 લેવાનું પણ શરૂ કર્યું હતું. પણ એ લેવા છતાં ભુતકાળમાં શ્વાસની તકલીફ તો કાયમ હતીજ. હિંગના પ્રયોગથી એ તકલીફ દૂર તો થઈ,

પણ……
શરીરમાં જણાતી અશક્તિ કદાચ વિટામિનો શરૂ કરવાના કારણે દૂર થઈ છે – એમ મારું માનવું છે. .

અરસ્પર વિરોધી લાગે તેવા આ બે અનુભવ તમને કેવા લાગ્યા?

હું કરી શક્યો – અફલાતૂન તબીબ, ભાગ -૧૭

‘અફલાતૂન તબીબ’ શ્રેણીના બધા લેખ વાંચવા અહીં ‘ક્લિક’ કરો.

આજ સવારની  યોગાસન ક્રિયામાં બે ટૂકડે થઈને કુલ ચાર મિનિટ વજ્રાસનમાં બેસી શક્યો

આ વાત અહીં બે વખત લખી હતી, ભાગ  –   ૧    ;    ભાગ  –   ૨

એક એવી બીજી નાનકડી સિદ્ધિ …… પાંચ પ્રયત્નો બાદ સરસ બનાવી શકાયેલું ઓરીગામી મોડલ

star31

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરી બનાવવાની રીત પણ જાણો.

 


       આપવડાઈની વાત લાગી ને? હા. એમ જ છે. એટલે જ ખાસ લખવા મન થયું!

      સતત લગાવ અને પ્રયત્નના માહાત્મ્યને એ બે લેખમાં પોંખ્યું હતું. પણ એ સાથે સતત આ ભાવ અને આ વિચાર પણ થતો જ રહ્યો હતો.

હું એ કરી શક્યો.

અલબત્ત

  • કર્તાભાવ જ
  • સ્વ ગૌરવ
  • અહંકારનું સૂક્ષ્મ સ્વરૂપ.

આ જ વાત આજે ખાસ કરવી છે. અહંકારનું ગૌરવ. કર્તાભાવનો નવલો નિખાર.

વાત એમ છે કે, એ અફલાતૂન તબીબે શીખવેલું –

  • આપણે જેવા છીએ, તેવા બનીને રહીએ.
  • મનમાં જે પ્રક્રિયાઓ ચાલી રહી હોય, તેનું અવલોકન કરતા રહીએ.
  • શ્વાસને તો જોવાનો જ, પણ અહં જાગ્યો તો તેને પણ જોવાનો.
  • અહં જાગ્યો,  તેનો પણ સ્વીકાર. 

     કદાચ આ યોગ સાધના અને અંતરયાત્રાની પ્રચલિત વાતથી વિરૂદ્ધની વાત લાગશે. પણ આ લખનારના માનવા મુજબ, જીવન અર્થપૂર્ણ જીવવા માટેની આ રીત એ તબીબના આશિર્વચનથી આત્મસાત થઈ શકી છે. કર્તાભાવ ત્યાગવા જાગૃત રહેવાનું અને એની સાથે સતત કાર્યરત પણ બની રહેવાનું. આ દેખીતો વિરોધાભાસ છે, પણ એમાં કાર્યનો મહિમા છે. ચપટીક કર્તાભાવ જાગ્યો એટલે કર્મ કરતાં અટકી ન ગયો. ભલે  ‘મેં કર્યું.’ એ ભાવ જાગ્યો. પણ એને જોયો , જાણ્યો, અવગણ્યો અને પછી પાછું કર્મ ચાલુ.

શ્વાસ ચાલે છે, ત્યાં સુધી  આમ જાત સાથેનો સતત સંઘર્ષ.

  • જાગવાનું
  • પડવાનું
  • ઊઠવાનું
  • ચાલવાનું
  • ફરી પડવાનું
  • પડીને પાછા ઊભા થઈ ચાલવા માંડવાનું.
  • કામ કરવાની મજા.
  • ભલે કર્તાભાવ જાગ્યો…….એને પણ જોતા રહેવાનું. 

કોણ છે એ તબીબ ? આ  રહ્યા.  એમને પ્રેમપૂર્વક પ્રણામ …

img_3587

બ્રહ્મવેદાન્ત સ્વામી

તેમની પાવક વાણી અહીં…

jd

આ મુખપૃષ્ઠ પર ક્લિક કરો.

 

‘મરો ત્યાં સુધી જીવો’ – ગુણવન્ત શાહ

     નેટ મિત્ર શ્રી. ઉત્તમ ગજ્જરે  ગુણવંત શાહના પુસ્તકમાંનું પહેલું પ્રકરણ મોકલ્યું, અને ગમી ગયું. નીચેના ચિત્ર પર ક્લિક કરી વાંચો. GS

તેમાંથી એક નાનકડું તારણ

જાગી ગયેલા માણસને જે સમજાય છે,
તે ક્યારેક દાક્તરને પણ નથી સમજાતું,

બરાઅર આઝાદ બનવાની જ વાત !

૯૨ વર્ષના શાકાહારી ડોક્ટર

શાકાહારી કરતાં એક ડગલું આગળ –

વેગન

 

Vegan

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરી વિડિયો જુઓ.

નિવૃત્તિ પહેલાં –  હૃદયના વાઢકાપ નિષ્ણાત ! ( cardio_thoracic surgeon )