સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

Category Archives: Uncategorized

Harnish Jani’s new book : ‘તીરછી નજરે અમેરિકા’

ઘણા જૂના મિત્ર અને હાસ્ય લેખ ગુરૂ હર્નિશ ભાઈના આ પુસ્તકને હૃદયપૂર્વકનો આવકારો

મારી બારી

હરનિશભાઈ જાનીનું પુસ્તક ‘તીરછી નજરે અમેરિકા’ રામનવમીના બીજા દિવસે કૂરીઅર દ્વારા મળ્યું. એમાં રામનવમીનું શું? વિચાર તો મનેય નહોતો આવ્યો. પુસ્તક ખોલીને સાથે લઈ ગયો અને આવતાંજતાં મેટ્રોમાં છ-સાત લેખ વાંચી લીધા. સૌથી પહેલાં મેં કુલ ૩૩ લેખોમાંથી ૩૨મો લેખ વાંચ્યો. અમસ્તા જ. બે-ત્રણ લેખ વાંચ્યા પછી પહેલા લેખ ‘પંચોતેરમા વર્ષે સમય-તંત્ર’ પર આવ્યો. લેખની નીચે તારીખ છે, ૧૩મી ઍપ્રિલ, ૨૦૧૬, પહેલું વાક્ય છે, “આ રામનવમીએ હું જીવનનાં પંચોતેર વરસ પૂરાં કરીશ.” મને થયું, તે પછી ૨૩ મહિને આવેલી રામનવમી, તો હજી ગઈકાલે જ ગઈ. ઓહો, આ તો સુખદ સંયોગ! સાતના અંકને આપણે શુભ માનીએ છીએ અને હવે હરનિશભાઈએ બે ૭ના અંક ભેગા કરી લીધા! અભિનંદન, હરનિશભાઈ!

આ પુસ્તક તમે હસવાનું ધારીને હાથમાં લો તો માનનીય શ્રી રતિલાલભાઈ બોરીસાગરની ચેતવણી છેલ્લા કવર પર સૌ પહેલાં વાંચી લેવી. “…હાસ્યરસનું પુસ્તક નથી, પણ હાસ્યકારનું પુસ્તક તો છે જ.” આ પહેલાં પણ હરનિશભાઈના એક પુસ્તક વિશે લખવાનો મોકો મળ્યો છે ત્યારે પણ મેં…

View original post 427 more words

Advertisements

લગાવ – ગઝલાવલોકન

એક સરસ ગઝલ શ્રીમતિ દેવિકા બહેને મોકલી અને ગમી ગઈ.

dhruv

      લગાવની વાત – passion ની વાત.  અહીં પ્રયત્ન એનું રસદર્શન કરાવવાનો નથી. પણ ‘બ્લોગર’ હોવાના સબબે આ વાત બરાબર સમજાઈ ગઈ છે. બ્લોગિંગ એ લગાવની વાત છે. જીવનની ઘણી બધી બાબતો પણ લગાવની વાત હોય છે.

ખરું પુછો તો …
લગાવ વગર કશું થતું જ નથી. 

     નખશીશ, ગળાડૂબ ભૌતિકતામાં ડૂબેલો, અબજોપતિ  માણસ હોય કે, પોતે જણેલા બાળક્ના પ્યારમાં ગાંડી ઘેલી બનેલી માતા હોય કે, કવિતા લખવામાં ખૂંપેલો અને ખુવાર થઈ ગયેલો માણસ હોય , અથવા ભીતરની ખોજમાં સંસાર ત્યજીને દૂર – સુદૂર એક ખૂણામાં ધ્યાન લગાવીને બેસેલ તપસ્વી હોય…

એકે એક જણ કાંઈક ને કાંઈક લગાવમાં ફસાયેલો હોય છે!

જે ક્ષણે આપણે આ જગતમાં આવીએ અને પહેલા શ્વાસ સાથે ચીસ પાડીએ , ત્યારથી આપણે જીવન સાથે બહુ જ ઊંડા પ્રેમમાં પડી જઈએ છીએ. એ બાંધે છે, ગૂંચવે છે, ઝાટકે છે, ખુવાર કરી દે છે –  અને તારે પણ છે.

  • લગાવનો મહિમા

  • પ્રેમનો મહિમા

  • જીવનનો મહિમા 

     આપણે તો શું ? ત્રણ ત્રણ વાયુઓ પણ એમના પોતીકા લગાવમાં – એમની આગવી મોલેક્યુલર કેમિસ્ટ્રીની ખાનદાની રસમમાં લાગી પડેલા છે !

opinion_trigas

આ શિર્ષક પર ક્લિક કરો…

 

વિપદ પડે નવ વલખીયે…(મનિષા પંડયા)

‘નૂતન ભારત’ શ્રેણીની વાર્તાઓ ગોતી ગોતીને લખી . પણ ઘર આંગણે, પરિચિત વ્યક્તિની પણ આવી કથા હાજરાહજૂર છે – તે આ સત્યકથાથી જાણવા મળ્યું – મન મ્હોરી ઊઠ્યું.

દાવડાનું આંગણું

વિપદપડેનવવલખીયે

આજથી પીસ્તાળીસ વર્ષપહેલાએકગાંધીવાદીશિક્ષકદમ્પતિએગુજરાતનાઅમરેલીજીલ્લાનાતરવડાગામમાંએકશિક્ષણયજ્ઞશરૂકર્યો. તરવડાનાદૂરસ્થઆશ્રમમાંકોઈશિક્ષકપોતાનીમરજીથીજવાતૈયારથતાહતા, એવાસમયેદંપતીએસ્વેચ્છાએકામમાથે ઉપાડીલીધું. શિક્ષકેપોતેતોલોકભારતીમાંથીશિક્ષણગ્રહણકરેલું, અનેલોભારતીનાગાંધીવાદીરંગમાંપૂરેપુરારંગાયલાહતા, પણએમનાધર્મપત્નીએપણરાજીખુશીથીએમાંસાથસહકારઆપવાનુંનક્કીકર્યું.

સેવાનાભેખધારીપતિપત્નીએઘરેઘરેફરીનેલોકોનેબાળકોનેશાળામાંમોક્લવા સમજાવ્યા. એમનીમહેનતઅનેનિષ્ઠાથીઅભિયાનસફળથવાલાગ્યું, અનેવર્ષોપછીલોકોપ્રયોગનુંઉદાહરણઆપવાલાગ્યા.

નાનાગામનાલાંબાવસવાટદરમ્યાનએમનેત્યાંચોથી દીકરીનોજન્મથયો. ત્રણ દીકરીઓનાજન્મપછીસગાંસંબધી દીકરાનીઆશારાખતાહતા. દીકરીનાજન્મથીઆનંદતોદૂરનીવાતછે,

View original post 773 more words

જિંદગી – ગઝલાવલોકન

life33

    ઘણી બધી પદ્ય અને ગદ્ય રચનાઓનો માનીતો અને બહુ જ લોકપ્રિય વિષય. આજે મહેન્દ્ર ભાઈ ઠાકરે (મુંબાઈ) સ્વ. આદિલ મન્સુરીની એક સરસ ગઝલ મોકલી. આ રહી….

life11

        આમાંના એક પણ શેરનું રસદર્શન કરાવવાની જરૂર છે ખરી? સીધાં, સોંસરવાં હૃદયમાં ઊતરી જાય તેવાં -ક્યાંક સાવ ગામઠી ભાષામાં – વાત, કવિત અને ઉપમાઓ.

      પણ ગઝલાવલોકન માટે બહુ મજાનો વિષય મળી ગયો!

     અબજો લોકોને જન્મથી જિંદગીનું સ્ટેજ તો એક સરખું જ મળ્યું છે. એ જ હાથ, પગ, ધડ, મગજ અને માણસના જિન્સ! પણ કશુંક એવું છે, જે એક માણસને અને એના માનસને બીજાથી જૂદા પાડી દે છે. એટલા બધા જૂદા કે, એકમેક સામે તલવારો, ભાલાઓ, તીરકામઠાં, બંદૂકો, બોમ્બો અને એનાથી ય ભયાનક … વાગ્બાણો અને વિચાર શસ્ત્રો લઈને સૌ જિંદગીની લડાઈમાં મહાવીર યોદ્ધા બની, રણહાક લલકારતા ધોડી જાય છે.

       કેમ કાંઈક પ્લેટોનિક ચમત્કાર નથી સર્જાતો કે, ‘મૂળ એક જ છે.’ – એ સત્ય આત્મસાત બની જાય?

      કદાચ એમ બને તો?

આવી ગઝલો લખાય જ નહીં !

 

GIF – એક અવલોકન

bird

     કેવું સુંદર ચિત્ર? ફોટો અને ફિલ્મનો સમન્વય. નવી ટેક્નોલોજીની કમાલ. ટેક્નોલોજીની ભાષામાં કહીએ તો ઘણા બધા ફોટાઓ અને એ સતત બદલાતા રહે તેવો, ફરી ફરીને એમ ને એમ જ કર્યા કરતો – એ ફાઈલની અંદર જ સમાવેલો, નાનકડો સોફ્ટવેર.

     આ ચિત્રમાં  મુવી કેમેરાથી પાડેલા, ગણીને દસ ફોટા છે. સામાન્ય ફોટા કરતાં એ સાવ જુદી જ અસર આપણા મન પર ઉપજાવી જાય છે. પણ…

એ પક્ષી એ ફૂલ પરથી ઊડીને
ક્યાંય જઈ શકતું નથી.

મૂળ પક્ષી આમ સ્થગિત થઈ જવાનું
કદી પસંદ કરે ખરું? 

માટે તો આ અવલોકન સૂઝ્યું છે ! આભાર એ પક્ષીનો અને તેની ફિલ્લમ પાડનાર અજ્ઞાત ફોટોગ્રાફરનો.

અહીં પ્રસ્તુત વિચાર છે …

worry

        ઓલ્યા  ચિત્રમાં કેદ થઈ ગયેલા પક્ષી જેવી, મોટી મસ, કદી ન અટકે તેવી ચિંતા. 

    વીતી ગયેલી આપત્તિનો અથવા ‘ભવિષ્યમાં આવી પહોંચશે તો? ‘ – એવી કાલ્પનિક  આપત્તિનો, આપણા મનમાં સતત ચાલુ રહેતો, ફિલ્મ શો.

  •  વિચાર કરવાની
  • નિર્ણય લેવાની
  • કાર્યરત થવાની 
    • બધી શક્તિ હણી લેતો
    • રાતોની રાતો ઊજાગરામાં પડખાં બદલાવ્યા કરતો
    • કાળઝાળ ભોરિંગ

        શું એમાંથી છટકી, મુક્ત ગગનમાં મ્હાલવાનો, જીવનના ફૂલનો રસ માણવાનો, આખી રાત આરામથી નિંદર માણવાનો કોઈ માર્ગ જ નથી?

     અલબત્ત છે જ.

એની ઉપર વિચાર કરીએ તો?
અથવા એ વિચાર પંખીને
એના પિંજરમાંથી છોડાવીએ તો? 

worry_1

એક અજાણ્યા ગાંધી વિશે

       આમ તો તેઓ સાવ અજાણ્યા નથી. તેમનું પણ નામ છે; ઘણા લોકો તેમને જાણે છે. તેમના કામ માટે તેમનું જાહેર સન્માન પણ થયેલું છે.

તો પછી ‘અજાણ્યા ગાંધી વિશે’ – એમ કેમ? 

      કારણકે , પોતાની આત્મકથાનું શિર્ષક તેમણે એમ રાખેલું છે ! કદાચ એની પાછળ એમની એ ભાવના હશે કે, તેમણે પોતાના જીવનની સરખામણી ઓલ્યા  ‘જાણીતા ગાંધી’ સાથે કરી હશે!

      કોની વાત છે આ?

      આ રહ્યા તે અજાણ્યા ગાંધી ….

ng3

તેમના વિશે …..

ng22

આ મુખપૃષ્ઠ પર ક્લિક કરી તેમના વિશે વિશેષ માહિતી મેળવો – તેમને પોંખો ….

અને…

       જ્યારે વીસ વર્ષની ઉમરે તેમનાં લગ્ન થયાં, ત્યારે મુંબાઈમાં આશરો લેવા તેમની પાસે પોતાની તો શું ? –  ભાડાની એક ઓરડી પણ ન હતી!

 

‘જલન’ માતરી – ગાંધીજીના અવસાન સમયે

તા. ૨૫ માર્ચ, ૨૦૧૮ ,  રિચાર્ડસન, ( ડલાસ) , ટેક્સાસ

      ત્રણ સદગત કવિઓને શ્રદ્ધાંજલિ અને શબ્દાંજલિ અર્પવાનો સ્વર, સૂર અને સંગીતથી મઢેલો કાર્યક્રમ યોજાઈ ગયો.  એનો અહેવાલ આપવાનું આ સ્થળ નથી. પણ એ  કાર્યક્રમ દરમિયાન સ્વ. ‘જલન’  માતરીએ ગાંધીજીના બલિદાનથી વ્યગ્ર બનીને એક અંજલિ અર્પેલી – એ સાંભળવા મળી. ક્યાંયથી ન મળે એવી એ યાદગાર રચના આ રહી…

સાભારશ્રી. ડી.એલ.એસ. શાહ 


ખોરાકનું સૂણીને ગરીબો ય દંગ રહે.
સાદાઈમાં ફકીર પણ તોલે ન ઊતરે.
વર્તનમાં વાણીથી ય જે આગળ રહે.
માનવતા જેની જોઈને શયતાન પણ નમે.

માનવની સંગ માનવી, દેવોમાં દેવ સમ.
તાકાત જેની ગીતા, કુરાન જેનો દમ.
એ સત્યના પ્રયોગમાં આતમની વાત કહી
કંઈ પણ છુપાવ્યા વિના ખોલી દીધા ભરમ.

શીતલ એવા કે, અશ્રુ પીડિતોના સાર્યા
જિદ્દી એવા કે, છેવટે અંગ્રેજ પણ હાર્યા.
એવા એ ખુશનસીબ કે, મુક્તિને લાવ્યા
એવા એ બદનસીબ કે, ગોળીએ માર્યા.

વેદાંન્તિઓ ગયા અને વેદાન્ત  રહી ગયા.
રૂદનને કાજ ખૂણાના એકાન્ત રહી ગયા.
પ્યારા સ્વજન ગયા અને કલ્પાન્ત રહી ગયા.
બાપુ જતા રહ્યા અને સિદ્ધાન્ત રહી ગયા.

– જલન માતરી

jalan12

તેમનો પરિચય આ રહ્યો

રોજ કરવાની દસ ચીજ

baba

આ લોગો પર ક્લિક કરો.

    આમ તો ઘણા પ્રેરણાદાયી સંદેશાઓ રોજ આવ્યે જ જાય છે. પણ કોણ જાણે કેમ? -બાબાશ્રીએ મોકલેલ ઉપરનો સંદેશો બહુ ગમી ગયો.

કંકોતરીમાં કંકોતરી કાવ્ય

ગુજરાતીમાં કંકોતરી કાવ્યો છે. એકનો યાદગાર શેર આ રહ્યો.

કંકોતરીથી એટલું પૂરવાર થાય છે

નિષ્ફળ બને જો પ્રેમ તો વ્યવહાર થાય છે

જ્યારે ઉઘાડી રીતે ના કંઈ પ્યાર થાય છે

ત્યારે પ્રસંગ જોઈ સદાચાર થાય છે

– આસીમ રાંદેરી

પણ ….

      ખરેખરી કંકોતરીમાં પણ ‘કંકોતરી કવિતા’ને સ્થાન આપનાર વદોદરાના સ્વ. ધનસુખલાલ શાહના કુટુંબીજનોને તેમની સાહિત્ય સૂઝ અને પ્રેમ માટે હાર્દિક અભિનંદન.

એ કાવ્ય….

kk

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરી એ કંકોતરી વાંચો.

માયા

        માયા વિશે શાસ્ત્રોમાં બહુ બહુ લખાયું છે.  જો કે, એમાંનો એક ટકો પણ આ ‘માયા’એ વાંચ્યો નથી – એ પણ એક માયા જ છે. પણ માયા વિશે ગુરૂજી શ્રી. શ્રીરવિશંકર નો સરસ સંદેશ આજે વાંચવા મળ્યો , અને થોડીક સમજણ પડી!

maya

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો.

એમાંથી એક તારણ …

What is not Maya?

   What cannot be measured? Joy cannot be measured, love cannot be measured, life cannot be measured, so that is why these are not called Maya.   

      Truth cannot be measured. Truth, consciousness, and bliss – this is what God is. What is God? ‘Sat’ means truth, ‘Chit’ means consciousness, ‘Ananda’ means bliss. God is truth, consciousness, and bliss – these cannot be measured. And this is what you are too! The nature of your spirit is bliss. Bliss cannot be measured, love cannot be measured, and that is what is not Maya.

શું માયા નથી?

    ઈ ચીજને માપી ન શકાય? આનંદ, પ્રેમ અને જીવનને માપી ન શકાય. એટલે આ ત્રણ ચીજ માયા નથી. 

   સત્યને માપી શકાતું નથી. સત્ય, ચેતના અને પરમ શાંતિ – એ ઈશ્વરનાં સ્વરૂપ છે. ઈશ્વર શું છે? સત એટલે સત્ય, ચિત એટલે ચેતના અને આનંદ એટલે પરમ શાંતિ. ઈશ્વર સત, ચિત અને આનંદ છે. આ ત્રણને માપી શકાતા નથી ( એટલે જ ઈશ્વરને પણ માપી શકાતો નથી.) અને તમે ( આપણે) પણ આ જ ચીજ છીએ. ચૈત્ય તત્વનું સ્વરૂપ પરમ શાંતિ છે. પરમ શાંતિ માપી શકાતી નથી. પ્રેમ માપી શકાતો નથી.

  અને એટલે એ માયા નથી