સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

Category Archives: Uncategorized

1054- કેન્સરને હંફાવવાની શૌર્યકથા …… રમેશ તન્ના

એક વખત ગુજરાત સમાચાર વતી જાણીતા હાસ્યલેખક અશોક દવે તેની ખબર પૂછવા ગયા. એ તો અર્ચનનો પ્રસન્ન મિજાજ જોઈ જ રહ્યા. તેમને થયું હશે કે અર્ચનને કેન્સર નથી થયું, પણ કેન્સરને અર્ચન થયો લાગે છે.
—-
અર્ચને કેન્સરને હરાવ્યું છે. સરસ રીતે, મસ્ત રીતે, અઢી વર્ષની પ્રસન્નકર લડત આપીને હરાવ્યું છે.
દવાઓએ પોતાનું કામ કર્યું જ હશે.
દુઆઓએ પણ પોતાની ભૂમિકા ભજવી જ હશે.
પણ મૂળ વાત છે જીવનનાયકના મક્કમ નિર્ધારની.
તેના પોઝિટિવ મિજાજ અને રુઆબની.

વિનોદ વિહાર

કેન્સરને હંફાવવાની શૌર્યકથા-રમેશ તન્ના

આજે ગુજરાતના લાડકા બહુમુખી કળાકાર અર્ચન ત્રિવેદીનો 51મો જન્મદિવસ છે અને મારે મિત્રો સાથે તેની કેન્સરને હરાવવાની પ્રેરક કથા વહેંચવી છે. કથા થોડીક લાંબી છે, પણ તેનો એક એક વર્ડ ફોરવર્ડ કરવાનું મન થાય તેવો પ્રેરક છે. પોઝિટિવીટીની કેટલી જબરજસ્ત તાકાત હોય છે તેનું આ ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
પોઝિટિવીટીની આ કથા અમદાવાદની પોળો જેવી છે. એક પોઝિટીવ પોળમાંથી બીજીમાં જવાય છે અને બીજીમાંથી ત્રીજીમાં અને ત્રીજીમાંથી… તો પ્રેમથી “આઈ લવ યુ ” બોલીને જઈએ અમદાવાદની સિવિલ હોસ્પિટલના કેન્સર વિભાગમાં.
…….
એ દિવસ હતો 16મી નવેમ્બર 1991નો. ગુજરાતી રંગમંચ-ટીવી-ફિલ્મના અભિનેતા-ગાયક-દિગ્દર્શક અને બીજું ઘણું એવા અર્ચન ત્રિવેદીને અહીં દાખલ કરાયો હતો. ના, કોઈ રંગમંચ નહોતો અને નહોતું કોઈ નાટકનું દશ્ય. આ રિયલ જિંદગીની કરૃણ હકીકતનું સાવ જ સાચું દશ્ય હતું.

ર્ચનને એક નહીં ત્રણ ત્રણ કેન્સર થયાં હતાં. કેન્સરનો ત્રિવેણી સંગમ અર્ચનમાં ભેગો થયો હતો. બ્લડનું કેન્સર, ફેફસાંની બાજુમાંનું એક કેન્સર અને અન્ય એક કેન્સર. કેન્સરના નિષ્ણાત ડો…

View original post 1,863 more words

હાથનાં મોજાં – એક અવલોકન

         આમ તો રોજ વાસણ સાફ કરતી વખતે હું રબરનાં મોજાં હાથ પર ચઢાવતો નથી. એવી બધી નજાકત તો આંગળીઓની કુમાશ માટે જાગરૂક એવી મારી દીકરીની ચીવટ ! પણ તે દીવસે મારે એ ચઢાવ્યા વીના છુટકો જ ન હતો. કામ કરતાં જમણા હાથની એક આંગળી પર નાનકડો ઘા પડ્યો હતો અને એને રીપેર કરવા પટ્ટી લગાડી હતી. મોજાં ન પહેરું તો એ ઉખડી જાય અને ઘા પર પાણી ફરી વળે !

rubber-safety-hand-gloves-250x250

       એટલે તે દીવસે બહુ જ જફા વ્હોરીને, એ લીસાં અને હાથના પહોંચાને ચસોચસ ફીટ થઈ જાય એવાં મોજાં ચઢાવ્યાં. પાણીની પહેલી જ સીકર અને  આંગળીઓને પાણી અડ્યાનો અહેસાસ થયો. એમ લાગ્યું કે, મોજાંમાં લીકેજ (ગળતર) છે. બહુ મુશ્કેલીથી પહેરેલાં એ મોજાં એવી જ મુશ્કેલીથી કાઢ્યાં. પણ હાથ તો સાવ કોરા કટ જ હતા. મોજાં ચઢાવવાની એ પળોજણ  ફરી એક વાર. અને ફરીથી એ જ પાણી અડ્યાનો અનુભવ.

        અને મન વીચારના ઝોલે ચઢી ગયું….

       આમ તો આ સ્પર્શભ્રમ છે – એ તરત સમજાઈ ગયું. હાથની ચામડીને અડીને સજાગ રહેતા ચેતાતંતુઓ માટે આ પહેલો જ અનુભવ હતો. એમણે રબરનાં મોજાંની સપાટી પર ખળખળ વહેતા પાણીના પ્રવાહના સ્પર્શને પારખ્યો હતો. જાણે કે રબરનાં મોજાં છે જ નહીં, તેવો ભ્રમ. રબરની સપાટીને અવગણીને પાણી અડ્યાનો સંદેશ વફાદારીપુર્વક સતત કામગરા અને સજાગ તંતુઓેએ  મગજને પહોંચાડી દીધો હતો.

       પણ એ તો શરીરવીજ્ઞાનની નજરે…

       અવલોકનકારને તો આપણા જ્ઞાનની, આપણા કહેવાતા, હુંશીયાર (!) મગજની મર્યાદાઓનું ભાન થઈ ગયું હતું…..

પ્રથમ પ્રકાશન અહીં…

mb

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો

Everything is nothing!

       સિદ્ધાર્થ ગૌતમને જ્યારે બુદ્ધત્વ પ્રાપ્ત થયું ત્યારે સાત દિવસ સુધી તેઓ કશું જ બોલી શક્યા ન હતા. એમના મિત્રો અને ગુરૂએ એમને કહ્યું કે, તમને બોલવા માટે હવે મન ન થાય તે સ્વાભાવિક છે, પણ તપ્ત જગતવાસીઓ માટે કાંઈક બોલો.’

       ત્યારે ગૌતમ બુદ્ધ આમ બોલ્યા હતા.

બધું કાંઈ જ નથી.
બધું અનિત્ય છે.

      વિપશ્યનાની સાધનામાં શરીરના કોશે કોશમાં આનંદ લહરીઓ ફરતી અનુભવી શકાય – આખા શરીરમાં પરપોટા જ પરપોટા ઊભરતા અને શમતા અનુભવી શકાય ત્યારે પણ ‘બુદ્ધ’ જનના ચિત્તમાં આ જ વિચાર ઉજાગર થતો રહે –  અનિત્ય… અનિત્ય…

બુદ્ધ પૂર્ણિમા નિમિત્તે શ્રી. શ્રીરવિશંકરે આપેલ સંદેશ વાંચતાં આ ભાવ ઉજાગર થયો. એ સંદેશ અહીં વાંચો.

આની સાથે બીજી એક વાત – બીજે વાંચેલી યાદ આવી ગઈ.

300px-nisargadatta_maharaj

nd

આ સંદેશ પર ક્લિક કરી તેમના જીવન વિશે જાણો.

ક્ષમાયાચના

      જાણ્યે અજાણ્યે થયેલ સૌ ભુલો માટે ક્ષમાયાચના.

     અન્યની લાગતી ભુલ માટે પણ મારું જ કોઈ કાર્ય જવાબદાર હશે.

      મને એમની લાગતી ભુલો માટે પણ ક્ષમાયાચના.

દાદા ભગવાનના સત્સંગમાંથી મળેલું અમૂલ્ય મોતી .
હળવા ફૂલ જેવા બનાવી દે તેવું જીવન રત્ન 

અને એ જ વાત શ્રી. શ્રી રવિશંકરની વાણીમાં…

sri

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો

પાંચ સૂચન…

#1 Blaming is not going to give you anything positive in return

#2 Before blaming someone, analyze your purpose of blaming

#3 Blame reflects lack of communication

#4 Switch from blame to constructive criticism

#5 If you don’t like somebody, simply move away from them

ચાલો લ્હાણ કરીએ (2)અંદર તો એવું અજવાળું, -સુરેશભાઈ જાની

"બેઠક"

અંદર તો એવું અજવાળું, અજવાળું
– માધવ રામાનુજ

ટળવળતી હોય આંખ જેને જોવાને, એ મીંચેલી આંખે ય ભાળું.
અંદર તો એવું અજવાળું, અજવાળું …….
ઊંડે ને ઊંડે ઊતરતાં જઇએ, ને તો ય લાગે કે સાવ અમે તરીએ.
મરજીવા મોતીની મુઠ્ઠી ભરે ને એમ ઝળહળતા શ્વાસ અમે ભરીએ.
પછી આરપાર ઉઘડતાં જાય બધાં દ્વાર, નહીં સાંકળ કે ક્યાં ય નહીં તાળું
અંદર તો એવું અજવાળું……
સૂરજ કે છીપમાં કે આપણમાં આપણે જ ઓતપ્રોત એવાં તો લાગીએ,
ફૂલને સુવાસ જેમ વાગતી હશે ને તેમ આપણને આપણે જ વાગીએ.
આવું જીવવાની એકાદ ક્ષણ જો મળે તો એને જીવનભર પાછી ના વાળું.
અંદર તો એવું અજવાળું…….

સાભાર – શ્રી. માવજી ભાઈ મુંબાઈવાળા
http://mavjibhai.com/MadhurGeeto/180_andarto.htm

આંતરમનની સૃષ્ટિની ઝાંખી કરાવતું આ કાવ્ય મને બહુ જ પ્રિય છે. આપણી આંખ જે પરમ આનંદની અનુભૂતિ કરવા ઝંખતી હોય છે, તે તો મીંચેલી આંખે ય અનુભવી શકાય છે. આવી અનુભૂતિ થાય ત્યારે કેવા ભાવ ઊઠે? તેનું આ કાવ્યમાં કવિએ અદ્ભૂત…

View original post 1,009 more words

પરિવર્તનનો શહેનશાહ

     ઉત્ક્રાન્તિવાદના સિદ્ધાંતની જગતને ભેટ ધરનાર ચાર્લ્સ ડાર્વિનની જીવનકથા છેલ્લા થોડાક દિવસથી વાંચી રહ્યો હતો. કાલે રાતે જ પૂરી કરી.

ea4fe11daf6d651463298c56d52ed5b2

     ‘પરિવર્તન’ આ લખનારનો પ્રિય વિષય છે.  ૧૩  લેખ પરિવર્તન વિશે લખ્યા. આ રહ્યા.

1 –  પ્રાસ્તાવિક

2 – બીગ બેન્ગ

 3 – હીમકણિકા

4 – ઉલ્કાપાત

5 – સફેદ રેતી

6 – પર્ણાન્કુર

7 – અમેરીકાની ગાંધીગીરીને સ્વીકૃતિ

8 – Who moved my cheese

9 – આર્બોરેટમ

10 – ખગ્રાસ સુર્યગ્રહણ

11 – નૈરોબિયન ગુજરાતી

12 –  ગરાજ સેલ

13 – બારીમાંથી અવલોકન

    માટે ડાર્વિન પણ પ્રિય હોય જ. એના જીવન વિશે લખવા માંડીએ તો એક આખે આખું પુસ્તક લખવું પડે , અને તો પણ ઋષિ જેવા એ માણસને ન્યાય ન આપી શકીએ.

   અહીં થોડીક લિન્ક આપીને જ એ લખવા પર પૂર્ણ વિરામ.

વિકિપિડિયા પર         બાયોગ્રાફી પર       બીબીસી પર

એકે એક સ્રોત પર એટલી બધી માહિતી છે કે, બીજે ક્યાંય જવું જ ન પડે.

     અને એટલું બધું ન વાંચવું હોય તો, ઉત્ક્રાન્તિ વિશે સાત વિડિયોની સરસ મઝાની વિડિયો શ્રેણીનો આ પહેલો ભાગ તો જોજો જ.

      જેમ જેમ આપણે ડાર્વિનના જીવનમાં ઊંડા ઊતરતા જઈએ તેમ તેમ એ મહાન માણસને સાષ્ટાંગ દંડવત પ્રણામ કરવા પડે એવું અદભૂત જીવન.

     પણ અહીં  એ  જીવન ચરિત્ર વાંચીને ઉપજેલા , મનની અંદર ને અંદર જ ન સમાવી શકાય તેવા, પ્રચંડ પ્રભંજન જેવા વિચારોને મોકળા મૂકી દેવા સિવાય આ ‘પ્રસવ વેદના’ નો કોઈ ઈલાજ નથી એમ  લાગતાં ..

આ જીવનાવલોકન !

      ખ્રિસ્તી ચર્ચની જડતા રેનેસાં બાદ કાંકરી કાંકરી કરીને ખરવા લાગી. પણ છેલ્લે બાકી રહી ગયેલ ખંડેરને ડાર્વિનના કાળના વૈજ્ઞાનિકો ‘મોટી બહેન’ તરીકે સાચવી રાખવામાં જ શાણપણ સમજતા હતા. ‘એને વિતાડીને શું ફાયદો?’ એવી મનોવૃત્તિ એ કાળના મોટા ગજાના પ્રકૃતિવિદોમાં હતી.

ડાર્વિને એ છેલ્લી કાંગરી પણ તહસ નહસ કરી નાંખી.  

       આટલી મોટી સફળતા મળ્યા બાદ, વિશ્વ ભરમાંથી અદભૂત પ્રેમ, સન્માન, માન્યતા, ઈનામ  અકરામ અને પ્રતિષ્ઠા પામ્યા છતાં એ ઋષિ જેવો માણસ નમ્રતાની મૂર્તિ જેવો જ  રહ્યો. ઉત્ક્રાન્તિવાદને સ્વીકૃતિ મળ્યા પછી કોઈ માન અકરામ , વાહ! વાહ! ની લાલસા વિના તે પોતાના ઘર ‘ડાઉન હાઉસ’ માં  વીસ વર્ષ પડ્યો રહ્યો.  એનું છેલ્લું સંશોધન ‘માટીના કીડા( earthworm) ‘ના જીવન વિશે હતું ! તેનું છેલ્લું પુસ્તક પોતાની આત્મકથા હતી, જેમાંથી એની વિનમ્રતા છતી થાય છે. જીવનના રહસ્યોનો તાગ પામવાના ધખારામાં તે જીવનનું સૌંદર્ય ન માણી શક્યો, સુમધુર કવિતાઓથી વિમુખ બની ગયો – તેનો એને અફસોસ હતો.

     પણ એ ઈતિહાસની વધારે વાત નથી કરવી.

    વાત એ કરવી છે કે, ‘ઈશ્વરની મહાન તાકાત’ની માન્યતાને આમૂલ ફંગોળી દેવા છતાં, એનો અંગત વિશ્વાસ હતો કે,

જીવનની પ્રક્રિયાને મળેલી
અદભૂત ભેટ
‘પરિવર્તિત’
થવાની કાબેલિયત છે.

કોઈ પણ જીવનની સંભાવના છે
– પરિવર્તન

——–

अलं अनेन ।

ગુડી પડવો અને સ્વમાન

આમ તો અહીં અમેરિકામાં દિવાળી જેવા તહેવારોમાં પણ ‘દેશ’ જેવો ઉલ્લાસ હોતો નથી. પણ આજના ગુડી પડવાના તહેવાર નિમિત્તે શ્રી. શ્રી. રવિશ કરનો ‘વિચાર કરતા કરી દે’ તેવો સંદેશ વાંચવા મળ્યો અને વાસંતી વાયરો આ ઘૈડા ખખ્ખ ખોળિયામાં લહેરાતો થઈ ગયો !

gudi

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો.

આ સંદેશનો અંતિમ ભાગ –

    Let’s welcome the coming New Year with a resolution to do something excellent and to be of use to others. Let’s resolve to be happy and spread happiness.

     Taking these few pearls of wisdom and treasuring it is essential to make life a celebration. These are the decorations for celebrating life.

    આપણા જીવનનો દરેક દિવસ, દરેક ક્ષણ આ વાસંતી ઉલ્લાસથી સભર બની રહે – ગુડી પડવો – ચેટી ચાંદ , ઉગાડી, નવરેહ, સજીબુ ચૈરોબા * બની રહે તે…

આપણા હાથમાં છે જ.

Ugadi

Sajibu Cheiraoba

Navreh

હું સા..વ સ્થિર છું, મારામાં રાસ ચાલે છે

એક અદભૂત ગજ઼લ …

દશે દિશાઓ સ્વયં આસપાસ ચાલે છે
શરુ થયો નથી તો પણ પ્રવાસ ચાલે છે.

કશેય પહોંચવાનો ક્યાં પ્રયાસ ચાલે છે ?
અહીં ગતિ જ છે વૈભવ વિલાસ ચાલે છે.

કોઈનું આવવું, નહિ આવવું, જવું ન જવું
અમસ્તો આંખમાં ઉઘાડ – વાસ ચાલે છે.

દશે દિશામાં સતત એકસામટી જ સફર !
અને હું એ ય ન જાણું…. કે શ્વાસ ચાલે છે.

અટકવું એ ય ગતિનું જ કોઈ રૂપ હશે !
હું સા..વ સ્થિર છું, મારામાં રાસ ચાલે છે.

– જવાહર બક્ષી

jb

આખો કાવ્ય સંગ્રહ વાંચવા અહીં ક્લિક કરો

જેમ જેમ આપણે એ રાસને જોતા થઈએ એમ એમ આ ગજ઼લનો ભાવ જીવનમાં ઊતરતો અનુભવી શકાય છે.

એ રાસ  જ શ્રીકૃષ્ણની રાસ-લીલા હશે ને? 

નટરાજ

જીવ અને શિવ
હિન્દુ દર્શનોમાં પાયાની વાત. 

       જીવનના મૂળમાં રહેલા એ ‘શિવ’ તત્વને આપણે જોઈ નથી શકતા, એટલે એને માટે જાતજાતના આકારો/ મૂર્તિઓ બનાવવાની અને તેનું પૂજન કરવાની પદ્ધતિ, કર્મકાંડ વિ. ઉપજાવવામાં આવ્યા.  ઈશ્વરીય તત્વનાં લક્ષણોનું પ્રતિનિધિત્વ કરે, એ રીતે એ  દરેક આકાર  કે  મૂર્તિ બહુ વિચારીને નક્કી કરવામાં આવ્યા.

       ‘શિવ’નું નટરાજ સ્વરૂપ  આ જ રીતે સર્જવામાં આવ્યું . એ વિશે બહુ જ સમજવા જેવો સંદેશ શ્રી. શ્રી. રવિશંકરે આપ્યો છે –

ભાગ –  ૧

Natraj

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરો.

ભાગ -૨ 

Natraj_1

એમાંથી ગમી ગયેલું એક ટાંચણ …

        It is not that the Divine performed this cosmic dance some 10,000 or 20,000 years ago. It cannot be dated back in time. People have a wrong notion about this and say that this dance happened on a particular day, at a certain time. No, it is not so. Nataraja’s dance is eternal, and has been constantly in motion in this Creation. The Purush Tattva, or God (the Cosmic Being as the substratum and most fundamental principle of Existence) is that which pervades and permeates every particle of this Creation – and that is whom we call as Nataraja.

જીવનનો જ નહીં….

  • પ્રત્યેક કણનો રાસ – જડ હોય કે ચેતન.
  • ઇલેક્ટ્રોનનો રાસ.
  • ‘હિગ્સ બોસોન’નો રાસ.

અંતરના તલાતલ ઊંડાણમાં
ધબકતો…
દમકતો…
ચમકતો…
જીવનનો રાસ.

[ અહીં ક્લિક કરો ]

જાગૃતિ અને પડકારો

એક સરસ સંદેશ – એખાર્ટ ટોલ તરફથી. સુજાને જાગૃત કરનાર પહેલા મશાલચી …

photounnamed