સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

માણસનું મગજ – પી. કે. દાવડા

અગાઉ માનવામાં આવતું કે બુધ્ધિ જન્મથી મળે છે. કેટલાક લોકો જન્મથી ઓછી બુધ્ધિવાળા હોય છે અને જીવનભર એવા રહે છે. તદ્દન સાચું નથી. હાલમાં વિજ્ઞાનિકોએ પુરવાર કર્યું છે કે શરીરના અન્ય અંગોને જેમ પોષણ અને કસરતથી સશક્ત કરી શકાય છે, તેમ મગજને પણ શક્તિશાળી કરી શકાય છે. મગજ જીવનભર વિકસતું રહે છે.

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરી વધારે જાણો

માનસિક વિકાસ માટે યોગ્ય ખોરાક, કસરત અને ઊંઘ ખૂબ મહત્વના છે. શારિરીક અને માનસિક કસરતથી બાળકોમાં અને વયસ્કોમાં Brain Power માં સતત વધારો કરી શકાય છે. રાત્રે સારી ઊંઘ આમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

મગજની કસરતમાં ધ્યાન કેંદ્રિત કરવાની કસરત (concentration) સૌથી અગત્યની છે. આપણે જે કામ કરતા હોઈએ, અથવા જે વાંચતા હોઈએ, એમાં ૧૦૦ % આપણું ધ્યાન હોવું જોઈએ. સમયે જો આપણે બીજી કોઈ વાત વિચારતા હોઈએ તો માનસિક શક્તિ વધારવામાં બાધારૂપ બને છે.

જેવીરીતે Electronic Circuits માં જો લાંબા સમય સુધી કરન્ટ પસાર થાય તો કટાઈ જાય છે અને કામ કરતી બંધ પડી જાય છે, એવી રીતે મગજની સર્કીટમાં યાદ રાખવાની કસરત કરતા રહીએ તો બુધ્ધિનો વિકાસ અટકી જાય છે. આજકાલ લોકો વિચારે છે કે ગુગલ છે તો પછી કંઈપણ યાદ રાખવાની શું જરૂર છે? ગુગલને પૂછી લઈશું. એક નુકશાન કારક માન્યતા છે. અસામાન્ય માહીતિ માટે ગુગલ કે પુસ્તકોનો સહારો લેવો વ્યાજબી છે, પણ સામાન્ય માહીતિ ગુગલમાં નહીં, આપણા મગજમાં સચવાયલી રહેવી જોઈએ.

આજકાલ લોકોની Short Term Memory માં ખૂબ ધટાડો થયો છે. થોડી ક્ષણો પહેલા સાંભળેલા નામો, કે માહીતી લોકો ભૂલી જાય છે, અને ખૂબ મથામણ કરવા છતાં જલ્દી યાદ આવતી નથી. ખામી માત્ર ધ્યાન કેંન્દ્રીત કરવાની અને યાદ રાખવાની કસરત સતત ચાલુ રાખવાથી દૂર કરી શકાય છે. દરેક માહીતિ મહત્વની છે, એમ માનીને એને આપણે યાદ રાખવાનો પ્રયત્ન કરીએ તો આમાં ચોક્ક્સ સુધારો થઈ શકે છે.

જીવનભર નવું નવું જાણવાની ઉત્કંઠા,
આપણા માનસિક વિકાસ માટે
ખૂબ જરૂરી આદત છે.

હું એવી થોડી વ્યક્તિઓને ઓળખું છું જે નાનપણમાં બુધ્ધુમાં ગણાતા મોટા થઈ જીવનમાં ખૂબ સફળ થયા છે. વાત પૂરવાર કરે છે કે બુધ્ધિનો વિકાસ કોઈપણ વયમાં થઇ શકે છે.

3 responses to “માણસનું મગજ – પી. કે. દાવડા

  1. hirals ફેબ્રુવારી 24, 2019 પર 12:57 પી એમ(pm)

    Thanks for sharing your valuable observations and thoughts here.

  2. hirals ફેબ્રુવારી 24, 2019 પર 12:58 પી એમ(pm)

    Reblogged this on Hiral's Blog and commented:
    જીવનભર નવું નવું જાણવાની ઉત્કંઠા,
    આપણા માનસિક વિકાસ માટે
    ખૂબ જ જરૂરી આદત છે.

  3. Pingback: માણસનું મગજ – vargpravesh

તમારા વિચારો જણાવશો?

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

%d bloggers like this: