સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

વેબ ગુર્જરી પર ઈ-વિદ્યાલય

એક આનંદના સમાચાર . નીચેના ચિત્ર પર ક્લિક કરી એ વાંચો

માણસનું મગજ – પી. કે. દાવડા

અગાઉ માનવામાં આવતું કે બુધ્ધિ જન્મથી મળે છે. કેટલાક લોકો જન્મથી ઓછી બુધ્ધિવાળા હોય છે અને જીવનભર એવા રહે છે. તદ્દન સાચું નથી. હાલમાં વિજ્ઞાનિકોએ પુરવાર કર્યું છે કે શરીરના અન્ય અંગોને જેમ પોષણ અને કસરતથી સશક્ત કરી શકાય છે, તેમ મગજને પણ શક્તિશાળી કરી શકાય છે. મગજ જીવનભર વિકસતું રહે છે.

આ ચિત્ર પર ક્લિક કરી વધારે જાણો

માનસિક વિકાસ માટે યોગ્ય ખોરાક, કસરત અને ઊંઘ ખૂબ મહત્વના છે. શારિરીક અને માનસિક કસરતથી બાળકોમાં અને વયસ્કોમાં Brain Power માં સતત વધારો કરી શકાય છે. રાત્રે સારી ઊંઘ આમાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.

મગજની કસરતમાં ધ્યાન કેંદ્રિત કરવાની કસરત (concentration) સૌથી અગત્યની છે. આપણે જે કામ કરતા હોઈએ, અથવા જે વાંચતા હોઈએ, એમાં ૧૦૦ % આપણું ધ્યાન હોવું જોઈએ. સમયે જો આપણે બીજી કોઈ વાત વિચારતા હોઈએ તો માનસિક શક્તિ વધારવામાં બાધારૂપ બને છે.

જેવીરીતે Electronic Circuits માં જો લાંબા સમય સુધી કરન્ટ પસાર થાય તો કટાઈ જાય છે અને કામ કરતી બંધ પડી જાય છે, એવી રીતે મગજની સર્કીટમાં યાદ રાખવાની કસરત કરતા રહીએ તો બુધ્ધિનો વિકાસ અટકી જાય છે. આજકાલ લોકો વિચારે છે કે ગુગલ છે તો પછી કંઈપણ યાદ રાખવાની શું જરૂર છે? ગુગલને પૂછી લઈશું. એક નુકશાન કારક માન્યતા છે. અસામાન્ય માહીતિ માટે ગુગલ કે પુસ્તકોનો સહારો લેવો વ્યાજબી છે, પણ સામાન્ય માહીતિ ગુગલમાં નહીં, આપણા મગજમાં સચવાયલી રહેવી જોઈએ.

આજકાલ લોકોની Short Term Memory માં ખૂબ ધટાડો થયો છે. થોડી ક્ષણો પહેલા સાંભળેલા નામો, કે માહીતી લોકો ભૂલી જાય છે, અને ખૂબ મથામણ કરવા છતાં જલ્દી યાદ આવતી નથી. ખામી માત્ર ધ્યાન કેંન્દ્રીત કરવાની અને યાદ રાખવાની કસરત સતત ચાલુ રાખવાથી દૂર કરી શકાય છે. દરેક માહીતિ મહત્વની છે, એમ માનીને એને આપણે યાદ રાખવાનો પ્રયત્ન કરીએ તો આમાં ચોક્ક્સ સુધારો થઈ શકે છે.

જીવનભર નવું નવું જાણવાની ઉત્કંઠા,
આપણા માનસિક વિકાસ માટે
ખૂબ જરૂરી આદત છે.

હું એવી થોડી વ્યક્તિઓને ઓળખું છું જે નાનપણમાં બુધ્ધુમાં ગણાતા મોટા થઈ જીવનમાં ખૂબ સફળ થયા છે. વાત પૂરવાર કરે છે કે બુધ્ધિનો વિકાસ કોઈપણ વયમાં થઇ શકે છે.

ગઝલાવલોકન- ગમતાંનો ગુલાલ?

આ લોગો પર ક્લિક કરો

        સ્વ. મકરંદ દવેની આ કવિતા ગુજરાતી નેટ જગતની સિગ્નેચર કવિતા બની ગઈ છે-

ગમતું મળે તો અલ્યા,
ગૂંજે ન ભરીયે ને
ગમતાંનો કરીએ ગુલાલ
[ આખી કવિતા અહીં વાંચો.  ]

      વાત ગમી જાય એવી તો છે જ. સાંઈ કવિની એ કવિતાના શબ્દો એટલા સરળ છે કે, કોઈ રસ દર્શન પણ જરૂરી નથી. પણ આ કવિતા આજે સાંભળતાં જરાક જૂદા વિચારો ઉદભવ્યા.

      નેટ જગતની શરૂઆત ક્યારે થઈ , એની તવારીખ તો ખબર નથી પણ ૨૦૦૫માં એમાં પ્રવેશ કરેલ આ લેખકે એ ગુલાલની ઉછામણીની શરૂઆત ત્યારથી જોયેલી છે. એ પહેલાં પ્રિન્ટ મિડિયામાં કોઈનું પીરસેલું જ જમવું પડતું. પોતાનું લખાણ છપાય, એવાં તો  સપનાં પણ આવતાં  ન હતાં! બહુ ઉત્સાહી હોય તે, અખબારો કે સામાયિકોનાં ચર્ચા પત્રોમાં પત્રો લખીને મોકલતા. નસીબ વાળાના પત્રો છપાતા અને કોઈકની પર ચર્ચા જામી જતી.

    પણ નેટ  પર પોતાની રચના મૂકવાની સ્વતંત્રતા મળ્યા પછી, એ જમાના જૂની વ્યવસ્થામાં આમૂલ પરિવર્તન આવી ગયું. પોતાનાં સર્જન પ્રસિદ્ધ કરવાની કે બીજાનાં સર્જન પર પ્રતિભાવ આપવાની આ ‘મફત’ સવલતનો ખૂબ વ્યાપ આ પંદરેક વર્ષમાં થઈ ગયો. બ્લોગ અને વેબ સાઈટો પર અબીલ, ગુલાલ અને કદીક કાદવ પણ ઉછાળવાની શરૂઆત થઈ ગઈ.

      એ  જ ગાળામાં રીતસરના ચર્ચા મંડપની શરૂઆત પણ ગૂગલના ‘ઓરકુટ’થી થઈ હતી. પણ એની ઘણાં પહેલાં આ જણને બહુ જૂના બ્લોગ ‘ફોર એસ વી.’ પર ‘વાતચીત’ વિભાગની ખબર પડી હતી. એ નવી નક્કોર સવલતનો બહુ જ રસપૂર્વક ઉપયોગ પણ કરેલો. એમાં વિભાગવાર ચર્ચા માટે વ્યવસ્થિત માળખું હતું અને તેમાં વિષયવાર વિચારોનું મજાનું આદાન-પ્રદાન થતું હતું.

   પછી તો એ ચોરો બહુ વધ્યો – ફેસબુક, વોટ્સેપ, ટ્વિટર, લિન્ક્ડ ઈન, ઈન્સ્ટાગ્રામ અને બીજા વળી કેટલાય ચોરા પર ગુલાલના ઢગલે ઢગલા ઊછળવા લાગ્યા! શબ્દો જ નહીં – ચિત્રો અને વિડિયો પણ ધડાધડ ફેંકાવા લાગ્યા. એનો શિષ્ઠ શબ્દ છે – ફોર્વર્ડ! સહેજ કાંક ગમી ગયું અને…… ફોર્વર્ડ ; ગુલાલ ફટ કરીને વેરી દીધો! આવા સોશિયલ મિડિયા પર એટલું બધું મટિરિયલ પીરસાય છે કે, ‘ડિલિટ’ બટન પણ બહુ વપરાય છે!

    અમારા જેવા વયસ્કો માટે તો બગીચાનો બાંકડો કે ગામનો ચોરો હવે વાદળોમાં મ્હાલતો થઈ ગયો છે!  હવે ગુલાલી રંગ વાદળોમાં એટલો બધો ફેલાઈ ચૂક્યો છે કે, એનું વાદળત્વ જોખમમાં હોય તેમ લાગે છે! કદાચ ગુલાલી વરસાદ પણ પડવા માંડે! ‘બુઢ્ઢા થઈ જવું , એ શું ચીજ છે?’ એમ બોલનાર  સ્વ. રમેશ પારેખને સ્વર્ગમાં અફસોસ થતો હશે કે, ‘થોડો મોડો વિદાય થયો હોત તો હું પણ ‘ગમતાંનો ગુલાલ’ વાદળોમાં કર્યા પછી વાદળવાસી થાત!’

       સંઘરી રાખવા કરતાં ગમતું વહેંચવું, એ સારી ચીજ તો ગણાય જ, પણ હવે એનો અતિરેક થઈ રહ્યો છે. ગંદકી પણ એ વહેંચણીમાંથી બાકાત નથી રહી.  

     આ સંદર્ભમાં શ્રીમતિ કાજલ ઓઝા વૈદ્યનો આ વિડિયો આપણને વિચારતા કરી દે તેવો છે.

       ખેર… એકલતાના આ ઈલાજનો વાંધો નથી પણ કદાચ આપણે વિચાર શૂન્યતા અને સર્જન શૂન્યતાના નવા તબક્કે આવીને ઊભા છીએ – એમ આ લખનારનું માનવું છે.

      એ નિર્વેદનો માહોલ પ્રવર્તમાન હતો ત્યાં જ સાંઈ કવિની આ બીજી કવિતા એ જ આલ્બમમાંથી વહેતી થઈ.

કોકના તે વેણને વીણી વીણીને વીરા! ઊછી- ઉધારાં ન કરીએ;
હૈયે ઊગે એવી હૈયાની વાતને, ફૂલ જેમ ફોરમની – ધરીએ.
[  આખી કવિતા અહીં .]

     અને કદાચ એ કવિતામાં જ આ વિષાદનો ઉકેલ છે. નિર્ભેળ નિજાનંદની એ વાત છે. સ્વગૌરવનો મહિમા છે. ‘દાદ અને વાહ વાહ’ ની ખેવના વિના,  પોતાના સ્વ-સ્વરૂપને ખીલવા દેવાની શક્યતા એમાં પોરસાઈ છે. એમાં પોતાના તુંબડે તરવાની ગરિમા છે.

    બ્લોગ, વેબ સાઈટ કે સોશિયલ મિડિયાનો વિરોધ નથી પણ એને એક નવો વળાંક આપવાનો સમય પાકી ગયો છે. એમ ન બને કે, ગુલાલ બહુ ઉછાળવા કરતાં એક સરખા વિચારો ધરાવતા સજ્જનો અને સન્નારીઓની ક્લબો વાદળોમાં શરૂ થાય?

    તમે આ બાબતમાં શું વિચારો છો?

લાઈફ એ જ લડ્ડુ!

નેટ મિત્ર શ્રી. મુર્તઝા પટેલના બ્લોગ પર આ વાત વાંચી અને ગમી ગઈ. બાળકોની નિર્દોષતા અને કુદરતી સમજને ઊજાગર કરતી હોઈ – બાળકોના થાનકે ચઢાવી દીધી – ઈવિદ્યાલય પર



શ્રી. મુર્તઝા પટેલ નાઈલ નદીના કાંઠે કેરોમાં વસે છે. પણ તેમના બ્લોગનું સરનામું આ નીચે રહ્યું –

તેમના બ્લોગ પર

પણ અહીં વાત બીજી જ કરવાની છે – વાતના શિર્ષક વિશે. જીવનને લડ્ડુ તરીકે જોવાની વાત ગમી જાય તેવી છે. જેવું હોય તેવું પણ જીવન તો છે ને? ભલે એ લાકડાના લાડુ જેવું લાગતું હોય કે, લોઢાના ચણા ચાવવા જેવું લાગતું હોય. એ પરિસ્થિતિ આપણે બદલી શકવા ભલે શક્તિમાન ન હોઈએ – એને લડ્ડુની જેમ પ્રેમપૂર્વક સ્વીકારવું – એ જીવન જીવવાની એક રીત હોઈ શકે.

જીવનમાં જે પણ આવે અને જે રીતે આવે
તેને
પૂર્ણ રીતે, પ્રેમપૂર્વક સ્વીકારવાની કળા
હાંસલ કરવા જેટલો વિકાસ
તમે કરી શકો -તે
તમને તમે પોતે આપેલી સૌથી મોટી ભેટ છે.

 – ઓશો

જીવનની પ્રત્યેક ઘડી
પૂર્ણ ધ્યાન અને શક્તિ સાથે ગાળી,
એક સાથે માત્ર એક જ ડગલું ભરવાની કળા
તમારા જીવનને
નવી તાજગી,
નવી તાકાત
અને
સર્જનાત્મકતાથી
સભર કરી દેશે.
———————

– ઓશો 


પહેલો ગોવાળિયો – હવે પ્રતિલિપિ પર

  આજથી શરૂ થાય છે.

     આજથી ૧૦,૦૦૦ વર્ષ પહેલાનાં સમયમાં આકાર લેતી આ નવલકથા તમને એક સાવ અજાણ્યા પ્રદેશ, સમય અને સમાજમાં દોરી જશે. પણ એમાંથી ઉજાગર થતાં પાયાનાં માનવમૂલ્યો અને લાગણીઓ તો એકવીસમી સદીના આ ઈન્ટરનેટ યુગમાં પણ એટલાં જ પ્રસ્તુત લાગતાં તમે જોઈ શકશો.

     નીચેના ચિત્ર પર ‘ક્લિક’ કરો –

sbj_pratilipi

વિભાગ – ૧   પૂર્વારંભ


પ્રકરણ – ૧    નદીમાં પૂર

પ્રકરણ – ૨    પહેલો નાવિક

પ્રકરણ – ૩    ગુફાવાસીઓ

પ્રકરણ – ૪    તરવૈયો

પ્રકરણ – ૫   તારામૈત્રક

પ્રકરણ – ૬    મુકાબલો

પ્રકરણ – ૭   જોગમાયાની ગુફામાં

પ્રકરણ – ૮   પાછા વતનમાં

પ્રકરણ – ૯   આનંદોત્સવ

વિભાગ – ૨   સીધાં ચઢાણ

પ્રકરણ – ૧૦   તરાપા પ્રયોગ – ૧

પ્રકરણ – ૧૧  તરણ સ્પર્ધા

પ્રકરણ – ૧૨  નવી સંપદા

પ્રકરણ – ૧૩  તરાપા પ્રયોગ – ૨

પ્રકરણ – ૧૪  નવું જીવન

પ્રકરણ – ૧૫  નેસડો

પ્રકરણ – ૧૬ પૂનમનો મેળો

પ્રકરણ – ૧૭ ઉત્તરક્રિયા

પ્રકરણ – ૧૮ નેસડાની મુલાકાતે

પ્રકરણ – ૧૯  હાથીનો શિકાર

વિભાગ – ૩  પ્રતિશોધ

પ્રકરણ – ૨૦  ઓતરાદા પ્રયાણ

પ્રકરણ – ૨૧  ભુલાનું ભીષણ સ્વપ્ન

પ્રકરણ – ૨૨  નવા પ્રદેશમાં

પ્રકરણ – ૨૩  અવનવો સમાજ

પ્રકરણ – ૨૪   ખાન

પ્રકરણ – ૨૫  ખાનના ગામમાં

પ્રકરણ – ૨૬  ખાનનો દરબાર

પ્રકરણ – ૨૭  મલ્લકુસ્તી

પ્રકરણ – ૨૮ ખાનનો નવો મિત્ર

વિભાગ – ૪  મહાભિનિષ્ક્રમણ

પ્રકરણ – ૨૯ પૂંછડિયો તારો

પ્રકરણ – ૩૦ લશ્કર

પ્રકરણ – ૩૧

પ્રકરણ – ૩૨

પ્રકરણ – ૩૩

પ્રકરણ – ૩૪

પ્રકરણ – ૩૫

પ્રકરણ – ૩૬

પ્રકરણ – ૩૭

પ્રકરણ – ૩૮

પ્રકરણ – ૩૯

એકલવીર હવે નથી.

નેટમિત્ર શ્રી અરવિંદ અડાલજા ( જામનગર) હવે આપણી સાથે નથી.

Arvind_adalaja_1

       ઘરભંગ થયા પછી અરવિંદ ભાઈ એકલા રહેતા હતા.  એમને હું કારણસર જ ‘એકલવીર’ કહેતો. સમાજનાં દૂષણો સામે એમના બ્લોગ પર આક્રોશ / પ્રકોપ પ્રગટ થયા જ કરતો.  ૨૦ ઓક્ટોબર – ૨૦૧૮ ના રોજ તેમણે દેહ છોડ્યો.

અહીં વિગતમાં એ દુઃખદ સમાચાર વાંચો….

      અરવિંદભાઈ સાથે નેટ -સંગત ઘણા વર્ષ રહી, એટલું જ નહીં –  ૨૦૧૧ માં તેમને મળવાનો લ્હાવો પણ મળેલો. એમની સાથેની મુલાકાતનો એક અંશ….

       વહેલી સવારે હું જામનગરના બસ સ્ટેન્ડ પરથી, એ એકલવીરના ‘વિસામો’ ફ્લેટ પર પહોંચી ગયો છું. એમના મહેમાનો માટેના રૂમમાં ટુવાલ, નેપકિન અને નવો નક્કોર સાબુ મારે માટે ગોઠવીને તૈયાર રાખેલાં છે.

     ચહેરો, હાથ-પગ ધોઈ, બસની રાત્રિ-મુસાફરીના થાકને તિલાંજલિ આપી; હું એમની સાથે રસોડામાં ગપસપ કરવા પહોંચી જાઉં છું. એકલવીર અમારા બે માટે ચા બનાવી રહ્યા છે. ઘરનો ખૂણે ખૂણો વ્યવસ્થિત જણાય છે. કશે કશું  અવ્યવસ્થિત નથી – બધું ચોક્ખું ચણાક. મારા આવવાની ખબર હોવા છતાં, એકલા પુરુષને માટે આ વ્યવસ્થિતતા ઊડીને આંખે વળગે તેટલી અસામાન્ય છે!

 એ મુલાકાતનો આખો અહેવાલ અહીં …

Adalaja_3

ત્રણ બ્લોગરો

      અરવિંદભાઈ હવે નથી, એમ મનને મનાવવાનું બહુ દુષ્કર છે. ખેર! પ્રભુ એમના આત્માને ચિર શાંતિ બક્ષે એવી પ્રાર્થના કરી આપણે વિરમીએ.

નેટ મિત્ર શ્રી. પી.કે.દાવડાએ બનાવેલ એમનો પરિચય અહીં….

આજનું મન્થન- ૧, શ્રી. વિક્રમ દલાલ

     જન્મ અને મૃત્યુ વચ્ચેના ગાળાને આપણે ‘જીવન’ કહીએ છીએ. વિજ્ઞાનનું કામ આ ગાળાને લંબાવવાનું, ટૅક્નોલૉજીનું કામ આ ગાળા માટે સગવડો ઊભી કરવાનું અને અધ્યાત્મનું કામ આ ગાળાને સુખમય બનાવવાનું છે.

લંબાણ, સગવડ અને સુખ એ ત્રણે જુદી બાબતો છે.

જીવન મને ગમે છે

એક તરોતાજા અનુભવ…

"બેઠક" Bethak

વોલમાર્ટમાંજીવનનુંએકદર્શન.

       હજુ ગઈકાલની જ વાત છે. રોજના નિત્ય ક્રમ મુજબ  હું વોલમાર્ટના આગળના દરવાજાની નજીક આવેલા બાંકડા પર બેઠો હતો. રોજ તો ચારેય દિવાલની જેટલા નજીક જવાય તેટલા જઈ; પૂરા ચાર આંટા મારવાનો નિત્યક્રમ બે એક મહિનાથી જળવાયો છે. મારી પત્ની શોપિંગ કરે અને હું આમ જાતે આપી દીધેલી, વિના પગારના વોચમેનની નોકરી કરું!
પણ ગઈકાલે સવારે કોઈક કારણસર પગમાં થોડોક ઝટકો આવ્યો હતો.  આમે ય થોડોક નબળો એવો જમણો ઢીંચણ સહેજ દૂખતો હતો. આથી એક જ રાઉન્ડ માંડ માંડ પતાવી, દુખાવાને વધારે વકરતો અટકાવ્યો હતો. આટલી મોટી જગ્યામાં જ્યોતિને ખોળીને  શી રીતે વહેલા પતાવવાની સૂચના આપવી? એટલે ‘ટાઈમ પાસ’ પ્રવૃત્તિ માટે મારી પાસે હમ્મેશ હાજર રહેતા બે કાગળમાંથી ઓરિગામીનાં મોડલ બનાવવામાં હું મશગૂલ હતો. એક કાગળમાંથી ખુરશી બનાવી દીધી હતી, અને બીજા કાગળમાંથી મારું મનપસંદ મોડલ ‘વાઇકિંગ હોડી’ બનાવી રહ્યો હતો.
      એટલામાં મને આભાસ થયો કે, કોઈ મારી સામે ઊભું છે. મેં…

View original post 339 more words

ગૌતમ બુદ્ધ

ગૌતમ બુદ્ધના જીવન વિશે  તમે કશુંક કહેવા માંગો છો

એ પહેલાં આ વિડિયો જુઓ….

આ લોગો પર ક્લિક કરો.
  • જન્મ
  • શોધની શરૂઆત
  • તપસ્યા
  • કેવળ જ્ઞાન
  • બુદ્ધ કહેવાયા
  • સમસ્ત ભારતમાં પ્રવાસ અને પ્રવચનો
  • અવનવા અનુભવો
  • પંચશીલ, વિપશ્યના, નિર્વાણ
  • ધમ્મપદ
  • દેહાન્ત

અપ્પ દીપો ભવ

આપણે માત્ર શરીર જ નથી

aura-elise4

      આ ફોટો શોપ આર્ટ નથી . કેમેરાથી લીધેલ, કોઈ પ્રોસેસ કર્યા વગરનો ફોટો છે ! આવા ઘણા બધા ફોટા અહીં જુઓ

       યોગ અને અંતરયાત્રાના સાહિત્યમાં આવું ઘણું કહેવામાં આવે છે, અને ઘણા એને તૂત માને છે. પણ એ છે જ! Bio well camera વિશે એક સરસ લેખ આજે વાંચવા મળ્યો….

Suru

      જેમ જેમ આપણે અંદરની દિશામાં પ્રયત્નો કરતા જઈએ અને આગળ જવા લાગીએ અથવા ઊંડે ઊતરતાં જઈએ, તેમ તેમ આપણા મનથી આપણે આવું કાંઈક છે – તે અનુભવી શકીએ છીએ.