સૂરસાધના

ગુજરાતી લેખિનીમાં સ્વૈરવિહાર

Amadavad – world heritage city

And … many more here 

Advertisements

I Love You ! : સુખ અને સ્વીકારની શોધ -A Book By કાજલ ઓઝા-વૈદ્ય

લગ્ન જીવન વિશે ઘણું બધુ કહેવાય છે – લખાય છે. પણ આ લેખ વાંચવા માટે નથી – લગ્નોત્સુક યુવાન – યુવતીઓએ ગીતા/ કુરાન/ બાઈબલની જેમ આત્મસાત કરવા માટે છે.

નાઇલને કિનારેથી....

i-love-you-kajal-oza-vaidya

લગ્‍ન વિશેના ખ્યાલો આપણા દેશમાં ખાસ્સા દૃઢ અને પરસ્પર વિરોધી માન્યતાઓ ધરાવતાં રહ્યાં છે. અંગ્રેજીમાં જેને પેરાડોક્સ (વિરોધાભાસ) કહીએ છીએ એવું સામાન્ય બુદ્ધિ કે સાદી સમજથી વિપરીત લાગે તેવું અથવા બે પરસ્પર વિરોધી બાબતોનું સમર્થન કરતી આ સંસ્થા છે. કેટલાક લોકો માને છે કે લગ્‍ન માણસને બાંધે છે અને બંધાયેલો સંબંધ ગંધાઈ પણ ઊઠે છે. લગ્‍ન સાથે માલિકીભાવ પ્રવેશે છે.
એક સમયે જે બે વ્યક્તિ એકબીજાંને ખૂબ ચાહતાં હતાં અને એકબીજાં વિના જીવી શકે એમ નહોતાં એ બે વ્યક્તિઓ લગ્‍ન પછી એકબીજાંની સાથે રહી શકે એમ પણ નથી હોતાં… નાની નાની વસ્તુઓમાં ઊભા થતા ઝઘડા, અપેક્ષાઓ, શંકાકુશંકા અને બીજી કેટલીયે સમસ્યાઓ લગ્‍નજીવનને તહસનહસ કરી નાંખે છે. સપ્તપદીના સાત મંત્રો જે એકબીજાંનો હાથ પકડીને બોલાયા હોય છે એમાંનું કશુંય માણસને યાદ રહેતું નથી.
એકબીજાં પરત્વે ઊભા થયેલાં – થતાં જતાં મનદુઃખ અને એની સાથે વધતું જતું અંતર લગ્‍નને એક પરાણે ઊંચકવો પડતો બોજ બનાવી બે વ્યક્તિઓની સાથે સાથે સમગ્ર કુટુંબ માટે…

View original post 1,337 more words

જિમ કોર્બેટ

સરસ પ્રવાસ વર્ણન …

આ લોગો પર ક્લિક કરો

 

રાજીવ મલહોત્રા

બહુ જાણીતું નામ. અવારનવાર એમના અને એમના ચાહકોના ઈમેલ મળે છે.

આજે એમની વેબ સાઈટ પર ગુજરાતીમાં એ બધું દેખાયું !

rm

આ મુખડા પર ક્લિક કરો

ગ્રીષ્મ

      ઉનાળાના બળબળતા માહોલમાં ( અલબત્ત વતન – અમદાવાદમાં !) ઓપિનિયન પરનો આ લેખ શાતા અર્પી ગયો –

opinion_trigas

આ શિર્ષક પર ક્લિક કરો…

નિવૃત્ત થયા પછી

     ૨૦૦૦ પહેલાં આવો પોતીકો બ્લોગ હશે, એવો સ્વપ્નમાં પણ ખ્યાલ ન હતો. નિવૃત્ત થયા પછી ‘અમદાવાદના મારા ફ્લેટની નજીક આવેલા શરદ મહેતા પાર્ટી પ્લોટની બાજુના મ્યુનિ. બગીચામાં સમવયસ્કો સાથે બાંકડા પર બેસીને ગપસપ કરીશ.’ – એવો ધૂંધળો ખ્યાલ  હતો.

પણ નિયતિનો કાંઈક અલગ જ પ્લાન હતો!’

     ૧૭ વર્ષ વીતી ગયાં અને જીવન  એ મૂળ ધારણા કરતાં અનેક ગણું સભર બની ગયું. વતન ઝૂરાપાના રોદણાના સ્થાને ‘ કેટલું બધું કરવું છે, પણ સમય ઓછો પડે છે.’– એ માહોલનો સુભગ હાલ છે !

   આવી મારી એકલાની નિયતિ નથી. ઘણા બધા ૬૦+ વયસ્કો એ ‘હાલ’માં હાલ મશગૂલ બનીને મ્હાલે છે.

એનો એક સરસ ચિતાર નેટ મિત્ર શ્રી . વિજય શાહના સંકલનથી બનાવેલ ઈ-બુકમાં છે.  આ રહી એ …

Nivrutt

આ મુખ પૃષ્ઠ પર ક્લિક કરી એ ઈ-બુક માણો

ઉનાળો કાળઝાળ થાય છે – ગીતાવલોકન

ઉનાળો કાળઝાળ થાય છે,
પાંપણથી ગાલ સુધી પ્હોંચે એ પ્હેલાં તો આંસુ વરાળ થઈ જાય છે;
ઉનાળો કાળઝાળ થાય છે.​​

–  અનિલ ચાવડા

       ગ્રીષ્મનું સરસ વર્ણન. અનિલભાઈ જેવા સિદ્ધ હસ્ત કવિની કલમે (કે માઉસ ક્લિકે !) જ આવી પરસેવે રેબઝેબ કરી નાંખતી અભિવ્યક્તિ શક્ય બને.

આખી અભિવ્યક્તિ આ રહી….

ls

આ લોગો પર ક્લિક કરો.

     ગીતના છેવાડે તેમણે પ્યારથી એ સૂરજિયાને છાંછિયું પણ કર્યું છે !

    આ ગીત સમજાવવું પડે  તેમ ન્થી. બસ…. એસી રૂમમાં, કુશાંદે ખુરશીમાં બેસીને પસીનો વહાવવાની મજા માણવાની છે !

    પણ,  સૂરજિયાને આ  વ્હાલ શા માટે?

    કદાચ……..ગ્રીષ્મ આપણને કાળઝાળ લાગે છે, પણ વર્ષાની મૂશળધાર રમઝટ એ સૂરજિયાના તાપ વિના શક્ય બનતી નથી હોતી. આ સ્વ-રચનામાં સૂરજદેવ પર વ્હાલની અભિવ્યક્તિ કરી હતી.

ઉદધિ સમાવી ઉરમાં સઘળા વિતાપો
પ્રગટાવતો પરમ શીતળ વાદળીઓ
ઘનઘોર વાદળ નભે ગરજે ન કો’દી
જો ભાનુ આગ ઝરતો ન કદીય ઊગે.

વિકરાળ ને વિકટ માનવ જિદગીમાં
શ્રમ-તાપથી ઊભરતાં સુખ, ચેન, શાતા.

એ સોનેટ આ રહ્યું ….

મારો જીવડો ધીમે ધીમે બળે છે

મૂળ સર્જક અને સ્રોત – અજ્ઞાત અનુવાદક – બકુલા ઘાસવાલા

ક્યારેક ઘોર અંધકારઘેરી  અધરાત-મધરાતે
હું દરરોજ ધીરે-ધીરે અચેત થઈ રહેલા
મારા આતમરામની શોધ કરું છું
અને
જોઉં છું કે હવે કેટલા શ્વાસ બચ્યા છે!
દબદબાભેર ઝાકળની જેમ
જ્યારે પંચતારક જમણગૃહના દરવાજેથી હું સરકી જાઉં છું
અને
શાહી મહાભોજ લઈ તેનું ઋણમૂલ્ય ચૂકવું છું,
જે દરવાજે સલામ ભરતા દરવાનના માસિક દરમાયા જેટલું હોય છે!
ત્યારે
મારો જીવડો થોડો થોડો બળે છે!

અને આમ જીવડા બળવાના આવા થોડાક વધારે  પ્રસંગો અહી….

opinion_trigas

આ શિર્ષક પર ક્લિક કરો…

     પ્રિન્ટ મિડિયામાં, નેટ જગતમાં અને આ બ્લોગ ઉપર પણ આમ….. એસી વાળા, કુશાંદે કમરામાં, સુખદ આરામ આપતી, કદાચ સુંવાળી અને પોચી, એક્ઝિક્યુટિવ ખુરશીમાં બેસીને આપણો જીવડો બહુ બહુ બળતો હોય છે.

પણ…

   ઓલ્યા…. પોતડી પહેરેલા મહાત્માના ફોટાને હાર ચઢાવવાને બદલે, આપણામાંના કેટલા આમ જીવ બાળવાનું છોડી, અઠવાડિયે એક જ વાર કોઈકની આંતરડી ઠારવા માત્ર એક જ ટંકનું ભોજન આપવા તૈયાર છીએ?

પણ. છેક એમ નથી.

આવા અનામી જણ પણ્ હોય છે

મોટા થવું એટલે જુના થવું?

      ભાઈ શ્રી. સુરેશ દેસાઈ  સુરતથી પ્રકાશિત  થતા નીચે લિખિત  સાપ્તાહિકના તંત્રી છે. તેઓ નિયમિત તેના અંકો ઈમેલથી મોકલે છે, અને દેશના સામ્પ્રત પ્રવાહોથી વાકેફ કરે છે.

priyamitra

આ મુખડા પર ક્લિક કરી વાંચો

     ગઈકાલે મોકલેલ અંકમાં છેલ્લા પાના પર વયસ્કો માટે સરસ વિચારો વાંચ્યા અને ગમી ગયા. તેમને વિનંતી કરી કે, એની ફાઈલ મોકલો તો અહીં સૌના લાભાર્થે પીરસી શકાય. અને તરત જ તેમણે એ ફાઈલ મોકલી આપી. તેમના આભાર સાથે એ વિચારો આરહ્યા …….


 મોટા થવું એટલે જુના થવું?

      તમે પહેલી ફિલ્મ ક્યારે જોયેલી?કઇ જોઇ હતી? કેટલીક ફિલ્મો તમને ખૂબ ગમી ગઇ હતી,ખરું ને? કેટલીક ફિલ્મો તમે પણ કદાચ બે વાર જોઇ હશે.મારી પહેલી ફિલ્મ દિલીપકુમારની ‘ઇન્સાનિયત’ હતી. એમાં ચિમ્પાન્ઝી જીપ્પી હતો. એના ઉપર હું વારી ગયો હતો. દિલીપકુમાર પણ ત્યારથી જ ફેવરીટ !

      પછી તો અંદાઝ,આઝાદ,ઘુંઘટ, સસુરાલ, કોહીનુર,જીસ દેશમે.., કાલા બાઝાર, આશિક,પૈગામ,તૂમ સા નહીં દેખા,આઓ પ્યાર કરે,પ્યાસા,મેરે મહેબૂબ, ઉજાલા, ધુલ કા ફુલ-અને બીજી કેટલીય ફિલ્મો ખૂબ ગમેલી.એ વખતે,બીજી વાર જોવાની ઇચ્છા પણ થતી. પહેલાં અદભૂત લાગી હતી એ જ ફિલ્મો હવે ફરી જોઉ છું તો બોર થઈ જાઉં છું. એ ખૂબ ગમતી હતી એ ફિલ્મો સાથે હવે મનનો મેળ બેસતો નથી. ખબર નથી પડતી આવું કેમ બને છે?
જો કે જૂની કવિતાઓ ગાવી,માણવી, જુની  નવલિકાઓ, નવલકથાઓ હજુ ફરી વાચવી ગમે છે,ખૂબ આનંદ આવે, પણ જૂની, ગમી હતી એ ફિલ્મો હવે નથી ગમતી.આવું કેમ?

       કોઇ  ગામ,સ્થળની મનમાં સચવાયલી સ્મૃતિઓ સાથે પણ આવું બને છે.પંદર વરસની ઉમર સુધી રહ્યો હતો એ ગામની નદી,કિનારો,કિનારે ઉભું હતું એક મંદિર, પ્રવૃત્તિઓથી ધમધમતો ‘મહાદેવ ગલી’ નામે ઓળખાતો હતો એક મહોલ્લો-આ સહુ મનમાં સ્થિર થઈ ગયા હતા. પછી તો એ ગામ છૂટી ગયું પણ ફરી એ ગામ,નદી, મહોલ્લો જોવાની મને ખૂબ ઇચ્છા થતી.બધું દ્રષ્ટિ સામે આવતું રહેતું. 25 વર્ષો પછી મારૂં બાળપણ જોવા હું ત્યાં ગયો ત્યારે મનમાં એ સ્થળોની બચપણમાં જોયેલી જે છબી હતી એ સ્થળો દ્રષ્ટિ સામે હોવા છતાં ઝાંખા થઈ ગયાં હતાં. નદી,મહોલ્લો બધાં ખુબ નાના અને  ધુળિયા લાગ્યા.. આ એ જ નદી! આ જ એ જ મહોલ્લો! થોડો વાર ત્યાં ઊભો રહ્યો, પછી નિરાશ થઇને પાછો વળી ગયો…!

      આવું કેમ બનતું હશે..!  પહેલાં વિશાળ લાગતી હતી એ તસવીર કેમ નાની અને સાકડી બની જાય છે?
મોટા થતા જઇએ એમ આપણી લાગણીઓનું વિશ્વ કેમ બદલાય જાય છે?જેના વિના ઘડી ચાલતું નહોતું એના તરફની લાગણીમાં ઉણપ આવી જાય છે,વહાલું સ્વજન કોઈ કારણ વિના હવે વહાલું નથી રહેતું. રૂચિઓ બદલાય જાય છે.પહેલાં ગમતાં હતા એ ગીતો હવે નથી ગમતાં, સિનેમા નથી ગમતાં, નાટક નથી ગમતાં,બસ કંઈ નથી ગમતું. જીવન રૂટીન બની જાય છે,જીવવાનો રોમાંચ જતો રહે છે.પાસે બધું હોય છે છતાં લાગે છે કે કાઇ નથી.

        હવે ઉંમર વધે છે એમ આપણે ખૂબ સાવધાન બની જઇએ છીએ. આહાર લેતી વખતે આપણને ડર લાગે છે કે ’હું આ ખાઇશ તો એસીડીટી થઇ જશે.’ સ્કુટર ચલાવતાં હવે અકસ્માત થવાનો ડર લાગે છે.‘મારા – થી હવે સ્કુટર નહીં ચલાવાય.સામેવાળો મને પાડી નાખશે’ આવી ભયગ્રંથિ ઘર કરી જાય છે.સ્વભાવ અકારણ ડરપોક થઇ જાય છે.મને અકસ્માત થશે કે લાંબી માંદગી આવશે તો મારા કારણે કુટુંબીજનો હેરાન થઇ જશે એવો સતત ડર રહે છે.લાંબો સમય પથારીવશ રહેવું પડે તો કાળજી લેવાવાળું કોઇ નહીં હોય એવી ભયગ્રંથિ ઘર કરી જાય છે.આવા વિચારોના કારણે જીવનમાંથી ચાર્મ જતો રહે છે,સવાર થતાં સવારની સુંદરતા અને શાંત વાતાવરણથી પ્રફુલ્લતાનો અનુભવ કરવાના બદલે આપણે બ્લડ પ્રેસર કે સુગરની ટેબ્લેટ ગળવાનું ટેન્શન કરતા થઇ જઈએ છીએ.

     શરીર એના ગુણધર્મ પ્રમાણે વીકનેસ અનુભવે એ ચાલે. એની સામે બીજો ઉપાય પણ નથી પરંતુ નને યુવાન રાખવાનું,પ્રફુલ્લિત રાખવાનું તો આપણા હાથમાં છે. મન યુવાન રહેશે તો ઉંમર ગમે તે હોય,મોટી ઉંમરનો ભાર નહીં લાગે,હતાશાનો ભોગ નહીં બનવું પડે.

 

મરણમાં રહ્યું છે હવે જાગવાનું – ગઝલાવલોકન

ગયું છે જીવન એટલું ઊંઘવામાં,
મરણમાં રહ્યું છે હવે જાગવાનું.

રવીન્દ્ર પારેખ

        એક સરસ ગઝલ ‘લયસ્તરો’ પર વાંચવા મળી અને જાગવાનો મહિમા એક નવા મિજાજમાં ઉજાગર થઈ ગયો.

        આખું યે આયખું ઉંઘવામાં જ મોટા ભાગે જતું હોય છે. કદાચ જાગી જવાય તો એ મરણ છે – ઊંઘતા રહેલા એ મહોરાનું મરણ! આ થાનક પર  વારંવાર આ વાત દોહરાવવામાં આવી છે. એની બહુ જ સરસ  અભિવ્યક્તિ આ ગઝલમાં મળી.

        જાગવાની વાત – કશાકના મરવાની વાત !

એ મરણનું
ઢોલ પીટી પીટીને
સ્વાગત !
કાળા નહીં,
ફૂલ ગુલાબી અક્ષરમાં 

આખી ગઝલ આ રહી